تلاش نمايندگان برای استانی شدن انتخابات

روزنامه دنیای اقتصاد: نمايندگان مجلس ديروز، كليات طرحي را به تصويب رساندند كه بر اساس آن «حوزه‌هاي انتخابيه» در «انتخابات مجلس شوراي اسلامي»، «استاني» مي‌شود؛ موضوعي كه از راي نمايندگان مجلس به فوريت آن در آذرماه سال گذشته برآورد مي‌شد.

اين اولين بار نيست كه طرح استاني شدن انتخابات مجلس در نهاد قانون‌گذاري ايران مطرح مي‌شود؛ اولين بار طرحي با اين مضمون در مجلس پنجم مطرح شد، اما تاكنون نتوانسته بود اقبال مجلسي‌ها را به دست آورد. حال اما به‌نظر مي‌رسد نمايندگان مجلس نهم برآنند تا طرح «استانی شدن حوزه‌های انتخابیه انتخابات مجلس شورای اسلامی» را كه در ابتداي كار، به امضاي ۱۶۹ نفر از نمایندگان رسیده و علاوه‌‌بر اين، كليات آن نيز با ۱۴۹ رای موافق مواجه شد، در انتخابات پيش روي مجلس به اجرا درآيد.

اگرچه تا پيش از تصويب جزئيات اين طرح، قضاوت در نوع برگزاري انتخابات امسال اندكي زود به‌نظر مي‌رسد، اما امير خجسته رئيس كميسيون شوراها و امور داخلي كشور در گفت‌وگو با «دنياي اقتصاد» گفت كه هدف از بررسي پيش از موعد اين طرح، اجراي آن در انتخابات آتي مجلس است. انتخابات مجلس قرار است روز هفتم اسفند امسال برگزار شود.

به هر روي اين طرح نيز همانند ساير طرح‌هايي كه به صحن علني مجلس مي‌آيد، خالي از عيب نيست. در جريان تصويب كليات اين طرح، علي لاريجاني رئيس مجلس از نمايندگان خواست به‌دليل ابهامات موجود در طرح مذكور، اجازه بررسي مجدد آن را در كميسيون مربوط بدهند. بر اين اساس و با آراي موافق نمايندگان اين طرح براي بررسي و رفع ابهامات موجود به كميسيون شوراها و امور داخلي كشور ارجاع شد.

دولت؛ مخالف

در جريان بررسي كليات اين طرح آنچه موافقان از مزايا و مخالفان از معايب اين طرح عنوان كردند قابل تامل است؛ در ميان مخالفان اين طرح، دولت به‌عنوان يكي از اصلي‌ترين مخالفان بود. مجید انصاری معاون پارلماني رئيس جمهوري در جلسه علنی ديروز با بيان اينكه دولت با اصل استانی شدن انتخابات موافق است، تاكيد كرد: «اما اکنون زمان مناسب و وقت کافی برای این کار وجود ندارد.»

به‌زعم معاون پارلمانی رئیس‌جمهوری، این طرح دارای اشکالات متعددی است، ازجمله آنكه این طرح، استانی شدن محض نیست؛ بلکه تلفیقی از شهرستانی و استانی شدن انتخابات است؛ در نتیجه معایب برگزاری انتخابات در حوزه شهرستان‌ها حفظ شده و محاسن برگزاری انتخابات به‌صورت استانی از بین رفته است.

به گزارش «ايسنا» انصاري تاكيد كرد: «مسائل سیاسی و امنیتی نباید دور از توجه نمایندگان باشد. کشور ما دارای قومیت‌ها، مذاهب و زبان‌های مختلف است که در حال حاضر از همه آنها در مجلس نماینده وجود دارد، اما ممکن است با تصویب چنین طرحی این وضعیت دچار اخلال شود و از حیث انسجام ملی دچار مشکل گردد.» موضوع از بين رفتن انسجام ملي يا وارد شدن خلل به آن با به وجود آمدن شائبه برانگیخته شدن حساسیت‌های قومی، ازجمله مهم‌ترين مشكلاتي است كه مخالفان طرح درباره آن عنوان كرده‌اند. جالب آن است كه موافقان طرح، آن را موجب افزايش انسجام و كاهش حساسيت‌هاي قومي مي‌خوانند.

ابهام طرح چيست؟

بر اساس آنچه گفته شد، طرح براي بررسي بيشتر و رفع ابهامات به كميسيون شوراها ارجاع شده است، اما ابهامات طرح چيست؟

مهرداد لاهوتي، طراح طرح استاني شدن انتخابات مجلس در گفت‌وگو با «دنياي اقتصاد» گفته است كه اين طرح از سوي برخي نمايندگان در چند محور داراي ابهام معرفي شده است؛ اولين موضوع «حد نصاب» راي نمايندگان در شهرستان‌ها است. دوم آنكه ديگر هيچ نقطه‌اي از كشور از اين طرح مستثنا نيست. اين خبري است كه امير خجسته رئيس كميسيون شوراها نيز در گفت‌وگو با «دنياي اقتصاد» آن را تاييد كرده و از نهايي بودن آن خبر داده است.

در طرح ابتدايي برخي حوزه‌های انتخابیه، ازجمله حوزه‌هاي انتخابيه استان‌های آذربایجان شرقی و سیستان و بلوچستان، حوزه‌ انتخابیه بیجار در استان کردستان، حوزه‌های انتخابیه تربت‌جام، تایباد، خواف و رشتخوار در استان خراسان رضوی، حوزه انتخابیه بندر لنگه در استان هرمزگان و حوزه‌های انتخابیه اقلیت‌های دینی از شمول این قانون مستثنا شده بودند. به هر روي كميسيون شوراها عصر روز شنبه جلسه بررسي و رفع ابهام اين طرح را برگزار مي‌كند. به گفته رئيس اين كميسيون از وزير كشور و وزير اطلاعات نيز براي حضور در اين جلسه به منظور بررسي دقيق طرح دعوت شده است.

تلاش نمايندگان براي بررسي هرچه زودتر جزئيات طرح در صحن علني، از علاقه مجلسي‌ها به برگزاري انتخابات آتي مجلس با روش استاني شدن حوزه‌هاي انتخابيه حكايت دارد؛ موضوعي كه بايد ديد آيا اقبال نمايندگان آن را ميسر مي‌سازد يا نه.