توهین تعمیم شوخی به جمعی بزرگ است

روزنامه جهان اقتصاد: امیرمهدی ژوله نویسنده و طنزپرداز در گفت و گویی با روزنامه جهان اقتصاد، به تبیین نظرات خود در مورد توقیف فیتیله، واکنش ها و حساسیت های جامعه ایران نسبت به طنز پرداخت.

ژوله در پاسخ به سوال خبرنگار ما مبنی بر مرز بین شوخی و توهین گفت: «شوخی شوخی است و توهین هم توهین است. اگر یک صفت بدی را به یک فرد یا گروهی نسبت بدهیم این توهین است اما اگر اینکار را نکنیم و و صرفا بخواهیم شوخی کرده باشیم این شوخی است. در واقع مرز بین شوخی و توهین نسبت دادن یک صفت بد به یک فرد یا گروه است.

توهین کاری است که ما در جوک هایمان می کنیم. یعنی یک صفتی را تعمیم می دهیم به تمام خانم ها یا آذری ها یا لر ها یا شمالی ها که این توهین است ولی اگر صفت بدی را به کسی نسبت ندهیم توهین محسوب نمی شود.»

وی در پاسخ به شرایط پیش آمده برای عمو های فیتیله ای و برنامه فیتیله گفت:«فیتیله ای ها گروه نمایشی ای هستند که اساس کارشان بر تیپ سازی و لهجه سازی و گویش سازی است، و در همه کار هایشان همه تیپی با لهجه ها و گویش های مختلف حضور دارد. حالا اگر یک تیپی کار غلطی کند، این کاری است که آن شخصیت انجام داده است. این جهالت و نادانی را به گروه خاصی تعمیم نداده اند. این که لهجه یا گویش یا صدا کسی باشد نشان از تعمیم دادن یک صفت به گروه یا دسته مشخصی نیست.

آن شخصیت می توانست با یک لهجه دیگر باشد و این یک کار نمایشی است و اساس کار آنها هم تیپ سازی است. آنها یک تیپی را ساخته اند و با این تیپ شوخی می شود. اتفاقا توهین را کسانی می کنند که این شوخی را تعمیم به یک گروه بزرگ تر می دهند.»

وی همچنین در مورد اهمیت مخاطب شناسی و احتیاط به خرج دادن در شوخی کردن با قومیت های مختلف گفت: «الان مخاطب یا آذری است یا کرد است یا شمالی است یا خانم است یا... است. اگر بنا باشد با هرکسی شوخی کنیم به او بربخورد پس درِ شوخی و طنز تخته می شود. اگر قرار باشد که قومیت ها هم از شوخی کردن طنزپردازان با آنها ناراحت شوند که دیگر چیزی باقی نمی ماند تا بشود با آن شوخی کرد. باید به جایی برسیم که بشود با آدم ها و قومیت ها هم شوخی کرد. در حالی که در این مورد هم اصلا با قومیت ها هم شوخی نشده است فقط یک کاراکتری در داستان یک لهجه ای داشته است.

این نویسنده طنز همچنین درباره افزایش ظرفیت ها گفت: «واقعا نمی دانم چطور می شود ظرفیت ها را بالا برد. باید دید همان مردمی که می آیند و اعتراض می کنند چه شوخی هایی در گوشی تلفن شان هست.»

امیرمهدی ژوله که توانست رای بالایی در مسابقه خنداننده برتر خندوانه بیاورد همچنین در مورد نگاه مردم جنوب کشور به شخصیت جناب خان که شخصیت محبوب این برنامه نیز بود گفت: «دلیل اینکه جناب خان باعث پیش آمدن این ناراحتی از طرف مردم جنوب کشور نشد این بود که جنوبی ها نسبت به این مسئله حساس نیستند. سالهاست که برای جنوبی ها جوک ساخته نشده است.اما آذری ها «آلارم» شان حساسیت بالاتری دارد.

وی همچنین با اشاره به شوخی ایی که در سریال «پایتخت» شد گفت: «شوخی ای که در پایتخت می شد که نقی غذای سگ را اشتباها می خورد. شما فکر کنید اگر آن کاراکتر لهجه آذری داشت چه اتفاقی می افتاد؟

به نظر من باید یک مقدار ظرفیت ها را بالا ببریم و هر شوخی ای را تعمیم ندهیم. اگر کاراکتری اشتباه می کند آن اشتباه برای خود همان کاراکتر در همان نمایش است. و این اصلا تعمیم پذیر نیست.»

امیرمهدی ژوله در تبیین ابعاد مختلف این اتفاق گفت: «برخی گروه ها هم نسبت به صدا و سیما بی اعتماد اند. برخی ممکن است با حاکمیت زاویه داشته باشند. یک سری گروه هایی هم هستند که به قضیه دامن می زنند و تحریک می کنند. منتظر اشتباهاتی هستند تا از آنها بهره برداری های سیاسی و ناصوابی کنند. هنرمندان از فضا نیافتاده اند. ما هنرمندان هم هر کدام از یک قومی هستیم. ما خودمان هستیم. تحریک برخی گروه ها و بی اعتمادی به صدا و سیما و نداشتن ظرفیت باعث بوجود آمدن این اتفاقات می شود.»