داعش چرا موزه موصل را تخریب کرد؟

روزنامه شرق: انتشار فیلم تخریب آثار تاریخی موزه موصل توسط داعش، با چه انگیزه‌ای صورت‌ گرفته و روی مخاطب ایرانی چه تاثیری می‌گذارد؟

سید‌محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی معتقد است گروه تروریستی داعش اگر به سراغ موزه موصل رفته‌اند از ارزش‌های اقتصادی اشیای آن بی‌اطلاع نبوده‌اند.

انتشار فیلم تخریب آثار و اشیای موزه موصل چه تاثیری روی ایرانی‌ها می‌گذارد؟

عراق و به‌طور‌کلی، منطقه بین‌النهرین، حداقل از زمان کوروش تا قرون اولیه اسلامی، جزیی از قلمرو فرهنگ ایرانی بوده و به‌خاطر حضور دین اسلام در این مناطق، هر دو‌ کشور ایران و عراق یک سرنوشت داشته‌اند. چنین اشتراکات فرهنگی‌ای باعث شده که در موزه‌های کشور عراق، بیشترین آثار، محصول این فرهنگ مشترک باشد.

با‌ این‌همه لازم نیست که حتما مجسمه‌ها و حجاری‌های تخریب‌شده توسط داعش، متعلق به فرهنگ ما باشند که از دیدن چنین فیلمی افسوس بخوریم که در هرجای دنیا، هر آدمی از دیدن این تصاویر شوکه می‌شود؛ درست شبیه به انفجار مجسمه‌های بامیان افغانستان توسط طالبان که با انتقادهای بین‌المللی همراه شد.

فکر نمی‌کنید، رفتار داعش با میراث فرهنگی عراق با رفتار طالبان در استان بامیان متفاوت باشد؟

توجه کنید که در زمان حضور طالبان در افغانستان هم در کنار این رفتارهای تخریبی، شاهد یک‌سوداگری زشت درباره آثار تاریخی این کشور بودیم و بلافاصله بعد از آن، بازار اشیای عتیقه و تاریخی این کشور در پیشاور به‌راه افتاد و حتی زمینه حفاری‌های غیرمجاز را هم فراهم کرد. بنابراین رفتار داعش از این زاویه چندان تفاوتی با رفتار طالبان ندارد اما بخش عمده‌ای از رفتارهای داعش، نشان می‌دهد که دانش این گروه تروریستی در شرارت کم نیست؛ آنها اگر سراغ موزه‌ها رفته‌اند، از ارزش‌های مادی اشیای داخل موزه بی‌اطلاع نیستند.

پس می‌توان گفت که بر‌خلاف آنچه تصاویر سعی دارند انتقال دهند، مساله شکستن بت‌ها نیست بلکه بازار سیاه و دلالی آثار تاریخی مهم است.

واقعیت این است که در هیچ‌کدام از رفتارهای داعش، نشانه‌ای از اسلام دیده نمی‌شود. داعش بیشتر ظهور رفتارهای بیمارگونه حاشیه‌نشینی یکسری مسلمان و گروهی از غربیان است که کوچک‌ترین ربطی به اسلام ندارد. حتی اگر در این گروه افرادی باشند که از روی ناآگاهی با پتک و چکش به جان مجسمه‌های تاریخی می‌افتند تا به تصور خودشان بت‌ها را نابود کرده باشند اما این فقط ظاهر ماجراست چرا که در همین گروه، افرادی هستند که از ناآگاهی آنها استفاده کرده و اقتصاد سیاه فروش آثار تاریخی را هدایت می‌کنند.