دلیل موفقیت عروسک ها در سینمای ایران

آی سینما: با آغاز ساخت دکور، پیش تولید فیلم سینمایی «خاله قورباغه» به تهیه‌کنندگی فرشته طائرپور به شکل جدی آغاز شده است. در سال‌های اخیر این سومین تجربه دنباله‌سازی آثار موفق کودک در دهه شصت و هفتاد است، مسعود کرامتی کارگردان این فیلم در گفت و گو با آی‌سینما جزئیات جالبی از ساخت این فیلم و دلیل موفقیت عروسک‌ها در سینمای ایران می‌گوید.

مسعود کرامتی به همراه فرشته طائرپور تجربه موفق «پاتال و آرزوهای کوچک» ساخته ۱۳۶۸ را در کارنامه دارند. البته کاراکتر خاله قورباغه اولین بار در فیلم سینمایی «گلنار» به تهیه‌کنندگی طائرپور و کارگردانی کامبوزیا پرتوی به عنوان نقش مکمل متولد شد، اما پس از آن طائرپور سریال موفقی با عنوان «خاله قورباغه و آقاپسر» به کارگردانی مریم مصفا را تهیه‌ کرد که خاله قورباغه در آن نقش محوری داشت. حالا قرار است این فیلم سینمایی به ماجرای خاله قورباغه به همراه ۱۲ نوه‌اش که هر کدام در یک گوشه دنیا هستند بپردازد و کاراکترهای تازه‌ای نیز در این فیلم عروسکی حضور خواهند داشت.

البته در چند روز گذشته از این فیلم به عنوان «گلنار ۲» در برخی سایت‌ها نام برده شده بود که با در نظر گرفتن این‌که داستان به خاله قورباغه مربوط می‌شود و اصلا کاراکتر گلنار در آن حضور ندارد، این حدس‌ به طور کلی منتفی است.

مسعود کرامتی در گفت و گو با آی‌سینما درباره فیلم سینمایی «خاله قورباغه» و ربط آن به سریال «خاله قورباغه و آقا پسر» این‌طور توضیح می‌دهد: «می‌توان این فیلم را به سریال «خاله قورباغه» مربوط دانست، اما خاله قورباغه در فیلم سینمایی «گلنار» یک نقش مکمل بود، اما در این فیلم اصلا خود شخصیت گلنار وجود ندارد. البته قصه آن را طائرپور نوشته است و بهتر می‌تواند در این‌باره توضیح دهد.»

کرامتی از ساخت عروسک‌های این مجموعه توسط مرضیه محبوب خبر می‌دهد و می‌گوید: «کاراکترهای تازه‌ای نیز در این فیلم حضور خواهند داشت و تمام این کاراکترها عروسکی هستند و می‌توان گفت «خاله قورباغه» یک فیلم کاملا عروسکی است.» به گفته او، با توجه به این موضوع دکورهای این فیلم نیز در حال ساخت است.

این کارگردان با ابراز امیدواری از این‌که این فیلم با بچه‌های نسل جدید نیز ارتباط برقرار کند و از آن لذت ببرند، درباره بازسازی فیلم‌های کودک قدیمی و این‌که تهیه‌کنندگان کمتر در این زمینه به ایده‌های تازه و جوانان اعتماد می‌کنند، این‌طور گفت: «فقط در سینمای کودک با این مسئله مواجه نیستیم. بلکه مملکت ما به ایده‌های تازه احتیاج دارد. اما با شرمندگی باید بگویم بضاعت ما همین است. به هرحال باید شرایطی وجود داشته باشد که این اتفاق بیافتد و نمی‌توان تنها نگاه تئوری به این مسئله داشت. بلکه در عمل هم برنامه‌ریزی و مدیریت می‌خواهد. این طبیعی است که تهیه‌کننده بابت برگشت سرمایه‌اش و بسیاری مسائل دیگر در این زمینه نگران باشد. من هم موافقم که باید برای تربیت نسلی تازه و به بار نشستن ایده‌های جدید در سینمای ایران برنامه‌ریزی کرد، اما باید شرایط آن هم فراهم باشد. اگر از من بپرسید به چنین اتفاقی صد در صد نیاز مبرم داریم.»

در طول سال‌ها، چه در دهه شصت که عروسک‌ها در کارهای کودک در تلویزیون و سینما یکه‌تازی می‌کردند و چه سال‌های اخیر که دنباله‌سازی بر «شهر موش‌ها» و «کلاه قرمزی» از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال می‌شوند، همچنان حضور عروسک‌ها با استقبال از سوی مخاطبان در سینما و تلویزیون روبرو شده‌اند، در حالی که در سینمای کودک در دنیا تکنیک‌های مختلفی برای جذب کودکان و نوجوانان به کار می‌رود و جای خالی آن در سینمای ایران به وضوح احساس می‌شود. از کرامتی که بازسازی یک عروسک قدیمی دیگر را به عهده گرفته است، در این‌باره می‌پرسیم که پاسخ می‌دهد: «یک چیز را نباید فراموش کرد و آن هم این‌که اگر در دنیا به تکنیک‌های جدیدی روی می‌آورند و گاهی در یک پروژه نرم‌افزار جدیدی برای به تصویر کشیدن ایده‌هایشان به وجود می‌آورند، در واقع به آن نیاز دارند و پیش از آن فرهنگ این موضوع وجود داشته است. در واقع تکنولوژی هم‌زمان با این فرهنگ پیش می‌رود و نرم‌افزار وسیله‌ای برای تولید این ایده‌های تازه است.»

کرامتی ادامه می‌دهد: «اشکال کار این‌جاست که ما تکنیک را وارد می‌کنیم ولی هنوز فرهنگ آن را نداریم و بلد هم نیستیم از آن تکنیک به درستی استفاده کنیم. الان ۹۰ درصد جلوه‌های ویژه‌ای و گرافیک کامپیوتری که در کارهای ایرانی استفاده می‌شود خوب نیست. به این خاطر است که ما هنوز استفاده از آن را بلد نیستیم و استفاده ما شبیه به عاریت گرفتن و ادا درآوردن است. در این‌صورت باید بگویم استفاده از عروسک بضاعت فرهنگی ماست، چرا باید فکر کنیم که باید ترمیناتور بسازیم، ما باید سینمای خودمان را داشته باشیم. به نظر من بسیاری از این شاخه به آن شاخه پریدن‌های ما به خاطر نابلدی، ندانستن و ناشی‌گری ما در استفاده از این تکنیک‌هاست.»

کرامتی در پایان از کلید خوردن «خاله قورباغه» در ماه آینده خبر می دهد، به گفته او با این حساب این فیلم به جشنوراه فجر امسال نمی‌رسد و ممکن است برای اکران نوروز در نظر گرفته شود.

مسعود کرامتی بازی و کارگردانی در فیلم‌های کودک بسیاری را در کارنامه دارد و آخرین حضور او به عنوان بازیگر در فیلم تازه افشین هاشمی با عنوان «گذر موقت» بوده است که برای جشنواره فجر امسال آماده می‌شود. فعالیت طائرپور نیز در سینمای کودک، به عنوان نویسنده و تهیه‌کننده در فیلم «نخودی» نزدیک به شش سال پیش بوده، اما آخرین فیلم او «آینه‌های روبرو» ست که ربطی به سینمای کودک ندارد.