ضد و نقیض درباره فیلتر واتس آپ، لاین و تانگو

هفت صبح - محمد طالبیان : «با دستور یک مقام قضایی سه نرم افزار پیام رسان لاین، واتس اپ و تانگو فیلتر می شوند.» این تیتر خبرگزاری فارس در عصر چهارشنبه بود. فیلتر شدن نرم افزارهای پیام رسان یا شبکه های اجتماعی طی چند سال اخیر به یکی از اصلی ترین مباحث حوزه فناوری و اینترنت تبدیل شده است.

در شرایطی که از انتشار خبر فیلترینگ وایبر تنها سه ماه می گذرد، مقامات قضایی با انتشار اطلاعیه ای مبنی بر فیلتر شدن برنامه های پیام رسان لاین، واتس اپ و تانگو خبرساز شدند. طبق اطلاعات منتشر شده به نظر می رسد که بایستی شاهد فیلترینگ این برنامه ها طی ساعات آینده باشیم. مسئله ای که حداقل تا زمان نگارش این مطلب به صورت رسمی تایید نشده است.

با این حال سوال اصلی این است که آیا وزارت ارتباطات راضی به انجام این کار می شود. طی صحبتی که با رمضانعلی سبحانی فر، یکی از اعضای کارگروه کمیته تبیین مصادیق مجرمانه، درباره صدور دستور فیلترینگ این سه برنامه انجام دادیم وی ابراز بی اطلاعی کرد. سبحان فر توضیح داد که تاکنون چیزی در این زمینه به کارگروه نرسیده و اطلاعی از این موضوع نداریم.

وی ادامه داد: جلسات کمیته تعیین مصادیق براساس آیین نامه هر دو هفته یکبار برگزار می شود و پرونده هایی که دارای شاکی خصوصی هستند و پرونده های دارای تخلفات مجرمانه یا مصادیق مجرمانه را طبق روال مورد بررسی قرار می دهد. این در حالی است که تاکنون مطلبی در این زمینه به کمیته اعلام نشده است.

۲۹ شهریور خبری منتشر شد که طی آن محسنی اژه ای برای فیلتر کردن محتواهای نامناسب وایبر، واتس اپ و تانگو ضرب الاجل یک ماهه مشخص کرده بود. تنها بعد از گذشت یک هفته وزیر ارتباطات بعد از جلسه هیات دولت به این موضوع اشاره کرده و توضیح داد که هیچ اختلافی بین دولت و قوه قضائیه وجود ندارد اما این به معنی فیلترینگ برنامه های اشاره شده نیست. محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به این موضوع اشاره کرد که فیلترینگ جواب این مسئله نبوده و در نهایت کاربرها برای دسترسی به برنامه های اشاره شده راه حلی پیدا می کنند. در ادامه فیلترینگ هوشمند وارد مرحله اجرایی شد.

اکنون چند ماهی است که نام فیلترینگ هوشمند در محافل مختلف شنیده می شود. بسیاری از کاربرها طی سال های اخیر به این موضوع انتقاد داشته اند که بسیاری از وبسایت ها که به کلی فیلتر شده اند، تنها در بخش های خاصی مشکل دارند. وزارت ارتباطات با توجه به همین موضوع فیلترینگ هوشمند را به عنوان بهترین راه حل معرفی کرد.

قطع شدن دسترسی کاربر به بخشی از محتوای وبسایت های مختلف که شامل مصادیق مجرمانه می شود، به عنوان اصلی ترین هدف فیلترینگ هوشمند شناخته می شود. هفته پیش برای ساعاتی اینستاگرام از دسترس کاربران ایرانی خارج شد. این در حالی بود که فیلتر شکن ها به راحتی دسترسی کاربر را به محیط این برنامه امکان پذیر می کردند. بعد از انتشار اخبار مختلف در رابطه با فیلتر شدن اینستاگرام این شبکه اجتماعی به وضعیت عادی خود بازگشته و وزارت ارتباطات در این رابطه توضیح داد.

وزرات ارتباطات طی خبری اینگونه توضیح داد که «به دنبال انتشار برخی اخبار درخصوص اختلال چند ساعته یکی از شبکه های اجتماعی و ارتباط آن با پالایش هوشمند، به اطلاع هموطنان عزیز می رساند، سامانه پالایش هوشمند که از مدتی پیش به منظور صیانت فرهنگی و اجتماعی راه اندازی شده است تاکنون مطابق انتظار عمل کرده و هیچ گونه اختلالی نداشته است.

آنچه در روز گذشته در خصوص یکی از شبکه های اجتماعی اتفاق افتاد اختلال موقت شبکه ای بین شبکه ارتباط ایران و CDN های این شبکه اجتماعی بوده که در هر یک از شبکه های اجتماعی دیگر نیز امکان وقع دارد و هیچ ارتباطی به سامان پالایش هوشمند نداشته است.»

بسیاری از کاربرهای اینستاگرام اعتقاد دارند که قطع شدن دسترسی به این شبکه نشات گرفته از اختلال فیلترینگ هوشمند بوده. بایستی دید در آینده وزارت ارتباطات به چه شکلی با قوه قضائیه و کمیته فیلترینگ همکاری می کند. همکاری که تاثیر بسزایی در نحوه دسترسی 9 میلیون کاربر واتس اپ به این برنامه در داخل کشور دارد.

در انتها بایستی به این نکته توجه کرد که طبق آمار رسمی، برنامه های لاین، تانگو و وایبر به ترتیب هشت، سه و بیش از ۱۰ میلیون کاربر اندرویدی در ایران دارند. این آمار در شرایطی به دست آمده که استفاده کنندگان از آیفون به دلیل نبود آمار دقیق در آن دخالت داده نشده اند.