راهکار جایگزین برای پرداخت یارانه نقدی

اقتصادنیوز: دولت بر مبنای ارزیابی‌هایی که داشته، توانسته سه میلیون خانوار را برای دریافت سبد کالا شناسایی کند. برخی کارشناسان به دولت توصیه می‌کنند از همین رویکرد در موضوع یارانه‌های نقدی استفاده کند تا از اتلاف منابع جلوگیری شود.

به گفته وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بر اساس شناسایی‌های صورت گرفته در مرحله جدید، به ۱۰ میلیون نفر سبد امنیت غذایی تعلق می‌گیرد و روند شناسایی افراد کم‌درآمد همچنان ادامه دارد.

آنچه به اعتقاد بسیاری از کارشناسان در زمینه اختصاص سبد کالا به اقشار کم‌درآمد جامعه، از اهمیت برخوردار است، عزم دولت و وزارت کار بر شناسایی دقیق این افراد است. سبد حمایتی که وزارت کار از آن به عنوان سبد حمایتی برای پوشش کم‌درآمدی ۹ میلیون از افراد دهک‌های پایین در نظر گرفته، ایده‌ای است که در بسیاری از کشورها از آن استفاده شده و در علم اقتصاد هم به عنوان قاعده‌ای پذیرفته شده تلقی می‌شود.

دو دوره تخصیص سبد کالا با بازخورد خوبی مواجه نشد تا جایی‌که مدیریت این سبد از وزارتخانه‌ای به وزارتخانه دیگر منتقل شد، آنچه اما در این شرایط چشمگیر به نظر می‌آید، نحوه برخورد وزارت کار است. علی ربیعی با تأکید بر لزوم شناسایی افراد نیازمند و حفظ کرامت انسانی آنها، از اجرایی شدن تخصیص این سبد کالا در اسفند ماه خبر داده است.

بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که دولت می‌تواند از تجربه وزارت کار در تخصیص بهینه یارانه به افراد نیازمند استفاده کند. این کارشناسان، بیشتر بر شناسایی افراد برای گرفتن یارانه تأکید می‌کنند و معتقدند که دولت بجای تخصیص یارانه به همه افراد و حذف تدریجی ثروتمندان از دریافت آن، می‌تواند به شیوه‌ای معکوس این افراد نیازمند را در وهله اول هدف قرار دهد و به تدریج با گسترش دامنه آن پروژه هدفمندی یارانه‌ها را به سامان برساند.

مدیرکل دفتر مطالعات و رفاه اجتماعی وزارت کار و رفاه اجتماعی گفته است: در حال حاضر ۹ میلیون نفر در قالب سه میلیون خانوار شامل طرح سبد کالا شدند. این خانوارها شامل خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی هستند. البته علاوه بر این خانوارها، خانوارهایی که وزارتخانه تشخیص می‌دهد دچار سوءتغذیه هستند هم تحت پوشش قرار می‌گیرند.

به هر ترتیب به نظر می‌رسد راه جدیدی از سوی برخی کارشناسان به دولت ارائه شده است. در شرایطی که بنا به اعتقاد بسیاری از کارشناسان در هر ماه دولت منابع زیادی را صرف پرداخت یارانه نقدی به همه افراد جامعه می‌کند و این چیزی جز اتلاف منابع نیست و از سوی دیگر دولت بنابر ضعف اطلاعات از درآمد خانواره‌ها در حذف افرادی که استحقاق دریافت یارانه را ندارند با مشکل مواجه شده است، این راهکار می‌تواند پیشنهادی در کنار دیگر پیشنهادهای جایگزین روش فعلی باشد.

باید دید دولت در سال جدید می‌تواند با رویکردی متفاوت سامانی به داستان یارانه‌ها دهد تا از اتلاف بیش از حد منابع کشورمان جلوگیری کند؟