بیشترین شکاف درآمدی در کدام دولت بود؟

خبرآنلاین: میزان نابرابری توزیع درآمد در اقتصاد ایران از سال ۸۴ به بعد اوج گرفته و طی سال های میانه دهه ۱۳۸۰ و به خصوص سالهای ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ به بیشترین مقدار رسیده است.

بررسی وضعیت توزیع درآمد و نابرابری در ایران طی سال های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۲ یعنی سه دولت اخیر هشتم، نهم و دهم نشان می دهد بیشترین نابرابری براساس تمامی شاخص های مورد بررسی در سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ ( دولت اول احمدی نژاد) بوده و کمترین میزان نابرابری نیز طی سالهای ۱۳۸۹ به بعد (تحت تأثیر موقتی توزیع یارانه نقدی مساوی) بوده است.

اگرچه هدفمندی یارانه ها به صورت اعطای یارانه نقدی به طور مساوی بین همه گروه های درآمدی باعث شد تا نابرابری در سالهای ۱۳۸۹ به بعد کاهش یابد اما همان گونه پیش بینی می شد نابرابری کاهش یافته طی این دوره در سال های بعدی مجدداً افزایش یافت. به عبارت دیگر هدفمندی یارانه ها به محض اجرا منجر به کاهش نابرابری شد اما با توجه به تورم بالای سال های پس از اجرای این طرح و رشد اقتصادی پایین و منفی در این سال ها، در سال های آتی تأثیر منفی بر میزان نابرابری درآمدی داشت.

بررسی ها همچنین بیانگر آن است که تورم، هزینه های فقرا را نسبت به ثروتمندان بیشترافزایش می دهد و در نتیجه منجر به افزایش نابرابری می شود.

بررسی نسبت هزینه سرانه دهك دهم به اول در کل کشور (شامل شهری و روستایی) نشان می دهد متوسط این نسبت طی سال های طی سال های ۸۰ تا ۹۲ در حدود ۰۱/۱۴ بوده است. این نسبت اما در سال های میانی دهه ۸۰ افزایش یافته و نهایتا در سال ۸۶ به بالاترین رقم یعنی ۶۱/۱۷ رسیده که اوج اختلاف میان دهک دهم و اول جامعه ایران است. معنای این نسبت آن است که هزینه های دهك دهم ۶۱/۱۷ برابر هزینه های دهک اول بوده است.

این روند از سال ۱۳۸۸ به بعد رو به کاهش گذاشت و در سال ۱۳۹۱ به کمترین میزان خود یعنی ۳۴/۱۰ رسید. با این وجود این نسبت تنها در سه سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ کمتر از مقدار میانگین خود بوده است. شروع روند کاهشی نسبت هزینه سرانه دهك دهم به دهك اول و کاهش چشمگیر آن در سال ۱۳۹۰ تا حد زیادی ناشی از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها در دیماه ۱۳۸۹ بوده است چرا که براساس این قانون مقداری مساوی یارانه نقدی صرفنظر از چگونگی وضعیت درآمدی خانوارها، به تمامی مردم پرداخت شد و بر این اساس از آن جایی که این میزان یارانه نقدی برای دهك اول نسبت به دهك دهم درصد بالایی از میزان درآمد بود، بنابراین میزان هزینه دهك اول را بسیار بیشتر نسبت به دهك دهم بالا برد و در نتیجه وضعیت توزیع درآمد را به طور موقت بهبود بخشید اما همانگونه که گفته شد این وضعیت پایدار نماند.