فصل پاییزی خودروسازان

روزنامه دنیای اقتصاد: جدیدترین آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت از تداوم افت تیراژ خودرو (اعم از سواری و تجاری و وانت) در کشور خبر می‌دهد؛ به‌نحوی‌که خودروسازان داخلی طی مهرماه امسال و در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته، ۲۲.۳ درصد کمتر تولید کرده‌اند.

همچنین تولید هفت ماهه انواع محصولات خودروسازان نیز نسبت به بازه زمانی مشابه سال گذشته با افتی ۲/ ۱۲ درصدی مواجه شده تا مشخص شود صنعت خودرو کشور رکودی سنگین را در تولید تجربه می‌کند. بنابر آمار اعلامی اما سه خودروساز بزرگ کشور (شامل ایران خودرو و سایپا و پارس‌خودرو) در مجموع ۳۷ هزار و ۳۰۲ دستگاه انواع محصولات سواری را در مهرماه امسال به تولید رسانده‌اند تا در مقایسه با شهریورماه، ۲۵ درصد افت تولید را تجربه کرده باشند.

این در شرایطی است که تولید خودروهای سواری در شهریور امسال و در مقایسه با مردادماه نیز حدود ۲۹ درصد کاهش پیدا کرده بود. افت تولید در صنعت خودرو البته از خرداد هم آغاز شده، چه آنکه خودروسازان در این ماه و نسبت به اردیبهشت نیز سه هزار دستگاه سواری کمتر تولید کرده‌اند. همچنین آمار تولید خودروهای سواری در تیر و نسبت به خرداد هم کاهش را تجربه کرد و در مرداد و نسبت به تیر نیز تیراژ کمتر شده بود.

اما آمار هفت ماهه تولید محصولات سواری در سه خودروساز بزرگ کشور نیز نشان از افت تیراژ آنها دارد. بر این اساس، غول‌های جاده مخصوص در مجموع ۴۵۲ هزار و ۵۸۷ دستگاه انواع محصول سواری را در هفت ماه امسال تولید کرده‌اند که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از افتی حدودا ۲۹ هزار و ۵۰۰ دستگاهی حکایت می‌کند.

افت تولید در حالی گریبان خودروسازی کشور را گرفته که این صنعت یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی به‌شمار می‌رود و از همین رو کارشناسان بابت اثرگذاری منفی آن بر این «رشد»، ابراز نگرانی می‌کنند. به اعتقاد کارشناسان، هرچند طبق برنامه وزارت صنعت، باید یک میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه خودرو طی سال‌جاری به تولید برسد، اما با توجه به روند فعلی، بسیار بعید است که خودروسازان بتوانند به چنین تیراژی در پایان سال برسند.

به عبارت بهتر، وقتی مجموع تیراژ خودروسازان کشور در هفت ماه امسال کمتر از ۵۰۰ هزار دستگاه اعلام شده است، آنها برای تحقق برنامه وزارت صنعت، باید در پنج ماه باقیمانده حدود ۹۰۰ هزار دستگاه به تولید برسانند که به نظر محال می‌رسد. نه اینکه این حجم تولید در توان خودروسازان نباشد؛ بلکه مشکل اصلی به کمبود تقاضا در بازار به دلیل فاصله گرفتن مشتریان از خودروهای داخلی مربوط می‌شود.

در واقع آنچه طی سال‌جاری، کاهش شدید تولید خودرو را در پی داشته، رکود سنگین در بازار است، چه آنکه هزاران خودرو تولیدی هم‌اکنون در پارکینگ خودروسازان خاک می‌خورد و مشتری برای آنها پیدا نمی شود. با این حساب خودروسازان اگرچه از ظرفیت تولید بالایی برخوردارند، اما چون می‌دانند محصولات آنها چندان خریداری ندارد، به اجبار و از سر ناچاری، تولید را پایین آورده‌اند. در این شرایط البته دولت تسهیلاتی ۲۵ میلیون تومانی را برای مشتریان در نظر گرفته که از همین رو خودروسازان امیدوارند با توجه به تسهیلات موردنظر، حداقل پارکینگ‌های خود را برای مقطعی کوتاه خالی کنند.

اما به سراغ آمار تولید خودروهای سواری کشور برویم و ببینیم اوضاع تولید آنها در هفت ماه امسال به چه شکل بوده است. طبق آمار، ایران خودرو در هفت ماه ابتدایی امسال، ۲۷۲ هزار و ۹۹۳ دستگاه انواع خودرو سواری را به تولید رسانده تا در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۲/ ۲ درصد کاهش تولید را تجربه کرده باشد. ایران خودرویی‌ها همچنین طی مهرماه امسال و در مقایسه با شهریور، ۲۳ درصد کاهش تولید را تجربه کرده‌اند.

در بین محصولات تولیدی این شرکت، تیراژ پژو ۲۰۶ (در مجموع مدل‌های‌هاچ‌بک و صندوقدار) ۹/ ۵ درصد افزایش پیدا کرده؛ به‌نحوی‌که ۵۸ هزار و ۹۶۴ دستگاه از این خودرو را به تولید رسیده است. دیگر محصول پژویی ایران‌خودرو به نام پارس اما کاهش تیراژ را در هفت ماه امسال تجربه کرده؛ به‌نحوی‌که این خودرو تولیدی ۷۲ هزار و ۹۵۷ دستگاهی در هفت ماه امسال داشته و این آمار نشان‌دهنده کاهش ۳/ ۸ درصدی تولید پارس شده است.

به جز تبریز، سایر سایت‌های شهرستانی ایران خودرو، پارس را به تولید می‌رسانند و این در حالی است که بیشترین تیراژ آن به سایت مرکزی و کمترین نیز متعلق به فارس است، اما پژو ۴۰۵ نیز یکی دیگر از محصولات پژویی ایران‌خودرو در هفت ماه امسال به حساب می‌آید و علاوه‌بر سایت مرکزی، در مشهد نیز تولید می‌شود و طبق آمار، ۶۲ هزار و ۳۰۳ دستگاه تیراژ داشته است. با توجه به این رقم تولید، ایران خودرویی‌ها توانسته‌اند تیراژ ۴۰۵ را تنها ۷/ ۰ درصدنسبت به هفت ماه مشابه سال گذشته بالا ببرند.

افزایش تولید محصولات پژو در حالی است که ایران خودرویی‌ها در تولید سمند باز هم با افت تولید روبه‌رو شده‌ و در هفت ماه امسال تنها ۴۷ هزار و ۱۲۷ دستگاه از این محصول را به تولید رسانده‌اند. سمند که در سایت‌های مرکزی و تبریز ایران خودرو به تولید می‌رسد، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهشی ۱/ ۱۶ درصدی را در تیراژ تجربه کرده است. همچنین طبق آمار، سایت خراسان ایران‌خودرو تا پایان شهریور امسال ۷۶۳ دستگاه سوزوکی گرندویتارا را مونتاژ کرده تا تولید این شاسی بلند ژاپنی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تقریبا چهار برابر شود. طبق آمار، ایران خودرو خراسان در مهرماه امسال تنها دو دستگاه ویتارا مونتاژ کرده است. این شرکت البته تیراژ‌هایما (شاسی بلند چینی و جدید ایران خودرو) را به ۸۴ دستگاه رسانده و باید دید این محصول در بازار با اقبال خرید روبه‌رو خواهد شد یا اتفاقات دیگری برای آن رخ می‌دهد.

اما آن طور که آمار هفت ماهه تولید روایت می‌کند، ایران خودرو در تولید دنا با رشد و در تولید رانا با افت مواجه شده است. طبق آمار منتشره، رانا با تیراژی ۹۹۲۵ دستگاهی در هفت ماه امسال، کاهشی ۵/ ۴۴ درصدی را تجربه کرده است تا مشخص شود این محصول چندان اقبالی در بازار ندارد. از آن سو اما دنا توانسته تیراژی ۱۰ هزار و ۷۸۱ دستگاهی را تا پایان مهر امسال از خود به جا بگذارد و این موضوع سبب شده تا تولید خودرو موردنظر در مقایسه با هفت ماه مشابه سال گذشته، بیش از ۱۰ برابر شود.

اما از دومین خودروساز کشور نیز خبر می‌رسد که این شرکت در مهرماه و نسبت به شهریور، ۲/ ۴۴ درصد کاهش تولید را تجربه کرده و زیرمجموعه‌اش پارس‌خودرو نیز افتی ۴/ ۱۰ درصدی را به خود می‌بیند. این دو شرکت در هفت ماه امسال و نسبت به مدت مشابه سال گذشته نیز به ترتیب، ۵/ ۷ و ۶/ ۵ درصد کاهش تیراژ داشته‌اند. به روایت آمار، سایپا و پارس‌خودرو در مجموع ۱۰۹ هزار و ۹۶۱ دستگاه پراید تا پایان مهر امسال به تولید رسانده‌اند که از افت ۵/ ۲۳درصدی این خودرو حکایت دارد. بر این اساس، پارس‌خودرویی‌ها با تیراژی ۴۱ هزار و ۳۹۹ دستگاهی، افتی ۱۹ درصدی را در تولید پراید تجربه کرده‌ و سایپایی‌ها نیز ۶۸ هزار و ۵۶۲ دستگاه پراید به تولید رسانده‌اند تا صاحب افتی ۲/ ۳۵ درصدی در تولید این محصول شوند. پراید با وجود افت تولید، همچنان پرتیراژترین خودرو تولید داخل به‌شمار می‌رود.

در کنار پراید اما تیبا نیز با افت تیراژ روبه‌رو شده، چه آنکه سایپایی‌ها در هفت ماه امسال ۴۵ هزار و۶۴۴ دستگاه از این محصول را به تولید رسانده‌اند تا در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، افتی ۲/ ۴ درصدی را تجربه کرده باشند. افت تولید پراید و تیبا در شرایطی است که سایپا در هفت ماه امسال ۳۷۰۱ دستگاه سراتو را به تولید رسانده و با این حساب توانسته تیراژ این مونتاژی کره‌ای را در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۴۸ برابر کند. علاوه‌بر سراتو، سایپایی‌ها به همراه زیرمجموعه خود (پارس‌خودرو)، محصولی به نام برلیانس را نیز مونتاژ می‌کنند که این خودرو چینی تیراژی ۳۷۴۹ دستگاهی در هفت ماه امسال داشته است.

همچنین آریو یا همان S۳۰۰ نیز به‌عنوان دیگر خودرو چینی سایپا، تیراژی ۱۲۰۲ دستگاهی را از خود به‌جا گذاشته تا عقب تر از برلیانس قرار گیرد. در آمار تولید هفت ماهه اما مشخص شده که تیراژ تندر-۹۰ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۲/ ۳۴ درصد افزایش داشته است. بر این اساس، در مجموع ۲۴ هزار و ۲۲۵ دستگاه تندر-۹۰ تا پایان مهرماه امسال به تولید رسیده که سهم ایران خودرو، ۱۰ هزار و ۶۳ دستگاه و پارس‌خودرو ۱۴ هزار و ۱۶۲ دستگاه بوده است. پارس‌خودرویی‌ها اما تندر-۹۰‌هاچ بک یا همان ساندرو را نیز به تولید می‌رسانند که آمارها از تیراژ ۷۵ دستگاهی آن طی هفت ماه امسال حکایت دارند.