سخت گیری برای سریال های نوروزی

آی‌سینما: زمان زیادی از اعلام تولید ۴ سریال طنز برای نوروز نمی‌گذرد که مهران مهام، تهیه‌کننده سریال «ویلا» از سخت‌گیری صدا و سیما و ابراز نگرانی در مورد نبودن زمان کافی برای تولید سریالش می‌گوید. البته ایرج محمدی تهیه‌کننده «زعفرانی» که آن هم برای نوروز در نظر گرفته شده، دیدگاهی متفاوت با او دارد. نکته اینجاست که به دلایل مختلف، سریال‌های نوروزی امسال موقعیت حساس‌تری نسبت به سال‌های گذشته برای تلویزیون دارد.

فرصت نوروز برای صدا وسیما، آن هم با سریال‌های طنز که ترجیح اول مخاطبان ایرانی است، از بسیاری جهات فرصت مهمی است که نباید آن را از دست داد. به خصوص با همه جنجال‌ها و نقدهایی که در یک سال مدیریت محمد سرافراز به این سازمان وارد شده است.

امسال سریال‌های مناسبتی در تلویزیون رونق چندانی نداشته‌اند، سریال‌های ماه رمضان مثل «پایتخت» و «دردسرهای عظیم» دنباله‌ای بر سریال‌هایی بودند که امتحانشان را پس داده‌ و پیش از این مخاطبانی را به خود جذب کرده بودند. همچنین، برای ماه محرم نیز سریالی مخصوص این ایام ساخته نشد و کنداکتور تلویزیون را بازپخش سریال‌های قبلی پر کرد. با این حساب سریال‌های نوروزی اهمیت زیادی خواهند داشت و اگر نتوانند مخاطبان را پای رسانه ملی بکشاند باید آن را یک باخت تمام و عیار و تقریبا بی‌سابقه برای تلویزیون در نظر گرفت.

امسال عید، احتمالا از مجموعه «کلاه قرمزی» خبری نیست، مجموعه‌ای که تجربه نشان داده است، بی برو برگرد در تقابل با مجموعه‌های ماهواره‌ای انتخاب اول مردم خواهد بود. از طرفی مجموعه «پایتخت» هم به پایان عمر خود برای پخش در نوروز رسیده و شبکه یک باید به فکر سریال طنز جایگزینی باشد.

درست در همین موقعیت، به خاطر جنجال‌های تازه صدا و سیما مثل ماجرای «فیتیله‌ای‌ها» و علی ضیا، مقررات سخت‌تری برای ساخت سریال ابلاغ شده است، مقرراتی مثل نوشته شدن فیلم‌نامه به صورت کامل برای شروع تولید سریال.

پیش از این سریال‌های تلویزیونی، وقتی شروع به تولید می‌کردند تنها طرح کلی و چند قسمت اولیه سریال را به مسئولان تلویزیون تحویل می‌دادند، اما حالا شرایط کمی فرق کرده است. البته، این مقررات تازه، می‌تواند به تولید قوی‌تر سریال‌ها کمک کند و مطمئنا هیچ فیلم‌سازی منکر آن نیست، اما در شرایطی که تلویزیون باید قاعدتا به دنبال جبران نارضایتی به وجود آمده به خاطر سریال‌هایی مثل «آقا و خانم سنگی»، «دردسرهای عظیم ۲»، «جاده قدیم» و ... باشد. اعمال سخت‌گیری می‌تواند به ضرر رسانه ملی تمام شود.

«ویلا» ممکن است با قوانین تازه به نوروز نرسد!

ابلاغ قوانین تازه از سوی سازمان صدا و سیما، آن هم در آستانه تولید سریال‌های نوروزی، می‌تواند دست فیلم‌سازانی که می‌خواهند با دست پر به استقبال ابن ایام بیایند، را ببندد. حرف‌های مهران مهام در گفت و با فارس، دقیقا به این مسئله اشاره می‌کند.

این تهیه‌کننده با سابقه روز گذشته، درباره ساخت سریال «ویلا» به کارگردانی مرضیه برومند که به گفته محمودرضا تخشید مدیر کل امور نمایشی سیما، یکی از چهار سریال اصلی نوروز خواهد بود، گفته است: «مرکز امور نمایشی سیما به تازگی قوانینی برای تولید سریال ها وضع کرده است که عمل به آن‌ها کار آسانی نیست.» اشاره او به قانون نوشته شدن تمام قسمت‌های فیلم‌نامه پیش از کلید زدن سریال است. آن‌هم برای سریالی که در آستانه تولید است و باید تا نوروز آماده شود. البته می‌توان این موضوع را هم در نظر گرفت که سازندگان، اگر احتمالا زودتر از این قانون خبر داشتند می‌توانستند با خیال راحت‌تری دست به تولید بزنند.

او در این‌باره اضافه می‌کند: «به مرکز هنرهای نمایشی رفته بودم و به دوستان نیز گفتم که اگر از اول آذرماه وارد مرحله پیش تولید نشویم، به طور قطع سریال به نوروز امسال نخواهد رسید.» به گفته او، برای هر تهیه کننده‌ای شرایط ایده آل برای کلید خوردن پروژه وجود فیلم‌نامه کامل است، اما با تجربه‌ای که در این سال‌ها کسب کرده به طور قاطع می‌گوید که برای ساخت سریال نوروزی این امکان وجود نخواهد داشت.

مهام که حدود ۲۵ سال است با تلویزیون همکاری می‌کند و خود را تربیت شده آن می‌داند، حالا باید با شرایط تازه دست به تولید بزند و می‌گوید: «هنوز این را نمی‌دانم که قوانین سابق بر این درست بوده است یا قوانینی که به تازگی برای ساخت سریال سر راهمان قرار گرفته است؟!»

این تهیه‌کننده در توضیح وضعیت فعلی این سریال نیز می‌گوید: «مشکل کنونی ما این است که هنوز جلسه برآوردمان به نتیجه نرسیده است که بر اساس آن بتوانیم قرارداد ببندیم. تا پایان آبان ماه مهلت جلسه برآورد داریم که اگر انجام شد، ‌اول آذرماه پیش تولید را شروع می‌کنیم و اگر هم نه، که سریال قطعا به نوروز امسال نخواهد رسید.»

تهیه‌کننده «زعفرانی» قوانین تازه را پیش‌برنده می‌داند

از طرف دیگر، سریالی مثل «زعفرانی» به تهیه‌کنندگی ایرج محمدی و کارگردانی حامد محمدی نیز در همین وضعیت به سر می‌برد. اما تهیه‌کننده آن نظری کاملا متفاوت با مهران مهام دارد.

ایرج محمدی در گفت و گو با آی‌سینما، درباره تولید سریال «زعفرانی»، با شرایط تازه ابلاغ شده صدا و سیما، این‌طور اظهار نظر می‌کند: «همیشه روال کار در صدا و سیما به همین منوال بوده است، ما حدود ۸ تا ۱۰ قسمت از سریالی را که قرار است ساخته شود به تلویزیون ارائه می‌کنیم و گاهی این تعداد به پنج یا شش قسمت بوده است. اما در کل سریال‌های نوروزی سیزده قسمت هستند و ارائه تمام قسمت‌های فیلم‌نامه فاصله‌ای با تعدادی که در نظر داشتیم، ندارد.» به گفته او سریال نوروزی شبکه دو، در حال حاضر مراحل نگارش را از سر می‌گذراند.

محمدی با بیان این‌که مدیران متوجه وضعیت تولید سریال‌ها هستند؛ می‌گوید: «به نظرم خیلی خوب است که این اتفاق بیافتد و اهمیت دادن به فیلم‌نامه حرکت پیش‌برنده‌ای است که تیم تولید «زعفرانی» با آن مشکلی ندارد.»

به گفته او، هنوز این سریال وارد مرحله بستن قرار داد نشده و برخی عوامل آن قطعی نشده‌اند: «هنوز به ما چیزی درباره زمان کلید زدن کار گفته نشده و طبیعتا ما باید کم کم وارد مرحله پیش‌تولید و بستن قراردادها شویم. یک ماه مانده به عید نمی‌توان تولید یک سریال نوروزی را شروع کرد و می‌دانم که مدیران هم این را به خوبی می‌دانند. به نظرم تا کنون که همه چیز عادی بوده و روال به صورت منطقی پیش می‌رود، این احساس را ندارم که دیر شده و اگر فکر کنم که فرصت کافی برای ساخت آن نیست اصلا کار نمی‌کنم.»

این تهیه‌کننده البته داشتن فیلم‌نامه کامل را به نفع سریال‌سازی می‌داند و می‌گوید: «البته این هم بستگی به خود سریال دارد، گاهی یک سریال حدد ۱۵۰ قسمت دارد که اگر ۵۰ قسمت آن نیز نوشته شده باشد کفایت می‌کند. چون ممکن است روی آنتن برود و چندان با استقبال روبرو نشود، به این ترتیب سریال در ۷۰ قسمت بسته می‌شود و نیازی به ادامه دادن آن نیست. اما از طرف دیگر برخی مواقع هم باید برای یک موضوع خاص سریع اقدام کرد تا طراوت آن موضوع از دست نرود.»

محمدی ادامه می‌دهد: «البته درباره سریال‌های مناسبتی، این‌که ما از قبل پیش‌بینی داشته باشیم و با فیلم‌نامه کامل جلو برویم می‌تواند موثر باشد. این اتفاق قدرت و ارزش کیفی کار را بالا ببرد.»

این تهیه‌کننده در پاسخ به این‌که ابلاغ تازه‌ای مثل آنچه از سوی صدا و سیما در مورد حذف لهجه مطرح شده بود و بعد تکذیب شد، به آن‌ها رسیده است یا نه؟ گفت: «نه اصلا، اگر بخواهیم بگوییم تلویزیون سخت‌گیر شده است، خود من از کسانی هستم که در این موارد از سخت‌گیرترین تهیه‌کننده‌ها به حساب می‌آیم. آنچه مسلم است در رابطه با اقدام‌های اخیر باید بگویم همه معتقد به احترام به اقوام هستند و این‌که نباید در تلویزیون یا هیچ فضای دیگری به آن‌ها توهین شود. من فکر می‌کنم لهجه، لباس و لوکیشن‌های نقاط مختلفی ایران که در فیلم‌ها استفاده می‌شود رنگ و بوی فرهنگ ماست که باید اتفاقا حضور هم داشته باشد. نمی‌توان و نباید همه فیلم‌ها را در تهران ساخت.»

در ادامه، برای اطلاع از موضع صدا و سیما با محمودرضا تخشید و رحمان سیفی‌آزاد مدیر فیلم و سریال شبکه یک، نیز تماس گرفتیم که دسترسی به آن‌ها ممکن نشد. با این‌حال باید دید قوانین تازه صدا و سیما چه تاثیری بر روند سریال‌سازی آن‌هم در شرایطی که تلویزیون باید به تولید بیش از گذشته توجه کند، خواهد داشت.