دلیل هشدار جان کری درباره نتیجه مذاکرات

خبرگزاری صدا و سیما: کری در سخنان دیروز ظاهرا به ایرانیان در خصوص مخاطره جویی دقیقه آخر هشدار داد .

روزنامه نیویورک تایمز در اینترنت امروز در گزارشی به قلم مایکل گوردون و توماس اردبرینگ نوشت: جان کری وزیر خارجه آمریکا روز یکشنبه به ایران هشدار داد دستیابی به یک توافق هسته ای مهم هنوز مستلزم انتخابهای سخت است و آمریکا در صورت عدم امکان حصول یک توافق مناسب آماده است میز مذاکره را ترک کند.

این سخنان درست دو روز قبل از تاریخ مقرر برای حصول توافق هسته ای ایراد شد که وزرای خارجه دیگر قدرتهای شرکت کننده در گفتگوها برای حضور در دور نهایی مذاکرات درازمدت راهی وین می شوند.

کری گفت هنوز احتمال حصول توافق تا روز سه شنبه وجود دارد ،که در آن صورت به دولت اوباما امکان می دهد توافق نهایی را این هفته برای یک دوره بازنگری سی روزه به کنگره ارائه دهد.

اما در دوره های قبلی مذاکرات، مذاکره کنندگان ایرانی اغلب مسائل مهم را تا روز آخر حل و فصل نشده باقی گذاشته اند که یا تاکتیکی جهت کسب امتیازات بیشتر است یا ناشی از ناتوانی آنها در بدست آوردن انعطاف پذیری لازم از جانب آیت الله علی خامنه ای رهبر معظم ایران بوده است.

کری ظاهرا به ایرانیان در مورد مخاطره جویی دقیقه آخر هشدار می داد. گروهی از کارشناسان هسته ای از جمله چند مشاور سابق اوباما رئیس جمهور ماه گذشته در نامه ای سرگشاده نوشتند که فقط در صورتی می توانند از یک توافق احتمالی حمایت کنند که شامل شرایطی قوی در خصوص راستی آزمایی و محدودیتهای موثر در مورد برنامه هسته ای ایران باشد و ایرانیان را ملزم سازد قبل از لغو تحریم های اقتصادی به تعهداتشان عمل کنند.

از جمله مسائل معوقه در مذاکرات در روزهای اخیر عبارت است از اینکه چه اقداماتی برای رفع سوء ظن های موجود درباره فعالیتهای هسته ای گذشته ایران به عمل می آید، چه محدودیتهایی در مورد توسعه انواع کارآمدتر سانتریفیوژها پس از ده سال اول توافق اعمال می شود و زمان بندی دقیق لغو تحریم ها چگونه باید باشد.

ایران و شش قدرت طرف مذاکره آن- آمریکا، فرانسه، انگلیس، آلمان، روسیه و چین - معمولا به راحتی برخی مسائل حل نشده را به دور بعدی مذاکرات موکول می کردند اما اکنون مذاکره کنندگان با این چالش مواجهند که باید یک توافق جامع و همه جزئیات و ضمائم فنی آنرا ظرف چند روز نهایی کنند.

اگر توافقنامه نهایی تا نهم ژوئیه به کنگره ارائه نشود، دولت اوباما باید تصمیم بگیرد یا نهایی کردن مذاکرات را به اواخر تابستان موکول کند که متعاقبا برای یک دوره بازنگری شصت روزه به کنگره ارائه خواهد شد، یا اینکه میز مذاکره را ترک کند.

باب کورکر جمهوری خواه رئیس کمیته روابط خارجی سنا کری را به شتاب در دستیابی به توافق متهم کرد با این هدف که دوره بازنگری کنگره به شصت روز افزایش پیدا نکند.

روزنامه یو اس ای تودی نیز در گزارشی نوشت: جان کری دیروز پس از ملاقات با همتای ایرانی اش گفت که مذاکرات هسته ای با ایران طی چند روز گذشته پیشرفت داشته است اما اختلافات در مورد مسائل مهم هنوز باقی است.

به نوشته این روزنامه، عدم تمایل ایران به پرداختن به مسائل مرتبط با تحقیقات مشکوک در خصوص تسلیحات هسته ای یکی از موانع موجود در برابر توافق است. جدول زمانی لغو تحریم های بین المللی پس از موافقت ایران با محدود کردن برنامه هسته ای اش و امکان دسترسی‌آژانس بین المللی انرژی اتمی به مراکز غیرنظامی و نظامی مشکوک به فعالیتهای هسته ای از دیگر موانع موجود است.

دولت اوباما در پی توافقی است که تضمین کند ایران ، طبق ادعای آن،‌ از تاسیسات هسته ای اش فقط برای مقاصد صلح آمیز استفاده می کند و هر گونه تلاش ایران برای تولید تسلیحات پیش از موقع توسط ناظران سازمان ملل شناسایی خواهد شد.

ایران در ازای محدود شدن برنامه هسته ای اش، خواهان لغو فوری تحریم های فلج کننده است. آمریکا در پی لغو تدریجی تحریم ها است تا اطمینان حاصل شود ایران به همه مفاد توافقنامه پایبند است.