آزادراه تهران ـ شمال از ابتدا «كج» بود!

روزنامه اعتماد: «آزادراه تهران‌ـ شمال از همان ابتدا يك راه كج بود كه براي تعداد زيادي از دولت‌ها مشكل‌آفرين شد. البته ما برنامه‌ريزي‌هاي لازم در اين زمينه را انجام داده‌ايم تا اين كار با سرعت بيشتري تكميل شود.»

اين دومين بار است كه وزير راه و شهرسازي دولت يازدهم براي پروژه‌هاي معطل مانده دولتي از كلمات خاص استفاده مي‌كند كه نشان از عدم مديريت صحيح بر پروژه‌هاي ذكر شده دارد. وي در همان ابتداي وزارتش بر بخش حمل و نقلي كشور مسكن مهر را «مزخرف» خواند تا نشان دهد عدم مديريت صحيح موجب شده تا پاشنه آشيل دولت نهم و دهم به يكي از معضلات دولت بعد تبديل شود.

گو اينكه آزادراه تهران- شمال نيز بيش از دو دهه است كه دولت‌هاي مختلف را به خود ديده و هنوز به نتيجه نرسيده است و حالا وزير راه دولت يازدهم قصد ندارد چنين پروژه‌اي را به سرمايه‌گذاران خارجي معرفي كند و درباره آن رسما مي‌گويد: «آزادراه تهران- شمال، كج متولد شده است و پروژه‌هايي كه اينچنين باشند، چندين دولت را به خود مشغول مي‌كنند و ما هم به دنبال اين نيستيم كه پروژه‌هاي بي‌معني را در صحنه‌هاي بين‌المللي مطرح كنيم.»

با اين حال وزير راه و شهرسازي از ١٢١ طرح و پروژه حمل و نقلي به ارزش ٢٥ ميليارد يورو خبر مي‌دهد كه قرار است در همايش سرمايه‌گذاري حمل و نقلي كه در هفته دوم مهر ماه برگزار مي‌شود، به سرمايه‌گذاران خارجي معرفي شود اما آزادراه تهران- شمال جزو اين پروژه‌ها نيست. عباس آخوندي كه براي اطلاع‌رساني بيشتر در مورد اين همايش به جمع خبرنگاران آمده بود، گفت: «فصل جديدي از نظم و امنيت منطقه‌اي و جهاني با توافق ايران و گروه ١+٥ شروع خواهد شد، پس از سال‌ها كشمكش جهان وضعيت ايران را پذيرفت و به قدرت منطقه‌اي ايران ايمان آورد و الان با تفاهم بيشتر، نظم نويني را در منطقه آغاز مي‌كنيم. در اين نظم، احترام متقابل و پذيرش حقوق ملت‌ها، پايه و اساس كار خواهد بود، ما به عنوان يك قدرت منطقه‌اي به حقوق ملت خود آگاه هستيم و مسووليت‌هاي ما براي ملت در جهت عمران و آباداني مردم و ايجاد صلح و امنيت در كل منطقه و جهان است.»

وي با اشاره به اينكه زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري خارجي در انواع بخش‌هاي حمل و نقل و مسكن، فراهم شده است، افزود: «۱۲۱ پروژه سرمايه‌گذاري در انواع بخش‌هاي ريلي، جاده‌اي، هوايي، دريايي، توسعه شهري، صرفه‌جويي در مصرف انرژي، صنايع بندري و صنايع فرودگاهي عرضه مي‌شود كه اين پروژه‌ها معادل حدود ۲۵ ميليارد يورو است.

مبناي اصلي كار ما، مشاركت بخش عمومي و بخش خصوصي است، از سيستم اجاره به شرط تمليك در خريد هواپيما و نوسازي ناوگان حمل و نقل استفاده مي‌شود، در اين روش يك شركت در ايران تاسيس مي‌شود و هواپيما از سازنده خريداري شده و از طريق اين شركت به صورت اجاره به شرط تمليك در اختيار ايرلاين‌ها قرار مي‌گيرد.»

آخوندي البته در مورد طرح‌هايي كه به سرمايه‌گذاران خارجي معرفي خواهد شد نيز مي‌گويد: «۳۵ پروژه شهري در حوزه‌هاي مختلف مجتمع مسكوني و مترو معرفي كرديم، در احداث فرودگاه امام خميني (ره) سه پروژه، در ساخت زيربناهاي كشور شش پروژه ريلي و پنج پروژه آزادراهي در فرودگاه‌ها، ۲۳ پروژه براي ساخت ترمينال در استان‌هاي مختلف، در بخش سازمان راهداري و حمل و نقل جاده‌اي سه پروژه، در حوزه بنادر و دريانوردي ۲۲ پروژه در ساخت بنادر و پس‌كرانه‌ها، در حوزه راه‌آهن ۱۵ پروژه ريلي، در حوزه عمران و بهسازي شهري سه پروژه بزرگ، در حوزه توسعه شهرهاي موجود سه پروژه و در حوزه بازسازي ساختاري شركت ايران‌اير سه پروژه طراحي شده است كه آن را به سرمايه‌گذاري خارجي و داخلي معرفي مي‌كنيم.»

مخالف بورس مسكن هستم

وزير راه و شهرسازي كه تنهابراي توضيح در خصوص سرمايه‌گذاري خارجي در جمع خبرنگاران قرار گرفته بود از عدم موافقتش با بورس مسكن هم صحبت كرد و گفت: «مسكن كالاي استانداردي نيست كه براي آن بورس تشكيل شود، زيرا بورس را براي كالاي استاندارد تشكيل مي‌دهد. موضوعي كه در بورس كالا مطرح شده بود، اين بود كه ساختمان‌هاي عمومي و دولتي مانند ساختمان‌هاي بانك‌ها در بورس كالا عرضه شود و در واقع يك بازار حراجي شكل بگيرد تا خريد و فروش‌ها به صورت شفاف انجام شود، بنابراين راه‌اندازي بورس مسكن به اين شيوه كه مطرح شده است، نه در ايران و نه در هيچ كجاي دنيا قابل اجرا نيست.»آخوندي همچنين در خصوص افزايش تسهيلات خريد مسكن، هم گفت: «ما براي افزايش رقم تسهيلات با دو مشكل مواجه هستيم؛ اول اينكه بانك‌هاي ايران امكان وام‌دهي محدودي دارند و دوم اينكه قدرت بازپرداخت تسهيلات توسط دريافت‌كنندگان كم است اما مي‌بينيم كه به تدريج يخ‌ها در حال آب شدن است و ما در ريل پس‌انداز درست و دريافت تسهيلات قرار مي‌گيريم.»

ايرباس و بويينگ مي‌آيند

عباس آخوندي البته در مورد آخرين وضعيت حضور شركت‌هاي هواپيمايي هم گفت: «برآورد كشور را از نياز به هواپيما به شركت‌هاي ايرباس و بويينگ ارايه كرده‌ايم. همچنين براي ورود هواپيماهايي با برد كوتاه هم با ساير شركت‌ها مذاكراتي داشته‌ايم. در صنعت هوانوردي به هيچ‌وجه مشمول تحريم نخواهيم بود و مي‌توانيم از اين تحريم كنوني خارج شويم، در اين خصوص مذاكراتي هم با شركت‌هاي سازنده هواپيما انجام شده است.

بسته‌اي را با برخي شركت‌هاي هواپيمايي بزرگ خارجي مطرح كرديم تا هواپيما را به صورت اجاره به شرط تمليك وارد كشور كنيم، شركتي كه در ايران تاسيس مي‌شود مي‌تواند هواپيماها را خريداري كرده و در اختيار شركت‌هاي ايراني قرار دهد تا به اين وسيله ناوگان را نوسازي كنيم.»وي البته در خصوص ورود هواپيماي روسي سوخو به كشور و مذاكرات با كشور روسيه افزود: «هنوز چنين هواپيمايي از سازمان هواپيمايي كشوري مجوز پرواز نگرفته است و ما هنوز خريدي را انجام نداده‌ايم اما در آينده آن را بررسي مي‌كنيم.

در وضعيت فعلي با كمبود هواپيما مواجه هستيم و نوسازي و پاكسازي ناوگان هوايي را در دستور كار داريم.»به گفته آخوندي، «يكي از موضوعات مهم اين است شركت‌هايي كه قصد دارند عمليات هوانوردي در كشور داشته باشند، يك حداقل سرمايه‌گذاري تعريف شده كه بايد رعايت كنند. همچنين شركت‌هاي بين‌المللي كه در ايران يك پايگاه ايجاد كنند، از دولت امكانات دريافت مي‌كنند. در دنيا ايرلاين‌ها كمتر هواپيماهاي ملكي دارند، معمولا نوسازي ناوگان در ايرلاين‌ها از طريق اجاره به شرط تمليك انجام مي‌شود.»

مكران محور سرمايه‌گذاري خليج فارس

وزير راه همچنين در مورد سرمايه‌گذاري در بنادر نيز به ضرورت سرمايه‌گذاري در منطقه مكران اشاره كرد و گفت: «يكي از محورهاي اصلي ما كار در حوزه سواحل مكران يا خليج فارس است كه تمركز جديدي را در اين بخش داريم. امكانات اقتصادي فوق‌العاده‌اي را در اين مناطق داريم اما تاكنون استفاده نشده است، جمعيت در هر كيلومتر مربع در اين بخش به‌طور ميانگين ٥/٥ نفر است در حالي كه ميانگين كشوري بالاي ۲۲ نفر در هر كيلومتر مربع است، بنابراين مي‌توانيم اقدامات گسترده‌اي را در اين سطح داشته باشيم و چهار شهر جديد را هم براي سواحل جنوبي تعريف كرده‌ايم.»

از بدهي ايرلاين‌ها تا حمايت‌هاي قانوني از سرمايه‌گذاران

آخوندي در ادامه در مورد بدهي ايرلاين‌ها به شركت فرودگاه‌ها نيز افزود: «معتقدم كه بايد هر نوع كسب و كاري را بر مبناي شفافيت و تعهد انجام دهيم؛ بنابراين اينكه يك ايرلاين هزينه خود را به هزينه‌هاي عمومي تحميل كند، كسب و كار پايداري نيست و ما حمايت نمي‌كنيم.»وي در خصوص مشكلات قانوني حقوق سرمايه‌گذاران در ايران اظهار داشت: فكر مي‌كنم ما كمتر مشكل قانون داريم، بلكه مشكل ما اراده و نحوه نگاه به سرمايه‌گذاران است و بيشتر نگاه اقتصاد سياسي بر اين موضوع حاكم است. ما مصمم هستيم با حفظ استقلال و نگاه به اقتصاد مقاومتي بتوانيم يك تعامل سازنده و برد - برد با جهان داشته باشيم.

مشكل ما در حوزه بانكي، ضعف قدرت تسهيلات‌دهي بانك‌هاست، براي ايران‌اير نوسازي ناوگان قرار دارد كه مذاكراتي هم در اين خصوص انجام شده است. همچنين شركت ايران‌اير يك سيستم قوي تعمير و نگهداري هواپيما را دارد كه مي‌تواند به عنوان يك پايگاه عمل كند.»اين وزير كابينه در خصوص ساخت بندر خشك هم گفت: «پنج بندر را در دست اقدام داريم و آيين‌نامه آن در شوراي عالي ترابري تعريف شده است كه نخستين بندر خشك در منطقه آپرين طراحي شده و ساخته مي‌شود.»وي درباره نوسازي ناوگان جاده‌اي اظهارداشت: «١٢٢ هزار كاميون با عمر بالاي ۲۵ سال در كشور داريم كه مصرف انرژي آنها دو برابر كاميون‌هاي نسل جديد است. بنابراين در پروژه‌هاي پيشنهادي سرمايه‌گذاري، يكي از حوزه‌هاي جذاب براي سرمايه‌گذاران خارجي، نوسازي ناوگان‌هاي مختلف است.»