موزه دقیانوس به تاریخ پیوست

آثار تمدن کهن «ارت» که از آن به‌عنوان مبدع خط در جهان یاد می‌شود به دلیل عدم ساخت موزه جیرفت به روی هم انبار شده‌اند و سهم این موزه تنها یک گودال است.

خبرگزاری مهر: تمدن بزرگ «ارت» در حاشیه رودخانه هلیل رود و کنار شهر تاریخی دقیانوس یکی از بزرگ‌ترین حلقه‌های تمدن بشری محسوب می‌شود و لوح‌های یافت شده در تپه کنار صندل قدیمی‌ترین دست‌نوشته‌های بشری است که البته در کمال تعجب پس از سال‌ها از کشف هنوز رمزگشایی نشده است.

بااین‌وجود در حفاری‌های مجاز و غیرمجازی که در این منطقه انجام‌شده هزاران شی تاریخی یافت شده است که برخی از قاچاقچیان گرفته‌شده و برخی نیز توسط باستان‌شناسان اکتشاف شده‌اند.

در سال‌های ابتدای کشف این تمدن بزرگ که آثار بسیاری از دشت مطوط آباد و تپه‌های کناری صندل شمالی و جنوبی کشف شد، برخی از آثار شاخص در موزه‌ای کوچک در حاشیه هلیل رود در شهر جیرفت نگهداری شد اما هزاران شی دیگر به دلیل عدم وجود مکان مناسب به‌رسم امانت به کرمان و تهران ارسال شد و به دلیل اینکه در این شهرها نیز جای مناسبی برای به نمایش گذاشتن آن‌ها وجود نداشت بسیاری از این اشیای تاریخی در انبارها نگهداری شدند.

موزه‌ای که احداثش تاریخی شد

در همان ایام بود که طبق مصوبه دولت قرار شد موزه بزرگ جیرفت در این شهر احداث شود موزه‌ای که تاکنون سه دولت را به خود دیده است اما همه سهم این موزه از مراحل ساختش گودبرداری محل احداث این موزه است و هیچ اقدام دیگری در این زمینه تاکنون صورت نگرفته اما وعده‌ها برای احداث این موزه در دولت جدید نیز ادامه داشته است.

نزدیک به دوازده سال از زمانی که قرار شد موزه جیرفت ساخته شود می‌گذرد. اواخر دولت اصلاحات و در پی کاوش‌های باستانی که منجر به کشف تمدن هلیل شد، دولت وقت تصمیم به احداث موزه در جیرفت گرفت.

نکته جالب این بود این موزه در طرح‌های اولیه قرار بود روی رودخانه هلیل رود و بر روی سازه‌ای پل مانند احداث شود، طرحی که هیچ‌گاه عملی نشد اما به‌هر روی کارهای مطالعاتی بر روی این موزه از سال ۸۴ آغاز شد و قرار بود در شش ماه دوم همان سال کار احداث موزه جیرفت آغاز شود اما این کار صورت نگرفت و همه‌چیز به سال ۸۵ موکول شد.

درنهایت در سال ۸۵ قرار شد محل احداث موزه از روی پل به‌روی زمین منتقل شود و درنهایت زمینی در مجاورت پارک ولیعصر جیرفت در نظر گرفته شد. اما کاری برای احداث این طرح صورت نگرفت تا کار به سال ۸۶ رسید، سال‌ها گذشت تا در سال ۸۸ هیئت دولت به استان کرمان سفر کرد و ۱۹۰ مصوبه در سفر استانی تصویب شد که یکی از آن‌ها ساخت همین موزه بود.

اما باز هم کاری صورت نگرفت تا در سال ۹۱ سرانجام یک گام برای احداث این موزه برداشته شد و کار خاک‌برداری موزه انجام شد.

نکته جالب از زمان تصویب ساخت این موزه تاکنون این است که سازمان میراث فرهنگی استان کرمان مدیرانی به نام‌های محمد سام، علی کارنما، محمد ایرانمنش، حسین شمس‌الدینی، علی مهاجری، محمود وفایی به خود دیده است و هنوز هم موزه جیرفت گودالی بزرگ در پارک ولیعصر است که پر از زباله شده است.

قفل پروژه نیمه تمام ۱۲ ساله در انتظار کلید تدبیر

در آخرین سفری که استاندار کرمان طی چند روز قبل به جنوب استان کرمان داشت یکی از بحث‌های مهم مطرح‌شده در این سفر، همین موزه شهر جیرفت بود.

استاندار کرمان قول احداث این موزه را داده و حتی ردیف بودجه احداث این بنا را نیز مشخص کرده است و به نظر می‌رسد درنهایت کلید در قفل ۱۲ ساله این طرح چرخیده است و باید منتظر بود و دید این طرح عملیاتی می‌شود و یا در حد وعده باقی می‌ماند.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان کرمان در جریان این سفر در گفتگو با مهر اظهار داشت: یکی از اقداماتی که استانداری کرمان در دستور کار قرار داده است اجرای طرح‌های نیمه‌تمام و بااهمیت بالا در استان است و طبق دستور استاندار کرمان کار احداث این موزه نیز در دستور کار قرارگرفته است.

جعفر رودری در این خصوص گفت: ردیف بودجه این موزه که قبلاً اختصاص‌یافته اما انجام‌نشده بود حالا احیاء شده است.

وی گفت: ۱۲ میلیارد تومان برای احداث این موزه بر اساس طرحی که درگذشته داده‌شده بود هزینه می‌شود.

ردیف بودجه ساخت موزه احیاء شد

فرماندار جیرفت در گفتگو با مهر در خصوص تمدن ارت گفت: حدود ۱۶ سال قبل حفاری‌های غیرمجازی توسط برخی افراد سودجو در حاشیه هلیل رود انجام‌شده و اشیاء تاریخی به دست آمد که بلافاصله جلوی این حفاری‌های گرفته شد و در نهایت در همان سال نیز نخستین کاوش‌های باستانی انجام شد.

احمد امینی روش افزود: نتایج این حفاری‌ها بسیار مطلوب بود و اشیای زیادی به دست آمد ضمن اینکه بسیاری از اشیاء که در حفاری‌های غیرمجاز به‌دست‌آمده بود نیز از سود جویان باز پس گرفته شد.

وی افزود: متأسفانه از زمان آخرین کاوش‌هایی که در این مناطق می‌گذرد سال‌ها گذشته اما کار جدی برای آغاز این کاوش‌ها صورت نگرفته است.

امینی روش جیرفت را یکی از مهم‌ترین تمدن‌های بشری دانست و به وجود نخستین لوح‌های نوشتاری بشر در این محوطه‌های باستانی خبر داد و گفت: حالا تعداد گردشگرانی که به جیرفت می‌آمدند افزایش یافته اما برای نمایش آثار به‌دست‌آمده از این محوطه تنها یک موزه کوچک تأسیس شد اما ساخت موزه بزرگ شهر جیرفت پس از گذشته ۱۲ سال هنوز انجام‌نشده است.

وی گفت: تنها اقدامی که در دولت گذشته انجام‌شده گودبرداری محل ساخت موزه است و کار دیگری انجام‌نشده است.

فرماندار جیرفت درخواست کرد که میراث فرهنگی به‌صورت جدی در این خصوص حضور یابد و خوشبختانه در سفری که چندی قبل توسط برخی اعضای دولت و همچنین استاندار کرمان انجام شد ردیف بودجه ساخت موزه مجدداً احیاء شده است.

حلقه ناتمام گردشگری جیرفت

وی ادامه داد: اشیایی که هم‌اکنون در موزه کوچک کنونی نگهداری می‌شوند هرچند بسیار غنی هستند اما فقط بخشی از اشیای کشف‌شده در جیرفت هستند.

امینی روش افزود: در واقع بسیاری از این آثار در خارج از جیرفت است و گردشگران از دیدن آن‌ها محروم هستند و این یعنی حلقه گردشگری در جیرفت کامل نشده است و موزه می‌تواند با توجه به اهمیتی که دارد بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی را به جیرفت بکشاند.

وی از وجود هتل و فرودگاه در جیرفت خبر داد و افزود: چندین هتل دیگر نیز در منطقه در حال ساخت است و خط ریلی منطقه نیز در حال پیگیری است به‌این‌ترتیب جیرفت در آستانه یک تحول بزرگ است و امیدواریم موزه جیرفت ساخته شود.

موزه جیرفت هم‌اکنون در دید بسیاری از علاقه‌مندان به تاریخ جیرفت به تاریخ پیوسته است و با مصوبه جدیدی که در دولت یازدهم تصویب‌شده است همه امیدوارند این موزه در دنیای واقعی ساخته شود و این پروژه ۱۲ ساله به اتمام برسد.