توضیح درباره تَرَک تخت‌ جمشید

خبرگزاری ایسنا: نماینده مردم مرودشت در مجلس شورای اسلامی درباره تَرَک ایجاد شده در تخت‌جمشید توضیحاتی داد و گفت که برای اولین بار، بودجه‌ای ۱۰ میلیاردی برای حفاظت از این اثر ملی و جهانی در نظر گرفته شده است.

محمدمهدی برومندی در مورد نشست زمین در اطراف تخت‌جمشید اظهار کرد: در مورد تخت‌جمشید دو مساله وجود دارد؛ اول این‌که من قبول دارم سفره‌های آب زیرزمینی در شهرستان مرودشت به شدت پایین رفته و مشکلاتی ایجاد کرده است.

او ادامه داد: در حریم و اطراف تخت‌جمشید چند حلقه چاه داشتیم که حریم و منابع آب شهر مرودشت را تامین می‌کردند. سه چهار سال است که کل این چاه‌ها را تعطیل کرده‌ایم و دیگر از این چاه‌ها آب برداشت نمی‌کنیم. اما مشخصا در مورد تَرَکی که در کنار تخت‌جمشید هست،‌ در گذشته یک جدول آب کشاورزی در آن‌جا وجود داشته که امروزه برچیده شده است. این جدول که مربوط به بیش از ۵۰ سال پیش است در جایی است که جنگل اقامتگاه سران در پردیس تخت‌جمشید بوده است؛ امروزه هیچ آبی از آن عبور نمی‌کند.

نماینده مرودشت خاطرنشان کرد: بخشی از این تَرَک به خاطر جدولی است که در گذشته از آنجا عبور می‌کرده است. اما مراقبت‌هایی صورت می‌گیرد و به این شکل نیست که آن‌جا تَرَکی خورده باشد که تخت‌جمشید در معرض تهدید باشد. اما در تلاش هستیم که استفاده از منابع آب زیرزمینی در اطراف تخت‌جمشید و پاسارگارد را به حداقل برسانیم.

برومندی با تاکید بر این‌که "دولت باید در این زمینه سرمایه‌گذاری کند"،‌ گفت: تخت‌جمشید یا پاسارگاد صرفا مربوط به شهرستان ما یا ملت ایران نیست؛ برای همه بشریت است و یک اثر ثبت جهانی است. لذا کشاورزان یا کسانی که اطراف این آثار زندگی می‌کنند نباید فدای تصمیماتی که گرفته می‌شود شوند. دولت باید بودجه‌ای را اختصاص دهد که زمین‌های اطراف را کاملا تملک کند یا تعریفی داشته باشد که مردم در قالب دهکده‌های گردشگری از این فضا استفاده کنند؛ منابع آبی را که در اطراف تخت‌جمشید یا پاسارگارد است با لوله به آنجا انتقال دهند تا ناگزیر نباشند از منابع آب زیرزمینی استفاده کنند.

او در ادامه از پی‌گیری‌های دولت و اختصاص بودجه‌ای مستقل به تخت‌جمشید خبر داد: دولت در این زمینه طرح دارد و برنامه‌ریزی کرده است. در سفری هم که آقای رئیس‌جمهور به استان فارس داشتند از تخت‌جمشید بازدید کردند. برای نخستین بار بعد از سی و چند سال از تاریخ انقلاب اسلامی برای تخت‌جمشید و پاسارگارد ‌ردیف مستقل بودجه‌ای درنظر گرفته شده. این بودجه در سال ۹۴، ۱۰ میلیارد تومان است که در سال‌های قبل وجود نداشت. تا پیش از این برای آثار ثبت جهانی کشور که ۱۷ اثر است، ردیفی در قانون بودجه قرار می‌دادند که بین آنها تقسیم می‌شد. ولی برای نخستین بار با پی‌گیری‌هایی که انجام دادیم، سفر آقای نوبخت و آقای سلطانی‌فر،‌ ردیف بودجه‌ای برای آن درنظرگرفته شده است.

نماینده مردم مرودشت درباره تخصیص این اعتبار نیز توضیح داد: به دنبال تخصیص آن هستیم. اصل مطلب این است که آن‌جا ریل‌گذاری شده و دارای بودجه مجزایی است. اما با توجه به پی‌گیری که انجام داده‌ام قرار است این بودجه به زودی تخصیص پیدا ‌کند.

برومندی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره حفاظت از تخت جمشید گفت که قرار نیست این بنای تاریخی مسقف شود و ادامه داد: در دنیا روش‌های مختلفی برای آثار ثبت جهانی روباز وجود دارد. تخت جمشید ۱۲ و نیم هکتار موزه باز است. روش‌های مختلفی هم برای حفاظت از آن انجام شده. بخشی از تخت‌جمشید مسقف است اما برخی از دانشمندان و متخصصین باستان‌شناسی می‌گویند همین مسقف شدن باعث می‌شود در زمستان سایه ایجاد شود و مشکلاتی ایجاد شود یا نگهداری آن در درون شیشه با توجه گرمای کشور ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود.

بهترین روش نگهداری آثار سنگی در دنیا،‌ زیر خاک بودن است. بخشی از "دیوار هدیه‌آوران" در تخت‌جمشید دو رنگ است، قسمتی که رنگش نوتر است قبلا زیر خاک بوده. دیدگاه‌های مختلفی در این مورد وجود دارد، اما در مورد تخت‌جمشید فقط جمهوری اسلامی ایران تصمیم نمی‌گیرد چون ما جزو آثار ثبت جهانی هستیم،‌ کارشناسان یونسکو هم نظر دارند لذا هر اقدامی که بخواهد صورت بگیرد،‌ آن‌هاهم باید این کار را تایید کنند.