اوضاع بنزین در اروپا و آمریکا چگونه است؟

روزنامه قانون: این روزها، تب بنزین در کشور ما داغ داغ است؛ اگر آب، مایه حیات است، بنزین مایه حرکت است. نه تنها حرکت ماشین ها بلکه حرکت اقتصاد به سمت توسعه. اوضاع بنزین در آن طرف مرزهای ایران چگونه است؟ آیا اروپایی ها و آمریکایی ها هم با قیمتی شبیه قیمت آن در ایران، باک های خود را پر می کنند؟

بگذارید اول گشت انرژی خود را از اروپا استارت بزنیم؛ قیمت هر لیتر بنزین در برخی کشورهای قاره سبز به صورت میانگین به این صورت است: ایتالیا (۳۵ /۲ دلار)، نروژ (۵ /۲ دلار)، فرانسه (۹۴ /۱ دلار) ، آلمان (۹۸/ ۱ دلار) ، اسپانیا (۸۷/ ۱ دلار)، اتریش(۷۶/ ۱ دلار)، سوئد(۱ /۲ دلار)، سوییس (۸۷/ ۱ دلار) و یونان (۱۹/ ۲ دلار). اگر بخواهیم یک حساب سرانگشتی بگیریم، هر لیتر بنزین به صورت متوسط در کشورهای اروپایی چیزی حول و حوش ۲ دلار خرج روی دست رانندگان می گذارد و اگر بخواهیم با دلار ۳هزار و سیصد تومان، چرتکه بیندازیم آن وقت هر لیتر بنزین برای شهروندان فرنگی نزدیک به ۶هزار و ششصد تومان، آب می خورد!

این عدد به تنهایی نشان می دهد که در حال حاضر، قیمت بنزین در ایران کمتر از یک ششم قیمت بین المللی آن است؛ شاید همین الان، عده ای بگویند که این کشورها، نفت ندارند و چون طلای سیاه را از دیگر کشورهای دنیا می خرند طبیعی است که بنزين برایشان، گران تمام شود اما لازم است اشاره کنم که کشور نروژ تقریباً اقتصادی شبیه ایران دارد و یکی از تولیدکنندگان نفت در دنیا محسوب می شود. بهای بنزین در این کشور حوزه اسکاندیناوی، ۵/ ۲ دلار است که به پول ما می شود ۸ هزار و دویست و پنجاه تومان! تازه این قیمت ها بعد از ارزانی نفت تا این حد پایین آمده وگرنه در سال ۲۰۱۳، قیمت تمام شده بنزین در اروپا کمی بیش از این بود؛ ضمن اینکه بنزین در اروپا دارای نرخی شناور است و با توجه به بالا و پایین شدن قیمت نفت، مبلغ آن تعیین می شود.

حالا سری هم به کشورهای آمریکای شمالی بزنیم. در ایالات متحده، قیمت بنزین چیزی حول و حوش، ۱ دلار است و در کانادا این قیمت به یک دلار و ۳۷ سنت می رسد. جایگاهداران بنزین در این دو کشور ، روی هم رفته برای هر لیتر به پول ایران، مبلغی نزدیک به ۳ هزار و پانصد تومان از شهروندان دریافت می کنند. اگر کمی از آبشار نیاگارا، پایین تر بیاییم و پا به سرزمین هوگو چاوز بگذاریم، متوجه می شویم که ونزوئلایی ها، ارزان ترین بنزین دنیا را در باک خود می ریزند. آنها، نه غم نفت دارند و نه آنقدر اقتصادشان رقابتی است که بخواهند بنزین گران تحویل شهروندان خود بدهند. قیمت هر لیتر بنزین در ونزوئلا به دو پنی می رسد!

حالا برگردیم به خاورمیانه؛ همسایه شمالی ما، یعنی تركمنستان، هر ماه ۱۲۰ ليتر بنزين رايگان به صورت سهميه ای تحویل صاحبان ماشین می دهد و اگر ترکمن ها بخواهند بیشتر از ۱۲۰ تا ، باک خود را پر کنند آن وقت باید، هر ليتر بنزين آزاد را ۱۲ پني معادل ۳۹۶ تومان بخرند.

سری هم به همسایه غربی خود بزنیم؛ ترکیه. دولت رجب طیب اردوغان در حال حاضر، بنزین را کمی بیش از ۶ هزار تومان به شهروندان ترک می‌فروشد که تقریباً ۶ برابر بیشتر از بهای بنزین در ایران است. در کشورهایی مثل بحرین، امارات، عمان، قطر و کویت هم که در منطقه خلیج فارس قرار گرفته اند و از مناطق نفتخیر محسوب می شوند قیمت بنزین به‌صورت متوسط، هر لیتر حدود ۴۰۰ تومان است.

به هر حال و به‌عنوان یک قانون کلی، کشورهایی که حسابی دست شان به دهن شان می رسد، بنزین گران تری دارند و کشورهایی که خودشان تولید کننده و صادر کننده محصولات نفتی هستند، به مراتب قیمت کمتری دارند. عامل دیگر تفاوت قیمت در کشورهای مختلف، مالیات متفاوتی است که برای بنزین لحاظ شده است. به عبارت دیگر، تمام کشورها در بازارهای بین المللی با قیمت یکسانی برای بنزین و دیگر فرآورده های نفتی مواجه هستند اما مالیات و سیاست های مختلف هر کشور باعث اختلاف قیمت بنزین می شود. این نکته را هم نباید نادیده گرفت که قیمت بنزین با سطح رفاه در هر کشوری، ارتباط مستقیم دارد؛ مثلاً در نروژ که یکی از گران ترین نرخ های بنزین دنیا را دارد، سطح رفاه عمومی بسیار بالاست و از آن طرف ماجرا، خبری از «دور دور» با بنزین ۷۰۰ تومانی یا هزار تومانی هم نیست!