تماس اوباما با روحانی مد نظر رهبری نبود

هفته نامه امید جوان: بر اساس برنامه تنظیم شده از سوی مجمع عمومی سازمان ملل، روسای جمهوری آمریکا، ایران، روسیه، فرانسه و چین به عنوان سخنرانان روز اول تعیین شده اند. بر این اساس بایستی گفت که در روز دوشنبه 8 سپتامبر برابر با 6 مهر 94 هشت رییس جمهور صحبت می کنند که رییس دولت ایران نیز در این فهرست گنجانده شده است.

این نخستین حضور مشترک روحانی و اوباما روسای جمهوری ایران و آمریکا پس از توافق اخیر هسته ای در وین خواهد بود که از هم اکنون انتظارات شدیدی را درباره احتمال دیدار دو رییس جمهور به وجود آورده است.

با فرض شرکت دکتر روحانی در هفتادمین مجمع عمومی سازمان ملل، در صبح روز اول برای رییس جمهوری ایران وقت سخنرانی تنظیم شده در حالی که تا به حال در جلسات مجمع عمومی سازمان ملل چنین وقتی برای روسای جمهور ایران در نظر گرفته نشده است.

سخنرانی دیگر دکتر روحانی در سازمان ملل در اجلاس توسعه است که در روز و سالن دیگری برنامه ریزی شده است.

درباره هفتادمین مجمع عمومی سازمان ملل که پیش بینی می شود نسبت به سال های قبل با استقبال بیشتری از جانب کشورهای عضو همراه باشد با منصور حقیقت پور نایب رییس کمیسیون سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به گفتگو نشسته ایم:

نظرتان درباره دیدار احتمالی روحانی و اوباما در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل چیست؟

- ما هنوز مسائل حل نشده بسیاری با آمریکا داریم. بر این اساس اولویت امروز کشور ما توسعه روابط دو جانبه تهران و واشنگتن نیست. لذا در درجه اول بایستی مسائل داخلی و منطقه ای مان را بر پایه توان ملی به سامان برسانیم. در این روند به ذهن می رسد که ملاقات روسای جمهور ایران و آمریکا ممکن است آثار سویی هم داشته باشد.

سال گذشته و هنگام بازگشت روحانی از نیویورک، اوباما با او تماس تلفنی برقرار کرد؛ امکان دارد آمریکایی ها امسال هم برنامه ای از این دست داشته باشند؟

- آن تماس تلفنی مورد نظر مقام معظم رهبری نبود و حتی به عنوان اشکال هم مطرح شد. ما امیدواریم رییس جمهوری اسلامی ایران که فرد پخته ای است در سفر امسال همه ملاحظات را در نظر بگیرد.

بر این اساس بایستی گفت که دکتر روحانی قبل از سفر به نیویورک، نظر رهبری و شورای عالی امنیت ملی را درباره چنین موضوعی جویا خواهد شد؟

- بر اساس برداشتی که ما از ادبیات رهبری داریم، استنباط مان این است که هنوز مقامات ایرانی اجازه ملاقات با مقامات آمریکایی را ندارند. در مورد دیدارهای تیم هسته ای با دیپلمات های آمریکایی هم باید گفت که آنها فقط در چارچوب مسائل هسته ای اجازه گفتگو داشتند.

در مورد تصویب «برجام» در ایران، عده ای بر این باورند که موضوع بایستی در مجلس شورای اسلامی بررسی شود؛ گروهی هم معتقدند که نظر شورای عالی امنیت ملی در این باره کفایت می کند، شما چه می گویید؟

- در قانونی که تحت عنوان صیانت از دستاوردهای هسته ای در مجلس شورای اسلامی تصویب شد، دولت موظف شد مشروح توافق را برای انطباق با قانون اساسی به نمایندگان ارائه دهد. شاید قبل از این قانونی در این مورد وجود نداشت اما اکنون وضعیت مشخص است. در این راستا گروه مذاکره کننده هم بایستی پیشرفت مذاکرات را به خانه ملت گزارش کنند. البته سران قوا هم از مقام معظم رهبری استفتا می کنند که در این باره راهگشایی نمایند. اگر حضرت آقا فرمودند که مجلس در این باره اقدام کند ما ادامه کار خواهیم داد؛ اگر صلاح ندیدند، شورای عالی امنیت ملی این کار را خواهد کرد.

یعنی مقام معظم رهبری به صراحت در این باره اعلام نظر می کنند؟

- بالاخره نظرات رهبری راهگشاست و اجازه نمی دهند که ما در موضوعی دچار بن بست شویم. در زمان جنگ اگر یادتان باشد حضرت امام به مجلس فرمودند که دخالت نکنید و پارلمان هم ورود نکرد و قطعنامه 598 از مسیر دیگری عبور کرد. الان هم ما تابع نظرات مقام معظم رهبری هستیم.

همکاران شما در مجلس شورای اسلامی درباره همکاری اقتصادی ایران و آمریکا نظر مثبت دارند اما درباره مناسبات سیاسی دو کشور ایراد وارد می کنند. سوال این است که آیا دو کشور بدون رابطه سیاسی می توانند فعالیت تجاری داشته باشند؟

- همه مجلس درباره مناسبات اقتصادی نظر مثبت ندارند بلکه بعضا نظرات فردی در این باره اعلام می شود. ما سابق بر این مراوده اقتصادی با آمریکا به صورت مستقیم یا غیرمستقیم داشته ایم. اگر منافع ملی مان ایجاب کند با آن مخالفتی نخواهیم داشت. در صنعت هواپیمایی یکی از شرکت های شاخص، بویینگ است که آمریکایی است لذا در شرایط برابری که بتوانیم منافع ملی مان را حفظ کنیم هیچ اشکالی ندارد که از آمریکا به صورت مستقیم بویینگ بخریم اما نباید از نظر دور داشت که جوهره انقلاب اسلامی با رفتارهای آمریکا در تضاد است؛ کما اینکه شما می بینید ما در عراق، سوریه، یمن، لبنان و زورگویی های آنها مشکل داریم.

لذا ما از لحاظ سیاسی آب مان در یک جوی نخواهد رفت اما در موضوعات اقتصادی می توانیم نیازهای مان را از همه کشورها خریداری کنیم. البته پول آنها را می پردازیم. آنها هم از خدای شان است که ایران در این مقوله وارد. شود. در این روند حتی بخش خصوصی می تواند فعال شود. جان کلام: هنوز فضای سیاسی برای برقراری رابطه مناسب نیست.

پس به این زودی ها ایران و آمریکا سفارتخانه هایشان را در دو کشور بازگشایی نخواهند کرد؟

- در آینده نزدیک هیچ گونه نشانه ای برای همکاری سیاسی وجود ندارد. با اینحال نمی توانیم بگوییم که بین تهران و لس آنجلس یا تهران و نیویورک خط هوایی برقرار نکنیم. ما ایرانیان بسیاری در آمریکا داریم که می خواهند بین دو کشور رفت و آمد کنند، نمی توانیم از آنها بخواهیم که در این آمد و شد از مسیر ثالثی مانند استانبول و دبی تردد کند و هزینه بیشتری متحمل شوند. چنین مناسباتی را هیچ گاه نمی توان انکار کرد. ما سال هاست که فرش مان را به آمریکا می فروشیم بدون اینکه رابطه سیاسی داشته باشیم. بازاری های ما کارشان را بلد هستند. البته بایستی کارهای کنسولی را برای تهیه ویزا تسهیل کرد.