در انتظار «عطسه» مهران مدیری

آی سینما: سه ماه پس از ساخت «مرد دو هزار چهره» در بهار سال ۸۸ علی اصغر پورمحمدی مدیر وقت شبکه سه اعلام کرد که قرار است مهران مدیری سریال تازه ای را برای تلویزیون کارگردانی کند.

اما یک سال بعد دقیقا در همان زمان مشخص شد که مهران مدیری سریالش را برای تلویزیون نخواهد ساخت. در آن یک سال چه اتفاقی افتاد که تلویزیون همکاری اش را با مدیری قطع کرد، از آن نکاتی است که هنوز هم دلیل موثقی برایش رائه نشده است. برخی می گفتند بودجه بالایی که مدیری برای ساخت دکورها و هزینه سریال طلب کرده بود باعث شد او و تهیه کنندگان آن زمانش (برادران آقاگلیان) با تلویزیون به توافق نرسند.

برخی هم می گویند تلویزیون با موضوعی که مدیری قرار بود به آن بپردازد، مشکل داشت. دلیلش هر چه بود، مدیری و برادران آقاگلیان در اقدامی تاریخی تصمیم گرفتند «قهوه تلخ» را روانه شبکه نمایش خانگی کنند. اتفاقی که آن را نقطه عطفی اساسی در این مدیای نوپا در ایران می دانستند.

«قهوه تلخ» تقریبا یک ماه و نیم پس از اولین فصل مجموعه «قلب یخی» که آن را اولین تولید رسمی سریال سازی برای شبکه نمایش خانگی می دانند، وارد بازار شد و در بدو ورود همه متر و معیارها را عوض کرد. نسخه های اولیه این مجموعه نایاب شد؛ تبلیغات گسترده این سریال در کنار درخواست رسمی مدیری برای کپی نکردن مجموعه «قهوه تلخ» موجی عجیب در بین مخاطبان ایجاد کرد و داستان شبیه به «شب های برره» در کنار خلق کاراکترهای جذاب باعث شد این موج ادامه پیدا کند.

خبر از سود چند ده میلیاردی و تیراژ میلیونی قهوه تلخ به گوش می رسید و همه چیز دست به دست هم داد تا مدیری در بدو ورودش به شبکه نمایش خانگی یک شگفتی خلق کند. اتفاقی که هیچ گاه برای هیچ یک از آثار تولید شده در این شبکه نمایش خانگی تکرار نشد و حتی هیچ کدام از مجموعه های بعدی تولید شده، ازجمله آثار خود مدیری نزدیک رکوردهای قهوه تلخ هم نشدند.

اما قهوه تلخ مثل نامش پایانی تلخ داشت. سریال مدیری همان قدر که شبکه خانگی را به اوج رساند، همانقدر هم با بد قولی های مکرر در توزیع که دلایل عمده‌ای برای آن تراشیدند و از نیمه های این مجموعه آغاز شد، دلیل اصلی بی اعتمادی مردم به این مدیا لقب گرفت. که البته توزیع ناقص «قلب یخی» هم این بی اعتمادی را دو چندان کرد.

پس از آن مدیری که از وضع به وجود آمده گلایه شدیدی داشت، پس از سال ها همکاری با برادران آقاگلیان آن ها را ترک کرد و برای جبران مافات در سال ۹۱ با همکاری گلرنگ رسانه «ویلای من» را ساخت و روانه شبکه نمایش خانگی کرد. اما دومین تجربه مدیری علی رغم توزیع منظم، از نظر استقبال مخاطب یک شکست برای او بود. مخاطبان به هیچ عنوان از مجموعه جدید او استقبال نکردند و با اینکه او اکثر بازیگران محبوب قهوه تلخ را در ویلای من حفظ کرده بود اما داستان نه چندان جذاب این مجموعه و شوخی هایی که همگی نسخه های ضعیف تری از آثار قبلی خود مدیری بودند تجربه ویلای من را برای او به شکستی تمام عیار تبدیل کرد.

با این حال مدیری و گلرنگ رسانه عقب نکشیدند و تصمیم گرفتند در سال ۹۲ مجموعه جدیدی به نام «شوخی کردم» را برای شبکه نمایش خانگی بسازند. اما اینبار با برگشت به گونه ای از کمدی که در ابتدای دهه هفتاد مدیری استاد بلامنازع آن بود: آیتم سازی. خیلی ها معتقد بودند دوران آیتم سازی سال هاست به پایان رسیده و این کاری که مدیری انجام می دهد یک شکست دیگر به کارنامه او اضافه خواهد کرد اما عملا این اتفاق رخ نداد.

او نزدیک به ۷۰ نفر از سرشناس‌ترین کمدین‌های سینما و تلویزیون را به خدمت گرفت تا این مجموعه آیتمی را جلوی دوربین ببرد. تلاش او تا حدود زیادی هم جواب داد و به لطف بازی برخی بازیگرانش از جمله سیامک انصاری، جواد رضویان، هادی کاظمی و مهران غفوریان توانست گلیم خودش را در بازار عرضه از آب بیرون بکشد. این مجموعه در ۱۲ قسمت عرضه شد و آن طور که شنیده می شد در بسیاری از آیتم ها هم با ممیزی شدید ارشاد رو به رو شد و برخی از آیتم ها هم اجازه پخش پیدا نکردند.

پس از «شوخی کردم» با اینکه خبر رسید مدیری قرار است به تلویزیون برمی گردد و عملا هم با ساخت سریال «در حاشیه» این اتفاق افتاد، ولی باز هم مجموعه دیگری از او وارد شبکه نمایش خانگی شد. با این تفاوت که اینبار نه کسی موضع منفی داشت و نه موضع مثبت. «گنج مظفر» عملا خنثی ترین اثری بود که از مدیری در این عرصه دیده شد، البته مدیری «گنج مظفر» را سال ۱۳۸۵ و به عنوان دنباله مجموعه موفق «باغ مظفر» ساخته بود. مجموعه ای که در آن زمان نه اجازه پخش در تلویزیون پیدا کرد و نه فرصتی برای ارائه به شبکه نمایش خانگی داشت. اما باز هم در سال ۹۲ گلرنگ رسانه به داد مدیری رسید و با خرید امتیاز این مجموعه از برادران آقاگلیان به عنوان تهیه کننده اثر، آن را روانه شبکه نمایش خانگی کرد که همان گونه که گفتیم خیلی بی صدا آمد و خیلی بی صدا رفت.

حالا قرار است مجموعه «عطسه» از ۱۴ مهر در شبکه نمایش خانگی توزیع شود، مجموعه ای که باز هم همان یاران همیشگی مدیری در بازیگری او را همراهی خواهند کرد. این مجموعه هم مثل «شوخی کردم» مجموعه ای آیتمی است و قرار است در ده قسمت توزیع شود. در هر قسمت هم به گفته مهدی داوری تهیه کننده این کار قرار است مشکلات اجتماعی به زبان طنز بیان شوند. شباهت های ساختاری و موضوعی این مجموعه با «شوخی کردم» و در سکوت مطلق خبری ساخته شدن آن (که در کارنامه کاری مدیری امر بی سابقه‌ای‌ست) همه را منتظر توزیع این مجموعه نگاه داشته و احتمالا با پخش اولین قسمت از این مجموعه شاهد واکنش های متعدد و البته متفاوتی خواهیم بود.

البته این که قرار است اولین قسمت «عطسه» تنها چند روز پیش از آغاز ایام عزاداری محرم توزیع شود هم چالش بزرگی است. به هر حال حداقل تا دو هفته پس از پخش قسمت اول قطعا قسمت دوم عرضه نخواهد شد. باید دید پنجمین تجربه مهران مدیری در شبکه نمایش خانگی شبیه به کدام یک از چهار تجربه قبلی خواهد. چهار تجربه ای که هیچ کدام شبیه به هم نبودند.