روایت یک حادثه در خیابان دولت

هفت صبح : چهارشنبه دو هفته گذشته، ساعت هشت و نیم شب در خیابان دولت تهران چهار نفر سارق تبهکار سوار بر یک پژو ۲۰۶ نقره ای رنگ شهروندی ۶۰ ساله را با ضرب و شتم سوار بر خودرو کرده و حدود یک ساعت در شهر چرخانده و ضمن سرقت بالغ بر ۸۰ میلیون تومان ارز و سکه و پول نقد از این شهروند بی پناه با ضربات شوکر و گاز فلفل و مشت و لگد از او خواستند تا آدرس افراد متمول بازار را به آنها بدهد و سرانجام او را در یکی از خیابان های پاسداران به وسط خیابان رها کرده و متواری شده اند.

گرچه بی احتیاطی این شهروند در این حادثه انکاناپذیر است، اما این روزها موارد زیادی از کیف قاپی و زورگیری و آدم ربایی در مناطق مختلف تهران در مورد آشنایان و اطرافیان اتفاق افتاده و درباره آنها شنیده ام. این اتفاق در حالی رخ داده است که کلانتری منطقه در نزدیکی محل آدم ربایی قرار دارد. نکته اینجاست که کمی پیش تر از این پنج مورد سرقت هم زمان خانه شهروندان این محل هم گزارش شده بود.

با همسایه ها و اهالی محل که صحبت می کنی، مورد به مورد از سرقت های چندماه اخیر این محله خبر می دهند. یکی از آنها می گوید: «چند ماه پیش، برای وسایل منزل خود آگهی فروش دده بودم که در ساعات اولیه روز دو مشتری مراجعه کردند. وقتی می خواستم وسایل را نشان شان دهم، چاقویی زیر گلوی من گذاشتند و طلا و نقدینگی ام را گرفتند و پا به فرار گذاشتند. پسر من هم در خانه و در اتاقی دیگر حضور داشت اما این اتفاق به قدری سریع رخ داد که فرصت واکنش نماند.»

وقتی با کلانتری نزدیک محل وقوع جرم تماس می گیرم و درباره امنیت این منطقه گله می کنم، در جواب می گویند که سارقین این پنج خانه دستگیر شده اند اما سوال انیجاست که آیا دستگیری سارقین بعد از اتفاق افتادن جرم منطقی تر است یا پیشگیری از وقوع ناامنی در چنین محله ای با سابقه سرقت های متوالی؟ اگر هنگام سرقت، مالباخته جان خود را از دست بدهد، پلیس می تواند این موضوع را هم جبران کند؟ یکی از مسوولین این کلانتری در جواب می گوید: «گشت های نیروی انتظامی دائما در حال رفت و آمد در محل هستند.»

جالب اینجاست که این منطقه جزو نواحی شمالی تهران و از منطاق پر رفت و آمد به شمار می رود، اما حتی یک نفر از ساکنین محل هم متوجه وقوع این جرم نشده است تا آن را به کلانتری محل گزارش دهد. در واقع نکته مهم تر و قابل تامل تر در این میان واکنش مردم عادی و رهگذر به این نوع اتفاقات است. نکته ای که نشان می دهد در سطج شهر آنقدر موارد جرم و حقه های اینچنینی دیده شده که مردم حتی به فرد دست بسته ای که خود قبانی دزدان حرفه ای بوده، اعتماد ندارند. گویی رأفت و رحم مردم این شهر در هاله بی اعتمادی محو شده است.

شهروند ربوده شده درباره برخورد شهروندان دیگر می گوید: «زمانی که آدم ربایان مرا در گوشه ای از خیابان رها کردند، هیچ کس برای کمک اقدامی نکرد. زنگ هر خانه ای را که می زدم، هیچ کس برای کمک حاضر نمی شد. هیچ کدام از اتومبیل هایی هم که از آن منطقه عبور می کردند، حاضر به کمک نشدند. تنها یکی از شهروندان که سوار بر خودروی شخصی خود بود به درخواستم برای بازکردن دستانم توتجه کرد اما ظاهرا نتوانست دستم را باز کند. در نهایت گفت به ۱۱۰ زنگ می زند تا در محل حار شود اما من ۱۵ دقیقه منتظر پلیس ۱۱۰ شدم و خبری نشد. شاید هم اصلا تماس نگرفته بودند.»

غرض نگارنده این مطلب زیرسوال بردن زحمات شبانه روزی نیروی انتظامی نیست. بلکه روشن شدن چند موضوع مهم است که با زندگی روزمره هر شهروندی این روزها ارتباط مستقیم دارد. از مسوولان نیروی انتظامی درخواست می کنم که این مطلب را با نگاهی هوشمندانه مطالعه کنند و هوشیار باشند که درخواست اصلی مردم از آنها این روزها چه چیزی است. وقتی به اداره آگاهی و کلانتری ها مراجعه می کنم تازه متوجه می شوم که چه میزان شاکیان پرونده های سرقت و زورگیری در کلانشهر تهران وجود دارد. نکته جالب اینکه یکی از سارقین به قربانی مذکور گفته است: «شما در منطقه شمالی شهر زندگی می کنید و هرچقدر از شما دزدی کنیم، بازهم کم است.»

به نظر می رسد با وجود زیادشدن تعداد سرقت ها و زورگیری ها در سطح شهر تهران و گله مندی های شهروندان، پلیس تهران باید بیش از پیش توجه خود را معطوف به تامین امنیت جانی و مالی شهروندان کند. این انتظاری است که شهروندان در درجه اول از پلیس خدمتگزار دارند و بدیهی است پلیس باید حفظ جان و مال مردم را در اولویت اول قرار دهد و بیشترین نیروی خود را صرف این موضوع کند تا سارقین جرات این را نداشته بانشد به جان و مال شهروندان تعرض کنند.

در واقع به نظر می رسد با وضع موجنود، وظایف دیگری مثل برقراری امنیت اخلاقی، جمع آوری ماهواره ها و برخورد با گران فروشی و واسطه گری ارز و... باید در اولویت های بعدی قرار بگیرند و نیروهای انتظامی بسیج شوند تا آفت زورگیری و سرقت مسلحانه از این شهر رخت بربندد. نکته دیگر اینکه وقتی در محله ای، موارد سرقت زیاد می شود، این به این معنی است که دزدان و تبهکاران، آن منطقه را برای اقدام های خلافکارانه خود امن تر دیده اند.

پس نیروی انتظامی آن محل باید هوشیار شود و نیروهای آن منطقه را بسیار بیشتر از قبل کند تا سارقین جرات سرقت های بعدی را نداشته با شند و از جان و مال شهروندان آن منطقه محافظت بیشتری شود. نکته دیگر این است که بسیاری از این مجرمین، بعد از طی شدن دوره کوتاه مجازات خود، دوباره دست به سرقت و زورگیری می زنند و این موضوع نشان می دهد که باید مجازات های سخت تر و بازدارنده تری برای موارد سرقت و زورگیری که به نوعی بازی با جان شهروندان است، در نظر گرفته شود.

درواقع اگرچه هرازچندگاهی چنین سارقینی بعد از چند سرقت و عمل مجرمانه به دام پلیس می افتند، اما موضوع اینجاست که همیشه بخت با مالباخته یار نیست و احتمال زیادی وجود دارد که جانش را به خاطر سرقت یا زورگیری از دست بدهد و یک خانواده عزادار شود. البته همه اینها دلیلی بر این نیست که زحمات پلیس تهران را در برقراری امنیت نادیده بگیریم.