حمله به شجریان به نفع اندی!

هفته نامه تماشاگران امروز - بهمن بابازاده: موضوع آنچنان پیچیده نیست و حول و حوش یک خبر کوتاه می چرخد: کنسرت شجریان در ترکیه به دلیل فروش نرفتن بلیت ها لغو شد و ایرانی ها اغلب خواستار حضور در کنسرت «انریکه» در استانبول یا کنسرت های خوانندگان لس آنجلسی در آنتالیا بودند.

تندروها معتقدند شجریان محبوبیت خود را از دست داده و به همین علت بلیت های کنسرتش فروش نرفته؛ در حالی که به نظر می رسد در چنین اتفاقی رد پای برنامه ریزی های بلندمدت جریان هایی خاص دیده می شود.

بزرگ مرد آواز ایران مدتی پیش تصمیم به برگزاری کنسرتی در ترکیه گرفت و شرکت دل صدا مراحل برگزاری این کنسرت و فروش بلیت را عهده دار شد. شجریان پیش تر نیز تورهای متعددی در آمریکا و اروپا گذاشته بود که همواره با استقبال مخاطبان روبرو شده بود ولی این بار کنسرت شجریان با اقبال چندانی روبرو نشد؛ چرا؟

کنسرت شجریان قرار بود در مقطعی برگزار شود که تقریبا داغ ترین فصل کنسرت های لس آنجلسی ها در ترکیه است. اندی، شادمهر، آرش، هومن و کامران، شهاب تیام، حسین تهی و ... چهره هایی بودند که دقیقا در همان بازه زمانی که شجریان قرار بود در ترکیه روی صحنه برود، کنسرت هایشان را ترتیب داده بودند و با حمایت های هدفدار PMC که اصلی ترین تهیه کننده این کنسرت ها بود، هر روز ایرانی های بیشتری را به سالن «آچیک هاوا» آنتالیا می کشاندند. به قیمت نجومی کنسرت های خوانندگان لس آنجلسی هم دقت داشته باشید که از 250 هزار تومان بود تا 800 هزار تومان!

همزمانی کنسرت شجریان با «ابرستاره های موسیقی پاپ ایرانی لس آنجلس نشین» (اصطلاحی که روزانه بیش از پنجاه بار در شبکه های ماهواره ای درباره این کنسرت ها استفاده می شد)، باعث شد خانواده های ایرانی مجبور به انتخاب شوند. مسافران باید از بین موسیقی ایرانی و ملی و سفر به استانبول و کنسرت های شلوغ و مختلط و پر سروصدای آنتالیا، یکی را انتخاب می کردند.

بی تردید اولویت اغلب خانواده ها، فرزندان شان بوده و هستند و انتخاب آنها هم که مشخص است. زمان نامناسب کنسرت شجریان را باید بزرگترین اشتباه تیم برگزار کننده این برنامه دانست ولی آیا این بدان معناست که موسیقی ملی و سنتی ایرانی هویت و محبوبیتش را در جامعه ایرانی از دست داده؟

«بی بی سی» ای «بی بی سی»

به سوال اول برمی گردیم: چرا کنسرت شجریان با شکست روبرو شد؟ چرا بلیت های این کنسرت فروش نرفت؟ شجریان برندِ تبلیغاتی رییس جمهور فعلی ایران بود و حسن روحانی از صدا و اسم او به عنوان سفیر فرهنگی نام برد و همین مسئله تبلیغ بزرگی در دوره کاندیداتوری روحانی بود.

آخرین آلبوم او فروش بی نظیری داشت. نام او باعث شد همایون شجریان هم خیلی سریع تر از آنچه فکرش را می کرد به شهرت برسد؛ شهرتی که عنوان پرمخاطب ترین کنسرت سال را متعلق به او کرد و امروز آلبوم هایش به سرعت به صدر پرفروش ها می رسند.

به طور قطع هیچ هنرمند باسابقه ای مثل شجریان به خاطر حضور در یک شبکه خارجی محبوبیت خود را از دست نمی دهد اما پس از این اتفاق، او بلافاصله از سوی رسانه های داخلی بایکوت شد و هیچ کس نامی از او نمی برد و به بزرگترین خواننده آواز کلاسیک ایران اجازه برگزاری کنسرت در داخل کشور داده نمی شود. در مقابل یک جریان مشخص بدون تفکر و ریشه های ایرانی تبدیل به الگویی ساختگی شده و تمام امکانات را در اختیار می گجیرد.

رسانه های تندرو این روزها با موج سواری روی خبر لغو کنسرت شجریان، علت آن را عدم محبوبیت او می دانند چرا که او به بی بی سی رفته است. اگر واقعیت چنین است چرا به شجریان اجازه برگزاری کنسرت در ایران را نمی هند؟ چرا هر ساله مردم در شبکه های اجتماعی از جای خالی ربنای شجریان در سفره های افطار سخن می گویند؟ آیا اگر اسم شجریان به میان بیاید و کنسرت هایش در ایران برگزار شود، باز هم او هنرمند مهجوری خواهد بود؟ آخرین کنسرت شجریان در لندن شاهد حضور گسترده مخاطبان بود و از آن کنسرت مدت زیادی نمی گذرد.

جریان خاص

با نگاهی به مباحث مطرح شده در لغو کنسرت شجریان بیشتر به نظر مخ رسد سلیقه مخاطبانی که به کنسرت می روند توسط جریانی خاص کنترل شده است. البته موضوع دیگری که می توان به آن اشاره کرد، شرایط نامساعد و نا امن ترکیه است. طی چند ماه گذشته در این کشور بمب گذاری های متعددی رخ داده و همین مسئله باعث ایجاد وحشت میان ایرانیان شده است و چند خودرو ایرانی نیز در همین جریانات منفجر شده اند.

شجریان در سال 2011 کنسرتی در لندن برگزار کرد که با استقبال گسترده مردم مواجه شد. او پیش تر نیز تورهای آمریکا و اروپای خود را برگزار کرده که اکثرا شاهد بلیت فروشی قابل توجهی بودند. این یعنی این هنرمند هنوز طرفداران پروپاقرصی در میان هموطنان خود دارد اگر مجالی برای اجرای برنامه به او داده شود.