مسکن از خواب زمستانی بیدار می‌شود؟

خبرگزاری ایسنا: بر سر این مساله که بخش مسکن یک زمستان دیگر هم در خواب خواهد بود اختلاف نظر چندانی وجود ندارد، اما برخی بهار ۹۵ و برخی دیگر سال ۹۷ را زمان بیدار شدن پیشران اقتصاد ایران از خواب زمستانی می‌دانند.

در حالی که رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران می‌گوید سال ۱۳۹۵ سال رونق مسکن خواهد بود، مشاور وزیر راه و شهرسازی معتقد است تا دو سه سال آینده نباید منتظر افزایش قیمت مسکن باشیم.

حسین عبده تبریزی مشاور وزیر راه و شهرسازی در مدیریت و تامین مالی با بیان این‌که هم‌اکنون ۲۰ میلیارد دلار خانه خالی در ایران داریم هم‌چنین گفت: ۲۷ میلیارد دلار در ۱۰ سال اخیر واحد مسکونی تخریب شد، لذا منتظران بیخودی در انتظار افزایش قیمت مسکن نباشند.

اما حسام عقبایی رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران در واکنش به صحبت عبده تبریزی گفت: به اعتقاد من در سال ۱۳۹۵ شاهد رونق بازار مسکن خواهیم بود؛ هرچند عوامل منطقه‌ای و داخلی در وضعیت اقتصادی کشور تاثیر‌گذار است و نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی در خصوص آینده مسکن داشت.

البته عبده تبریزی با استناد به حجم ۲۰ میلیارد دلار نقدینگی بلوکه شده ناشی از ساخت خانه‌های خالی می‌گوید که دولت در بخش مسکن نباید کار بیخودی انجام دهد. اما عقبایی هشدار می‌دهد: اگر دولت نخواهد نسبت به رونق مسکن کاری کند، اقتصاد مسکن به ورشکستگی می‌رود و این یعنی اضمحلال بخش مسکن و رکود. بیرون‌ آمدن از شرایط رکود نیز حداقل چهار سال زمان می‌برد.

از زمانی که در اواخر سال ۱۳۹۱ سازندگان بدون اطلاع از تعداد قابل توجه ۴۰۰ هزار خانه خالی شهر تهران اقدام به ساخت خانه‌های لوکس و متوسط قیمت کردند ۲.۵ سال می‌گذرد. در آن شرایط مسکن بدون متقاضی ماند و بخش ساخت و ساز دچار چالش عدم نقدینگی شد. از سوی دیگر به دلیل افزایش پایه پولی کشور و کاهش قدرت خرید خانوارها متقاضی بخش مسکن به شدت افت کرد تا این بخش به کما برود.

به دنبال این اتفاق، اقتصاد کلان نیز به رکود برخورد؛ چرا که ارتباط بخش مسکن به عنوان بخش پیشرو که نبض ۷۰ درصد اشتغال کشور را در دست داشت با صنایع پایین‌دستی قطع شد و چرخش مالی از جریان افتاد. تحریم‌های ظالمانه و عدم صادرات از یک سو و رکود مسکن از سوی دیگر اندام اقتصاد ایران را نحیف کردند.

بعد از گذشت ۲.۵ سال و بنا به آمار اداره برق تعداد خانه‌های خالی تهران از ۴۰۰ هزار به ۲۴۰ هزار واحد کاهش یافته اما این تعداد هنوز رقم قابل توجهی است که شاید مالیات بر خانه‌های خالی بتواند این تعداد را وارد بازار اجاره کند.

در این شرایط بخش مسکن با سه پارادوکس اضافه ساخت، نبود تقاضا به دلیل پایین بودن قدرت خرید و مهم‌تر از همه افزایش روزافزون سد تقاضا مواجه است که وزارت راه و شهرسازی باید اقداماتی همسو برای تعادل‌بخشی به بازار مسکن انجام دهد.

یک کارشناس اقتصاد مسکن معتقد است اگر دولت بنا داشت اقتصاد را از رکود خارج کند باید به بخش مسکن توجه می‌کرد، نه به بخش خودرو.

سعید آگشته هم‌چنین درباره پیش‌بینی‌اش از آینده بازار مسکن گفت: حوزه مسکن تولیدی را به نام ساختمان دارد و تا زمانی که بازار رغبت و انگیزه کافی برای خرید نداشته باشد، طبیعی است که مسکن از رکود خارج نمی‌شود. در این حالت فعالان اقتصادی در حوزه تولید، در حوزه زمین و کلیه زمینه‌های عناصر ساختمانی دچار اختلال می‌شوند و این‌جاست که نظامات بانکی باید با پایین آوردن نرخ‌های سود به کمک بیایند.

اقداماتی که وزیر راه و شهرسازی از آن به عنوان سیاست‌های اصلی وزارتخانه یاد می‌کند، نوسازی بافت‌های فرسوده، توسعه مسکن در شهرهای پیرامونی و توسعه حمل و نقل ریلی به این شهرهاست.

عباس آخوندی هم‌چنین به ایسنا گفت: اصلی‌ترین سیاستی که من تعقیب می‌کنم تشکیل ستاد بازآفرینی شهری با حضور بخش‌هایی از جمله وزارت راه و شهرسازی ، وزارت بهداشت، سازمان میراث فرهنگی، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، شهرداری‌ها و استانداری‌ها است.

آخوندی تصریح کرد: بخش عمده‌ای که به ظاهر خانه دارند ولی کیفیت زندگی‌شان در وضعیت بسیار نامناسبی است هدف این ستاد هستند و این اتفاق مهمی است که مسکن مهر از آن غفلت کرد.

با توجه به آمار، میزان تقاضای انباشته شده برای مسکن لزوما نسبت به دهه ۷۰ و ۸۰ افزایش ندارد، اما به دلیل کاهش ۶۷ درصدی پروانه‌های ساختمانی مشکل مسکن می‌تواند حادتر شود. مضافا این‌که بافت‌های فرسوده هم معیارهای کیفی نداشته و نیاز به بازسازی دارند، لذا بخش مسکن نباید وضعیت بهتری که هم‌اکنون نسبت به دهه ۷۰ دارد را از دست بدهد و به شرایط قبل برگردد. این نکته‌ای است که عبده تبریزی هم به آن اذعان دارد. لذا سیاست‌های همسوی وزارت راه و شهرسازی در قالب طرح جامع مسکن باید در ماه‌های پیش رو برای خروج مسکن از رکود فکری صورت دهد.