دلار پایین می آید، قدرت خرید مردم بالا

هفته نامه امید جوان: بررسی آمارهای بانک مرکزی از بودجه خانوارها در سال ۹۳ حکایت از آن دارد که هزینه خانواده های ایرانی در این سال با درآمدشان تراز نشد، به گونه ای که به طور متوسط با کسری حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی مواجه شدند.

بر اساس نتایج این بررسی متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار حدود ۳۲ میلیون و ۸۷۶ هزار تومان بوده است.

این بررسی خاطرنشان می کند: ۲۳.۷ درصد خانوارها بدون فرد شاغل هستند. ۵۸ درصد سه نفر شاغل و بیشتر بوده اند که در مقایسه با سال ۹۲ خانوارهای یک نفر شاغل افزایش و درصد خانوارهای بدون شاغل یا با دو نفر شاغل یا سه نفر شاغل و بیشتر کهش داشته است. نحوه تصرف محل سکونت خانوارها در سال ۹۳ نیز بیانگر این است که ۶۴.۴ درصد از خانوارها در مسکن شخصی، ۲۵.۶ درصد در مسکن اجاره ای، ۰.۸ درصد در مسکن در برابر خدمت و ۹.۲ درصد در مسکن رایگان سکونت داشتند.

همچنین د راین سال ۴۵.۸ درصد از خانوارها از اتومبیل شخصی و ۱۷.۲ درصد از موتورسیکلت بهره گرفته اند.

در گفتگو با دکتر مهدی تقوی اقتصاددان، دخل و خرج خانوارهای ایرانی در سال ۹۴ را بررسی کردیم:

هزینه خانوارهای ایرانی، امسال نسبت به سال ۹۳ چه تفاوتی کرده است؟

- تورم سال گذشته ۱۵.۵ درصد بود. آنگونه که دولتی ها می گویند این رقم در سال ۹۴ به ۱۴ درصد رسیده است. اگر این ۱.۵ درصد کاهش را بپذیریم باید بگوییم که قدرت خرید مردم بالاتر رفته است.

توافق وین چه تاثیری در این میان دارد؟

- توافق از ژانویه امسال اجرایی و به تبع آن پول های بلوکه شده آزاد می شوند. انتظار این است که در این روند قیمت دلار کاهش یابد و کسر بودجه خانوارها هم کمتر شود.

اما اعضای اتاق بازرگانی تهران و از جمله آقای عسکراولادی که دست در کار صادرات هستند می گویند برای سامان دادن صادرات غیرنفتی و بحث تولید دلار نباید از ۳ هزار تومان پایین تر بیاید؛ در این باره چه نظری دارید؟

- صادرات غیرنفتی در حال حاضر رقم قابل ملاحظه ای نیست. حال قرار نیست برای اینکه آقای عسکراولادی و دوستانشان، اوضاع بهتری داشته باشند ما اکثریت جامعه را تحت فشار اقتصادی قرار دهیم. الان تحلیل این است که با آمدن دلارهای بلوکه شده ارز تک نرخی شود، صادرکننده ها همیشه طرفدار قیمت بالا برای دلار هستند چون در تبدیل آن به ریال پول بیشتری گیرشان می آید.

واکنش بازارها به توافق وین چگونه بوده است؟

- دلار اندکی پایین آمد و این واکنش اولیه بود اما در این میان سفته بازان وارد عمل شدند. اینها کسانی هستند که دلار را هنگام ارزانی می خرند و زمان افزایش قیمت می فروشند. بنابراین و در این روند دلارهای احتکار شده به بازار تزریق نشده و در مورد بورس هم بایستی تولید کارخانه ها و واحدهای تولیدی را رصد کرد، لذا اگر شرکت های بورسی سودآور شوند، سهام بالا می رود و مردم به جای اینکه طلا و سکه و ارز بخرند، سراغ سهم می روند و تن به ریسک بیشتری می دهند. باید منتظر بود و دید که توافق نهایی چقدر روی شاخص ها اثرگذار خواهد بود.

پیش بینی شما از نحوه حضور سرمایه گذاران خارجی در ایران چگونه است، تامین مالی و پولی می کنند یا با آوردن تکنولوژی به مشارکت در تولیدات داخلی می پردازند؟

- هر دوی این روش هایی که شما به آنها اشاره کردید، خوب است برای این که اشتغال ایجاد می کند، قطعا تکنولوژی های روز، یکی از عوامل موثر در تحرک اقتصاد است.

مقامات دولتی می گویند در شرایط فعلی نباید سطح توقع مردم از توافق را بالا برد. یعنی قرار نیست به این زودی ها بوی بهبود از اوضاع اقتصاد بشنویم؟

- من که یک اقتصاددان هستم خوش بین هستم. چرا مردم نباشند؟ وقتی دلارهای بلوکه شده پس داده می شود باید شرایط بهتر شود. در دوره آقای احمدی نژاد تورم در این مملکت ۴۰ درصد بود. به تبع آن نرخ های رشد ما هم از این موضوع تبعیت می کرد. با آمدن دولت تدبیر، نرخ های رشد مثبت شد و تورم به ۱۵ درصد رسید. در این روند نمی توان به مردم گفت خوش بین و متوقع نباشید.

احمدی نژاد از معاون اول رییس جمهور شکایت کرده و انتقادهای او را از دولت های نهم و دهم برنتافته است. تحلیل شما به عنوان یک اقتصاددان از شرایط اقتصادی دوره احمدی نژاد چیست؟

- تردیدی نداشته باشید در دوره احمدی نژاد به خصوص دولت دوم او ما شرایط دشواری چون تورم ۴۰ درصدی را پست سر گذاشته ایم. حال رییس جمهور قبلی چگونه می تواند افرادی چون آقای اسحاق جهانگیری را به سیاه نمایی متهم کند؟ در دولت قبل سیاست های غلط اقتصادی، تولید را به ورطه نابودی کشاند و اشتغال را به پایین ترین حد خود در سال های پس از انقلاب رساند.

آمارهایی که بانک مرکزی در دولت احمدی نژاد منتشر کرده است گویای همین مسئله است. شما به نشریات دوره آقای احمدی نژاد مراجعه کنید، همه این مسائل به صورت مستند وجود دارد. من معتقدم اقتصاددانان راست دو رییس جمهور را دچار اشکال کردند؛ یکی آقای رفسنجانی را با سیاست تعدیل و دیگری آقای احمدی نژاد را با بحث هدفمندی یارانه ها.