ناگفته‌ هایی از هما روستا

خبرگزاری ایسنا: به بهانه نمایش فیلم «مسافران» یاد هما روستا گرامی داشته شد.

در یکصد و بیست و هشتمین برنامه سینماتک خانه هنرمندان ایران، دوشنبه ۱۳ مهر فیلم «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی به نمایش در آمد.

در ادامه نیز تعدادی از هنرمندان و منتقدان سینمایی حاضر در این برنامه، به ایراد سخنانی پرداختند و یاد هما روستا و دیگر درگذشتگان حاضر در این فیلم را گرامی داشتند.

در ابتدا عنایت بخشی از بازیگران «مسافران» ضمن ابراز تاسف از درگذشت هما روستا گفت: مجلسی که در آن حضور داریم بسیار تاثر برانگیز است، چرا که شخصیتی را از دست دادیم که به معنای واقعی کلمه هنرمند بود. خانواده سینما خانواده کوچکی است و در آن همه یکدیگر را به خوبی می‌شناسند. در این خانواده، هما روستا در تمام عمر فعالیت هنری خود فرد خوشنامی بود. علاوه بر این، کارنامه هنری وی دربردارنده آثار با کیفیت هنری بالاست، چرا که روستا حاضر به بازیگری در هر اثر هنری نبود.

او ادامه داد: زندگی او بدون حاشیه بود و در زندگی شخصی نیز هیچ‌گاه به‌دنبال تشریفات و شهرت کاذب نبود. از هر زاویه که به زندگی او بنگریم، نمره بالایی به او تعلق می‌گیرد. هنرمندانی به مانند هما روستا در جامعه هنری ما بسیار اندک شمارند؛ هنرمندانی که به‌عنوان کسانی که الگوی جامعه و زیر ذره‌بین مردم هستند، بتوانند هنرمندانه نیز زندگی کنند و سربلند باشند. یاد و خاطره او گرامی باد.

داریوش اسدزاده دیگر هنرمند حاضر در مراسم بود که ضمن عزیز دانستن یاد هما روستا گفت: هما روستا هنرمند بزرگواری بود که در خصوص هنر او چیزی برای گفتن ندارم و خود را کوچک‌تر از آن می‌دانم که راجع به او سخنی بگویم. روستا از نظر سواد، بازیگری و انسانیت شخصیت بی‌نظیری بود که در طول فعالیت‌های هنری و همین‌طور فعالیت‌هایی که در خانه سینما داشت، مورد احترام تمامی هنرمندان قرار داشت. امیدوارم برای چنین هنرمند بافضیلتی، مراسم یادبود بیشتری برگزار شود.

در ادامه فهیمه رحیم‌نیا بازیگر فیلم «مسافران» نیز ضمن بیان خاطراتی از ساخت این فیلم یادآور شد: زنده‌یاد هما روستا اگرچه در دفعات پیشین شیمی درمانی مراجعات بیشتری به بیمارستان داشت، اما در مرحله آخر بار دیگر در کنار دوستانش حاضر می‌شد. این پروسه درمانی بسیار دردآور است و شاید اگر روستا همین‌جا مانده بود و به این سفر نمی‌رفت، اکنون نیز در میان ما بود. روستا هنرمندی است که هیچ‌کس جای خالی او را پر نمی‌کند.

پس از آن علی علایی منتقد سینمایی به ایراد سخنان خود پرداخت و افزود: تعداد زیادی از هنرمندان حاضر در فیلم «مسافران» اکنون چشم از جهان فرو بسته‌اند و دیالوگ مجید مظفری در فیلم مبنی بر اینکه «یادشان باید ادامه یابد» گویای شرایط کنونی ماست.

او یادآور شد: این فیلم در جشنواره فیلم فجر سال ۷۰ به نمایش در آمد و با استقبال زیادی مواجه شد. جمله غافلگیر کننده اول فیلم که توسط هما روستا بیان می‌شود، هم‌چون پتکی بر سر تماشاگر فرود می‌آید و در ادامه نیز فیلم قدرتمندانه ادامه پیدا می‌کند. این فیلم هنوز فیلمی سرپا محسوب می‌شود و درس‌های زیادی برای سینمای ما دارد.

علایی تصریح کرد: «مسافران» محصول دوران دو ساله‌ای بود که به فیلمسازان درجه الف اجازه دادند بدون ارائه فیلمنامه نهایی، مجوز ساخت بگیرند و فیلم‌های خود را بسازند. فیلم‌های خوبی از جمله «نرگس»، «هنرپیشنه» و.. محصول آن دوران هستند و این سوال وجود دارد که چرا با وجود ساخت چنین فیلم‌هایی که ضرری به جایی نرساندند، این روند ادامه پیدا نکرد. البته «مسافران» وقتی به مرحله دریافت پروانه نمایش رسید، از طرف وزارتخانه آن زمان با ۴۸ مورد اصلاحیه مواجه شد که شرایط روحی بیضایی را کاملا به هم ریخت.

به هر صورت «مسافران» بخشی از تاریخ سینمای ایران است که در آن باز هم علاقه بیضایی به جهان اسطوره‌ها را مشاهده می‌کنیم. اسطوره‌ها رویای جمعی‌اند، همان‌طور که دیالوگی از فیلم نیز می‌گوید «ما همه رویای هم هستیم». دوگانه‌هایی که لوی اشتراوس زبان‌شناس معروف به آن پرداخته است، در جای‌جای این فیلم تکرار می‌شود. یاد تمام درگذشتگان حاضر در این فیلم، از جمله هما روستا گرامی باد.

در بخش پایانی این مراسم کیوان کثیریان از حاضران طلب فاتحه کرد و پس از آن پوستر یادبود هما روستا توسط عنایت بخشی، داریوش اسدزاده، فهیمه رحیم‌نیا، محسن سیف، علی علایی، همایون خسروی دهکردی و تماشاگران حاضر در سالن، به یادگار امضا شد.