چه کسی مستر و ویزا را به ایران می آورد؟

هفته نامه عصر ارتباط - مینا والی: در حالی که سال ها است در دنیا پرداخت با کارت های بین المللی رواج دارد، ما اکنون در ایران بر سر آمدن یا نیامدن ویزا و مستر بحث می کنیم و دعوایمان سر این شده است که چه کسی اینها را به ایران بیاورد، این در حالی است که در بیشتر کشورهای دنیا دعوا بر سر میزان کارمزد است و نه اصل وجود یا نبود این خدمات؛ به قول دوستی، آرزوهای ما شده خاطرات آنها.

از زمان توافق بزرگ، در میان حجم انبوهی از خبرهای مرتبط با نتایج مذاکرات با 5 به علاوه 1، خبرهای جدیدی در حوزه پرداخت منتشر شده است که حالی از اتصاف ایران به بسترهای بزرگ پرداخت جهان است. در آخرین خبرها، روزهای اول شهریور بود که خبری شنیدیم از شرکت خدمات انفورماتیک که اتصال به سوییچ ویزا و مستر در دستور کار این شرکت قرار گرفته است. این خبر را سید ابوطالب نجفی، مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک داده بود؛ خبری که واکنش های فعالان حوزه پرداخت را به ویژه در بخش خصوصی در گروه های اجتماعی به دنبال داشت. این فعالان معتقدند اقدام شرکت خدمات در اتصال به ویزا و مستر نوعی رانت محسوب می شود؛ در پاسخ اما دلیل مسوولان این شرکت، بحث حاکمیتی بودن اتصال به ویزا و مستر است.

پیش از این نیز ولی اله سیف، رییس کل بانک مرکزی در جمع گردشگران گفته بود در صورت رفع تحریم ها بانک مرکزی تلاش خواهدکرد تا زمینه پذیرش کارت های اعتباری بین المللی در کشور و حضور شبکه های بین المللی چون ویزا و مستر در کشور فراهم شود. برای این حضور هم محسن قادری، مدیرعامل شاپرک، خبر داده که بانک مرکزی و شاپرک در حوزه قوانین و مقررات، استانداردها و رویه ها، بررسی ها و برنامه ریزی های خود را شروع کرده اند و سایر فعالان این حوزه نیز باید به صورت جدی وارد گود شوند.

حالا به جای اینکه بحث بر سر چگونگی آماده سازی شرایط و زیرساخت ها برای اتصال به شبکه های بین المللی پرداخت باشد بر سر این است که چه کسی باید مجری آن باشد. از نظر بانک مرکزی ممکن است با ورود بانک ها فضا به شدت رقابتی شود و نرخ کارمزدها بالا رود.

از نظر مخالفان هم بانک مرکزی باید در جایگاه رگولاتوری خود بنشیند و این فضا را مدیریت کند. موافقان اقدام شرکت خدمات با اشاره به مستند «مقررات حاکم بر شتاب» مصوب خرداد 81، این اقدام شرکت خدمات برای ارتباط با ویزا و مستر را قانونی می دانند. ماده 2 این مستند وظایف مرکز شتاب را مشخص کرده است که طبق بند 2-8 آن یکی از این وظایف «ایجاد ارتباط با مراکر بین المللی برای انجام تراکنش های کارت های پرداخت» است.

این در حالی است که مخالفان می گویند طبق این بند، شتاب اجازه برقراری ارتباط با مراکز بین المللی را دارد و هرکدام از اعضا اگر خواستند می توانند ارتباط برقرار کنند و این به معنای مجوز انحصاری برای بانک مرکزی و شرکت خدمات نیست.

ابهام در ادعای خرید از آمازون و eBay

از طرف دیگر، گویا شرکت پست هم دست به کار شده و مدیرعامل این شرکت خبر از فراهم شدن امکان خرید از آمازون و eBay برای کاربران ایرانی داده است. اما نکته ای که مدیرعامل پست به آن اشاره ای نکرده، نحوه پرداخت در خرید از فروشگاه های خارجی است. در این خصوص دو امکان وجود دارد یا اتصال به ویزا و مستر جدی است و پست به پشتوانه همین احتمال قوی این خبر را داده است یا استفاده از واسطه و پرداخت از طریق کارت های شتابی است که همین حالا چنین امکانی وجود دارد و سایت هایی هستند که از طریق آنها به صورت واسطه می توان از eBay خرید کرد و پرداخت را هم از طریق کارت های شتابی انجام داد.

موضوع دیگری که در همکاری شرکت پست با فروشگاه های اینترنتی خارجی وجود دارد، نگرانی هایی در خصوص تحویل کالا از سوی پست است. این نگرانی به دلیل مشکلات شرکت پست در تحویل مرسولات پستی به دست مردم به وجود آمده است. همچنین گرفتن هزینه سرسام آور پستی و گمرک یکی دیگر از چالش های خرید از این فروشگاه هاست.

کسادشدن بازار ویزا و مسترفروشان

در حال حاضر برای آنهایی که مجبور به خرید از فروشگاه های اینترنتی خارجی هستند، چاره ای وجود ندارد جز متوسل شدن به دامان دوستان یا اقوام مقیم خارج یا خرید کارت های هدیه ویزا و مستر یا آمازون و آی تیونز از فروشگاه های داخلی که هرکدام از اینها هم دردسرهای خاص خود را دارد. اگر عطای خرید با واسطه را به لقایش ببخشید مجبورید سراغ فروشنده های گیفت کارت یا همان کارت های هدیه بروید که استفاده از آنها مشکلاتی همچون ارسال نادرست پسورد در خرید غیرفیزیکی کارت و همچنین نیاز به استفاده از وی پی ان در هنگام خرید دارد؛ چرا که برخی از این فروشگاه ها فقط به دارندگان آی پی مثلا آمریکایی محصول می فروشند.