اجرای فاز سوم هدفمندی منتفی می‌شود؟

خبرآنلاین: دولت در سال‌های اخیر تلاش می‌کرد با اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، قیمت بنزین را به قیمت جهانی نزدیک کند، اما این بار در پی کاهش قیمت نفت، قیمت جهانی هر لیتر بنزین به حدود ۱۰۰۰ تومان نزدیک شد.

قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در سال ۱۳۸۹ با این مبنا به افزایش ۵۰۰، ۶۰۰ درصدی قیمت حامل‌های انرژی منتهی شد که قیمت سوخت در ایران فاصله بسیاری با قیمت‌های جهانی و فوب خلیج‌فارس داشت؛ به‌گونه‌ای مسوولان عنوان می‌کردند که «قیمت بنزین در کشورهای همسایه ایران بالاست و این امر موجب افزایش قاچاق سوخت و به‌ویژه بنزین از ایران به سمت کشورهای همسایه شده است.» اگرچه مساله افزایش مصرف سوخت نیز مطرح بود، اما عملکرد هدفمند کردن یارانه‌ها در چهار سال گذشته نشان داد که این قانون نتوانست کمک آن‌چنانی به کاهش مصرف سوخت کند.

با این وجود، در حال حاضر روند نزولی قیمت نفت در بازار جهانی ادامه دارد و حتی پیش‌بینی از رقم‌های حدود ۳۰ و ۴۰ دلاری است. به نحوی که کاهش قیمت هر بشکه نفت برنت به حدود ۵۰ دلار، تمامی معادلات و محاسبات در رابطه با تغییر قیمت سوخت را بر هم زده است. این در حالی است که در ماه‌های گذشته تمامی حرف و حدیث‌ها حاکی از احتمال اجرای فاز سوم هدفمند کردن یارانه‌ها در سال ۱۳۹۴ و افزایش دوباره قیمت حامل‌های انرژی بود.

هم‌اکنون قیمت هر تن بنزین در بازار خلیج‌فارس به حدود ۵۵۰ دلار رسیده است، اما پیش از آغاز روند کاهشی قیمت نفت در اوایل جولای، قیمت هر تن بنزین بین ۱۰۶۰ تا ۱۱۰۰ دلار متغیر بود. بر این اساس، با توجه به وزن مخصوص فرآورده‌های نفتی که سبک‌تر از آب است، یک تن بنزین معادل حدود ۱۳۵۱ لیتر است.

با این اوصاف، امروز در شرایطی قیمت بنزین به حدود ۱۰۰۰ تومان نزدیک شده است که در روزهای ابتدایی تابستان امسال هر لیتر بنزین در بازار خلیج‌فارس حدود ۲۰۰۰ تومان قیمت داشت؛ به عبارتی، در ابتدای مرحله دوم اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها همچنان فاصله قیمت بنزین ایران با قیمت فوب خلیج‌فارس ۱۰۰۰ تومان بود.

طی اجرای مرحله دوم قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، یعنی در شب پنجم اردیبهشت‌ماه، قیمت بنزین آزاد به ۱۰۰۰ تومان و بنزین نیمه‌یارانه‌ای به ۷۰۰ تومان افزایش پیدا کرد.

اما حالا با کاهش قیمت نفت در بازار جهانی، قیمت بنزین در ایران تقریبا با قیمت جهانی بنزین فاصله زیادی ندارد. بر این اساس، به نظر می‌رسد دولت نیز با پیش‌بینی همین موضوع، سقف درآمد خاصل از هدفمند کردن یارانه‌ها را به همان رویه سال ۱۳۹۳ و ۴۸ هزار میلیارد تومان تعیین کرده است. این موضوع بیانگر این است که احتمالا دولت در سال آینده گامی برای اصلاح دوباره قیمت سوخت بر نخواهد داشت.

با این حال، در شرایطی در ماه‌های پایانی سال ۱۳۹۳ و در ایام بررسی بودجه در مجلس قرار داریم که باید منتظر بمانیم و ببینیم کاهش قیمت جهانی نفت چه تغییراتی در قانون هدفمند کردن یارانه‌ها ایجاد خواهد کرد و آیا فاز سوم هدفمندی اجرا می‌شود یا خیر؟