اقتصاد ایران به رکود بازگشت؟

نامه نیوز: صبح امروز حجت الاسلام حسن روحانی در همایش بین‌المللی صنعت و تجارت با اشاره به اینکه هدف دولت رسیدن به تورم یک رقمی است گفت: سال گذشته شاهد رشد اقتصادی بودیم، بنابراین از رکود خارج شدیم، اما دوباره ممکن است به رکود بازگردیم.

این در حالی است که گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد آمارهای رشد اقتصاد کشور در زمستان سال ۹۳ (نسبت به فصل مشابه سال ۹۲) به شدت کند شده و تنها ۶/ ۰ درصد بوده است. رشد اقتصادی ایران در فصول بهار، تابستان و پاییز ۹۳ به ترتیب ۸/ ۳ درصد، ۸/ ۳ درصد و ۷/ ۳ درصد محاسبه شده است. اگرچه رشد اقتصادی ایران در سال گذشته رشد ۹/ ۴ درصدی را تجربه کرده است اما در زمستان سال گذشته شدت این رشد به شدت کاهش یافته است.

اما کارشناسان اقتصادی معتقدند کاهش قیمت نفت و افت درآمدهای ناشی از آن عامل از شتاب افتادن رشد در فصل پایانی سال گذشته بوده است. با توجه به آنکه افت درآمدهای نفتی از میانه‌های سال گذشته شروع شد آثار این افت با یک تاخیر زمانی به دیگر بخش‌های اقتصادی نیز سرایت می‌کند. بنابراین انتظار می‌رود در سال ۹۴ ارزش افزوده اقتصاد کشور همانند سال قبل نباشد.

اگرچه پیش‌بینی‌ها از رشد اقتصادی ایران در سال جاری با فرض لغو تحریم‌ها ۵/ ۲ تا ۳ درصد اعلام می‌شد اما تحلیل محتوای اظهارات مسوولان دولتی و کارشناسان اقتصادی نشان می‌دهد به واسطه کاهش قیمت نفت در یک‌سال گذشته و برقرار بودن تحریم ها، رشد اقتصادی ایران در فصل نخست سال ۹۴ همانند سال گذشته نخواهد بود. به اعتقاد کارشناسان این احتمال وجود دارد که رشد اقتصاد در سال جاری روند زمستان سال گذشته که رشدی نزدیک به نیم درصد بود را تجربه کند.اتفاقی که در دیگر کشورهای نفتی نیز به نوعی تکرار شده است.

کارشناسان با درنظر گرفتن عوامل مذکور و همچنین کاهش قیمت نفت پیش‌بینی کرده‌اند تا قبل از رفع تحریم‌ها نرخ رشد اقتصادی به زیر یک درصد کاهش پیدا کند و البته لزوما بالای صفر نیز نخواهد بود. به اعتقاد کارشناسان اگر خوش‌شانس باشیم این رشد مثبت خواهد بود و در غیر این صورت، احتمال تجربه مجدد رشد منفی نیز وجود خواهد داشت.

به اعتقاد کارشناسان یکی از دلایل بازگشت احتمالی اقتصاد ایران به رکود افت شدید قیمت نفت در بازارهای جهانی است. در این شرایط تمام اقتصادهای صادرکننده عمده نفت و همچنین تمام واردکنندگان عمده این کالای خام از سقوط شدید قیمت‌ها تاثیر می‌پذیرند، در حالی که اقتصادهای صادرکننده با سقوط قیمت‌ها، بخش زیادی از درآمدهای نفتی خود و در نتیجه درصدی از تولید ناخالص خود را از دست می‌دهند، خریداران طلای سیاه با پرداخت پول کمتر، شاهد افزایش رشد خود می‌شوند.