وحشت در قلعه توییتر

روزنامه دنیای اقتصاد: شعله آتش ترور در فرانسه تنها محدود به حملات نبوده و نیست. این شعله‌ها زمانی که بر فراز آسمان پاریس زبانه می‌کشید، در فضای مجازی هم آتشی دیگر به راه انداخته بود. در این میدان، نخستین جرقه را هم خود داعش زد. داعش بلافاصله پس از آغاز حملات در توییتی نوشت: «پاریس در میان شعله‌های آتش.»

اما پس از این توییت، بلافاصله، فضای مجازی تبدیل به میدان نبردی شد میان موافقان و مخالفان حمله به پاریس. در میان موافقان اما کاربری وجود دارد که همواره از اعمال داعش دفاع کرده است. وی در توییتر خود با دفاع از عملکرد داعش نوشت: «هی صلیبیون، ما به سراغ شما خواهیم آمد اما با بمب و اسلحه‌هایمان.» او در پایان این توییت هم نوشت: «منتظر ما باشید.» البته داعش در بیانیه‌ای که پس از حمله به پاریس داشت، مدعی شد که قصد دارد در حملات بعدی خود به لندن، واشنگتن و رم حمله کند.

همین بند از بیانیه در بین طرفداران داعش در فضای مجازی دست به دست یا باز نشر می‌شده است. یکی دیگر از کاربرهای افراطی هم در این باب نوشت: «ای کافرانی که بابت آزادی سنجار خوشحال بودید، اما در پایان شب نتیجه سیلی زدن‌تان را به عینه دیدید.» سایت «وکاتیو» که درخصوص فعالیت‌های داعشی‌ها در فضای مجازی، پس از حمله به پاریس گزارش تهیه کرده است، می‌نویسد: یکی از پر بازخوردترین توییت‌های فضای مجازی توییت «وحشت در قلعه صلیبیون» بوده است.

یکی دیگر از کاربرها، پیش از بیانیه داعش در توییتر نوشت: «داعش باید مسوولیت این حمله را هرچه زودتر به عهده بگیرد تا مشخص شود مسلمانان چه قدم سنگینی دارند.» در فضای مجازی یکی از کاربران عربی با نام «آدم» که به شدت در سایت توییتر فعال بوده و لحظه به لحظه از حملات داعش در فرانسه حمایت می‌کرده است، در پایان شب وحشتناک پاریس اینگونه نوشت: «بعد از اینکه فرانسه در مالی، سوریه و عراق به جنایت پرداخت، حالا وقت آن رسیده بود تا آنها به سزای عمل خود برسند.»

او همچنین در پایان توییت خود نوشت: «جنگ در داخل خانه شما تازه آغاز شده است.» یکی دیگر از کاربران طرفدار داعش با نام «ابو عمار الشریف» هم در توییتی به زبان عربی نوشت: «سیاست غرب این بوده که خود در غرب در کمال آسایش و سکوت زندگی کند و این آتش را به جان مسلمانان بیندازد، اما با ظهور خلافت (خودخوانده) بازی تغییر کرده است.» البته در این میان بسیاری از مسلمانان و گروه‌های اسلامی با ارسال توییت‌های خود با اعمال تروریستی مخالفت کردند.

آنها در این پیام‌ها سعی داشتند با مردم فرانسه ابراز همدردی کنند اما کاربرانی که در نزدیکی یا محل وقوع حوادث تروریستی بوده‌اند هم تصاویر و مطالبی را منتشر کرده‌اند. یکی از کاربران برنامه همراه Periscope متعلق به توییتر ویدئویی از نزدیکی محل سالن باتاکلان منتشر کرده بود که می‌توان گفت جزو توییت‌های تاثیرگذار پس از حمله بوده است. در این میان کاربران دیگری هم از تلاش پلیس برای نجات زخمی‌های این حادثه تصاویری را منتشر کرده‌اند. حتی گفته می‌شود یکی از افرادی که در سالن باتاکلان گروگان گرفته شده بوده نیز مطالبی را در حساب کاربری خود در فیس‌بوک منتشر کرده است. شهروندان پاریس هم در لحظه وقوع حمله، با استفاده از هشتگ #PorteOuverte یا درهای باز به استقبال افرادی رفته‌ بودند که در محل وقوع حوادث تروریستی بودند و به دنبال پناهگاهی برای در امان ماندن می‌گشتند.

ناظرانی که فضای مجازی را پس از حمله به پاریس رصد می‌کردند، می‌گویند هم خبرگزاری‌ها و هم سیاستمداران سعی داشتند از این فضا در انتقال پیام‌هایشان استفاده کنند. علاوه بر مردم معمولی، خبرگزاری‌های غربی با ارسال لحظه به لحظه گزارش خود از درگاه توییتر سعی داشتند آخرین خبرها را به گوش کاربران خود برسانند. این در حالی است که برخی از سیاستمداران نیز ترجیح دادند از فضای مجازی برای ابراز همدردی استفاده کنند. «جاستین ترودو» نخست‌‌وزیر تازه به قدرت رسیده کانادا، بلافاصله پس از حمله در توییتی نوشت: «در عین حال که غمگینم، شوکه‌ هم شده‌ام. مردمان بسیاری در این حمله خشونت‌بار کشته یا زخمی شده‌اند. کانادا در کنار فرانسه ایستاده است.»