صنعت شیر قربانی پالم و وایتکس شد؟

خبرآنلاین: صنعت محصولات لبنی با وجود بیش از ۱۱۰۰ تولیدکننده اصلی و مجوزدار در کنار تولیدکنندگان ناشناس و بی‌مجوز، بزرگ‌ترین صنعت رقابتی در کشور است.

«طبق آنچه وزارت جهادکشاورزی اعلام می‌کند، سالانه ۲.۸ میلیون تن شیر در کشور تولید می‌شود که به‌صورت خام و فرآورده وارد بازار می‌شود و با میانگین قیمت سه هزار تومان در هر کیلو، حدود ۲۵هزار میلیارد تومان میزان اندازه بازار محولات لبنی در کشور است. » رضا باکری، دبیر انجمن لبنیات کشور به این شکل از اندازه بازاری به نام لبنیات رونمایی کرد که در سبد مصرفی شهروندان جایگاه ویژه ای دارد. کالایی که در چند سال گذشته با خبرسازی های پی در پی همواره در کانون توجه بوده است.

این خبرسازی در شرایطی صورت می گیرد که بنا به گفته رضا باکری، دبیر انجمن لبنیات کشور اطلاعات ثبت شده و دقیقی از میزان فروش محصولات لبنی در کشور موجود نیست:« اطلاعات دقیقی از میران فروش محصولات لبنی نداریم. در حال حاضر میزان عرضه و تقاضا نیز متناسب نیست و تقاضای بازار ۱۰ درصد پایین‌تر از عرضه است. »

باکری ضمن بیان این مطلب که مازاد تولید شیر تبدیل به شیر خشک می‌شود، عنوان کرد: «در کنار بازار داخلی، بازار صادرات محصولات لبنی نیز دایر است و ۵درصد از تولید در بخش صادرات استفاده می‌شود. »

سونامی پالم، بلای جان لبنیات کشور

باکری در بخش لبنیات کشور درباره میزان کشش بازار محصولات لبنی گفت: «با قدرت خرید فعلی که مردم دارند، تحرک آن‌چنانی در بازار محصولات لبنی دیده نمی‌شود. »

او درباره تاثیر موج منفی ایجاد شده در زمان طرح وجود روغن پالم در محصولات لبنی بر اندازه بازار گفت: «این تاثیر موقتی بود؛ طی دو سه ماه نوساناتی ایجاد کرد، اما بعد از اینکه مردم متوجه شدند شیر و ماست و پنیر به عنوان عمده کالای مصرفی که ۸۰ درصد مصرف را تشکیل می‌دهد، فاقد روغن پالم است، اندازه بازار به حد معمول بازگشت.»

دبیر انجمن لبنیات کشور افزود: «به دلیل نبود سیستم امارگیری دقیق در آن زمان، حدث و گمان بر این بود که به طور میانگین اتفاقات مربوط به پالم ۷درصد افت برای بازار ایجاد کرده است؛ البته این آمار پایه مطالعات علمی ندارد و تنها برداشت سطحی از بازار بود.»

او درباره میزان ضرر تولیدکنندگان در بازه زمانی بحران پالم تصریح کرد: «همه شرکت‌ها به یک اندازه ضرر نکردند و آسیب ندیدند. شرکت‌هایی که بیشتر محصولاتشان کم چرب بود، کمتر آسیب دیدند، اما تولیدکنندگان محصولات پرچرب، افت فروش چشم‌گیری داشتند؛ البته در حال حاضر فروش به حد نرمالی رسیده است.»

باکری درباره میزان اندازه مصرف شیر در بازار لبنیات کشور عنوان کرد: « درحال حاضر حدود ۵.۳ میلیون تن شیر به محصولات پاستوریزه تبدیل می‌شود و حدود ۵۰۰هزار تن به صورت سنتی عمل‌آوری می‌شود و بخشی در همین حدود به صورت خود مصرفی روستایی و دام‌داری است و باقی فرآوری شده در کارخانه‌ها است. »

شیر در ایران، بی‌صاحب است

در این میان، حسین چمنی، کارشناس صنعت لبنیات و از فعالان این عرصه با اشاره به اینکه صنعت شیر متولی مشخصی ندارد و با این وجود رقابتی ترین صنعت کشور است، به خبرگزاری خبرآنلاین گفت: «۱۱۰۰واحد تولیدی لبنیاتی دارای مجوز که محصولاتشان عرضه رسمی می‌شود، در کشور فعال هستند و روزانه حدود ۵میلیون لیتر شیر در کشور تولید می‌شود.»

چمنی درباره علت بی‌اعتمادی مردم به صنعت شیر و تاثیر آن بر اندازه بازار افزود: «وجود پالم در شیر گناه صنعت شیر نبود. گناه عده‌ای بود که به پای همه نوشته شد. تعداد زیادی از واحد‌ها با مجوز محصول دارای پالم تولید می‌کردند و ۴۶۰ مجوز برای استفاده از پالم در ۸ محصول صادر شد.»

وی با اظهار تاسف از فضاسازی نامناسبی که در حال آسیب زدن به صنعت شیر است، عنوان کرد: «فضاسازی که در ماه‌های اخیر برای این صنعت شد، درست نبود. درادامه برنامه تخریبی برای شیر اندازه بازار تحت‌تاثیر قرار گرفت. مواردی مانند وجود وایتکس در محصولات لبنی هیچگاه تایید نشد.»

چرا لبنیات گران شد؟

این فعال بازار لبنیات با اشاره به تاثیر گران شدن شیر بر اندازه بازار گفت: « عواملی که باعث افزایش قیمت محصول می‌شود، در اختیار ما نیست. وقتی ۹۲ درصد قیمت تمام شده محصولات توسط دولت و نهاد‌های خارج از چرخه تولید به این مجموعه تحمیل می‌شود، ما نمی‌توانیم در قیمت تاثیر خاصی داشته باشیم.»

چمنی متذکر شد: «۷۰درصد نرخ شیرخام، ۱۰ تا ۱۲ درصد قیمت تمام شده مربوط به بسته‌بندی محصول است، ۶درصد قیمت برای دستمزد می‌رود، ۴درصد برای مصرف انرژی است و در نهایت، قیمت تمام شده را دولت تعیین می‌کند، اما همه نگاه‌ها متوجه ما بود. حتی همین قدر افزایش قیمت به معنای افزایش درآمد برای صنعت لبنیات نیست.»

چمنی با اشاره به مقاومت فعالان عرصه محصولات لبنی در مقابل افزایش نرخ شیر گفت: «افزایش قیمت به صنعت شیر تحمیل شد. در حال حاضر هم افزایش قیمت شیر خام را داریم که ۱۵ درصد قیمت محصولات لبنی را بالا می‌برد و تحت‌تاثیر می‌گذارد و از طرف دیگر نیز تحت فشار هستیم که می‌گویند باید شیر را از دامدار کیلویی ۱۴۴۰ بخریم و ۱۵ رصد هم افزایش نرخ دهیم و در این شرایط ما همچنان در شرایط فعلی هستیم و در آمدی نصیب صنعت شیر نمی شود. »

چمنی خاطرنشان کرد: «در مقابل افزایش نرخ شیر ما همچنان مخالفت کردیم و این مساله حتی باعث تغییر در رده‌های مدیریتی عرصه لبنیات شد، اما افزایش نرخ شیر با توجه به توان خرید مردم اندازه بازر را بار هم بیشتر از قبل تحت تاثیر می‌گذارد.»