رتبه ایران در تولید علم

براساس آخرین آمار تولیدات علمی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس، محققان ایرانی در پایان سال ۲۰۱۵ با تثبیت جایگاه خود در جغرافیای تولید علم جهان در بین ۱۴۰ کشور در جایگاه پانزدهم جهان قرار دارند.

خبرگزاری ایسنا: براساس آخرین آمار تولیدات علمی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس، محققان ایرانی در پایان سال ۲۰۱۵ با تثبیت جایگاه خود در جغرافیای تولید علم جهان در بین ۱۴۰ کشور در جایگاه پانزدهم جهان قرار دارند.

دکتر جعفر مهراد با بیان این که در چند سال اخیر مفهوم تولید علم در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور به یک گفتمان رایج تبدیل شده است، افزود: در راستای تولید علم مفاهیم دیگری مانند نهضت تولید علم و جنبش نرم‌افزاری نیز مورد توجه جدی مسؤولان آموزش عالی کشور قرار گرفته است.

وی ادامه داد: بر این اساس و با تاکید اسناد بالا دستی بر توسعه علم و فناوری، تولید علم یکی از مقوله‌های مهمی است که در ارزیابی علم و فناوری از آن استفاده می‌شود، ضمن آن که در رتبه‌های دانشگاهی نیز تعدادی شاخص وجود دارد که عملکرد دانشگاه‌ها را طبق برخی از مولفه‌های تولید علم اندازه گیری می‌کند.

مهراد با اشاره به توسعه دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و دوره‌های تحصیلات تکمیلی در کشور، خاطر نشان کرد: تولید در دانشگاه‌ها با مدیریت علمی استادان و توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی صورت می‌گیرد.

رییس بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به پایان سال ۲۰۱۵ افزود: عملکرد کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران قابل بررسی و مقایسه با سایر کشورهای جهان امکان‌پذیر است.

وی ادامه داد: بالغ بر ۱۴۰ کشور در تولید علم جهان مشارکت دارند که تعدادی از این کشورها طبق سیاست‌ها و برنامه‌های مدون بر میزان رشد تولیدات علمی خود افزوده و در جابجایی نقشه جغرافیایی تولید علم موثر بوده‌اند.

مهراد با اشاره به نتایج حاصل از داده‌های پایگاه اسکوپوس یادآور شد: اطلاعات حاصل از پایگاه اسکوپوس استخراج شده که در این داده‌ها آمار تولیدات علمی ۲۰ کشور برتر که نسبت به سایر کشورهای جهان از رشد بیشتری برخوردار بودند، ارائه شده است.

به گفته وی کل مدارک علمی این کشورها که تا کنون در اسکوپوس ثبت و نمایه شده به شرح ذیل است:‌

رتبه	نام کشور	تعداد مدارک
۱	آمریکا	۱۳۷۸۸۳۰۳
۲	چین	۴۱۳۲۷۰۸
۳	انگلستان	۳۶۵۹۶۴۶
۴	آلمان	۳۳۳۱۲۱۶
۵	ژاپن	۳۰۳۸۸۳۷
۶	فرانسه	۲۴۴۲۲۰۸
۷	کانادا	۱۷۶۶۴۱۵
۸	ایتالیا	۱۷۱۷۹۷۳
۹	هند	۱۶۵۶۹۶۷
۱۰	اسپانیا	۱۱۸۰۲۱۶
۱۱	استرالیا	۱۱۱۹۷۹۹
۱۲	هلند	۹۷۰۷۹۳
۱۳	کره‌جنوبی	۸۴۱۵۸۴
۱۴	برزیل	۷۱۸۴۹۳
۱۵	سوییس	۷۱۶۹۹۰
۱۶	سوئد	۶۹۱۹۸۵
۱۷	لهستان	۵۸۶۳۰۷
۱۸	تایوان	۵۶۹۵۶۱
۱۹	ترکیه	۴۵۲۲۳۷
۲۰	ایران	۳۳۶۰۴۴

عضو هیات علمی دانشگاه شیراز اضافه کرد: چنانچه آمار تولید علم را بر اساس سالهای معین رده‌بندی کنیم نتایج حاصله متفاوت خواهد بود.

وی اضافه کرد: انتشارات علمی 20 کشور برتر برای سال 2016 میلادی به شرح ذیل است:

چین 11419 مدرک

آمریکا 9215 مدرک

انگلستان 3034 مدرک

آلمان 2884 مدرک

هند 2803 مدرک

ایتالیا 2271 مدرک

فرانسه 2262 مدرک

اسپانیا 2158 مدرک

ژاپن 1905 مدرک

استرالیا 1866 مدرک

کانادا 1747 مدرک

کره جنوبی 1742 مدرک

ایران 1442 مدرک

برزیل 1432 مدرک

لهستان 1052 مدرک

هلند 985 مدرک

ترکیه 846 مدرک

تایوان 817 مدرک

سوئد 729 مدرک

سوییس 668 مدرک

رییس بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز با تاکید بر این که در سال ۲۰۱۵ میلادی تقریبا بیشترین تولیدات علمی کشور ثبت و نمایه‌سازی شده است، گفت: اما آماری که ارائه می‌شود در ماه‌های آینده تغییر یافته و میزان تولیدات علمی کشورها تا تکمیل اطلاعات، در جایگاه طبیعی خود قرار خواهند گرفت.

رتبه	نام کشور	تعداد مدرک
۱	آمریکا	۴۹۰۱۸۱
۲	چین	۳۶۴۹۶۵
۳	انگلستان	۱۴۶۶۱۹
۴	آلمان	۱۳۰۶۸۲
۵	هند	۱۰۶۳۷۲
۶	ژاپن	۹۶۱۷۲
۷	فرانسه	۹۰۱۹۶
۸	ایتالیا	۸۲۹۴۹
۹	کانادا	۷۷۹۳۵
۱۰	استرالیا	۷۲۴۷۸

مهراد یادآور شد در سال 2015 میلادی رتبه‌های یازدهم تا بیستم تولید علم در اختیار کشورهای ذیل بوده است:

اسپانیا با تولید 69722 مدرک

کره جنوبی 65108 مدرک

برزیل 52111 مدرک

هند 45621 مدرک

ایران 36038 مدرک

سوییس 34618 مدرک

ترکیه 34268 مدرک

لهستان 31398 مدرک

سوئد 31156 مدرک

تایوان 29526 مدرک

وی با تاکید بر این که آمار تولید علم سال 2014 تکمیل شده است، خاطرنشان کرد: البته ممکن است در ماه‌های آینده تنها تغییرات بسیار جزیی در میزان تولیدات علمی کشورها مشاهده شود.

رتبه	نام کشور	تعداد مدرک
1	آمریکا	630090
2	چین	475949
3	انگلستان	174270
4	آلمان	160557
5	هند	124957
6	ژاپن	124507
7	فرانسه	112958
8	ایتالیا	99783
9	کانادا	95435
10	اسپانیا	84074

وی یادآور شد: در این بازه زمانی رتبه‌های یازدهم تا پانزدهم به کشورهای استرالیا با ۸۴ هزار و ۴۷۳ مدرک، کره جنوبی با ۷۶ هزار و ۷۲۲ مدرک، برزیل با ۶۳ هزار و ۹۹۲ مدرک، هلند با ۵۴ هزار و ۱۱۲ مدرک و ایران با ۴۳ هزار و ۸۰ مدرک تعلق دارد.

وی اضافه کرد: کشورهای سوییس با تولید ۴۱ هزار و ۱۴۶ مدرک، تایوان با ۴۰ هزار و ۷۲۲ مدرک، ترکیه با ۳۹ هزار و ۴۳۹ مدرک، لهستان با ۳۸ هزار و ۹۰۰ مدرک و سوئد با ۳۶ هزار و ۴۳۷ مدرک در مرتبه‌های شانزدهم تا بیستم تولید علم جهان قرار دارند.

مهراد اظهار داشت: به این ترتیب ایران در سال ۲۰۱۴ میلادی در رتبه ۱۵ تولید علم در سال ۲۰۱۵ در رتبه ۱۵ تولید علم جهان و در سال ۲۰۱۶ با انتشاراتی که برای این سال به ثبت رسیده است در رتبه ۱۳ تولید علم جهان قرار دارد.

به گفته وی رتبه‌های ترکیه نیز در سالهای ۲۰۱۴ - ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به ترتیب ۱۸، ۱۷ و ۱۶ است.