با حساب های غیرمتمرکزتان خداحافظی کنید!

هفت صبح: بر اساس بخشنامه بانک مرکزی، از این پس کسی حق داشتن چند حساب جاری در یک بانک را نخواهد داشت و بانک ها هم در صورت رعایت نکردن، سخت جریمه می شوند.

اگر تا به حال فکر می کردید داشتن بیش از یک حساب جاری در یک بانک می تواند مزیتی برای شما داشته باشد و مثلا از این طریق بتوانید دو دسته چک مختلف بگیرید؛ بهتر است از امروز به فکر بستن حساب های جاری متنوع تان در بانک ها باشید چرا که اگر این کار را نکنید بر اساس دستور بانک مرکزی خود بانک ها ظرف شش ماه آینده این کار را خواهند کرد. شش ماه تا یک سال دیگر تمام حساب های غیرمتمرکز هم بسته خواهند شد تا راه برای استقرار بانکداری الکترونیک هموار شود.

زمانی برای خداحافظی با حساب های غیرفعال

اما داستان از این قرار است که طبق دستورالعمل جدید بانک مرکزی در مورد حساب جاری، افتتاح بیش از یک حساب جاری در هر بانک ممنوع است و حساب های جاری غیرمتمرکز بانک ها غیرفعالل خواهد شد. بانک مرکزی برای بانک هایی که این قانون را رعایت نکنند جریمه نقدی نیز در نظر گرفته است.

در این دستورالعمل بانک مرکزی در مورد الزام بانک ها به ایجاد حساب های جاری متمرکز هم گفته شده است؛ «طبق مفاد دستورالعمل جدید، بانک ها موظف خواهند شد ظرف مدت شش ماه پس از لازم الاجرا شدن دستورالعمل، حساب های جاری غیرمتمرکز (سنتی) خود را به طور کامل غیرفعال کنند و صرفا حساب های جاری متمرکز مورد استفاده مشتریان قرار گیرد.

این الزام می تواند گام بسیار مهمی جهت پیاده سازی سیستم بانکداری متمرکز (Core Banking) در شبکه بانکی کشور باشد.» این به این معنی است که دارندگان حساب های جاری سنتی باید کم کم خود را برای خداحافظی با این نوع حساب ها آماده کنند. حساب های غیرمتمرکز یکی از موانع گسترش بانکداری الکترونیک است.

در هر بانک فقط یک حساب جاری

بخش مهمتر این دستورالعمل به ممنوعیت افتتاح بیش از یک حساب جاری در هر بانک برمی گردد. بر اساس این دستورالعمل؛ «به منظور کاهش آمار چک های برگشتی و نیز جلوگیری از افتتاح و نگهداری حساب های جاری متعدد برای شخص واحد در یک بانک، در دستورالعمل جدید موضوع ممنوعیت افتتاح و نگهداری بیش از یک حساب جاری برای هر شخص حقیقی مد نظر قرار گرفته است.

در این راستا بانک ها موظف شده اند ظرف یک سال از لازم الاجرا شدن دستورالعمل، تمامی حساب های جاری موضوع این بند را شناسایی و پس از اطلاع مکتوب به مشتری، تا زمان تعیین تکلیف حساب های جاری مازاد، در مرحله اول از اعطای دسته چک جدید به حساب های جاری مازاد خودداری کرده و در مرحله بعد نسبت به انسداد حساب های جاری مازاد اقدام کنند. مشتریان نیز موظف به تعیین تکلیف حساب های جاری مازاد خود در هر بانک هستند و در صورت استنکاف از انجام، بانک مکلف است رأسا اقدام به تعیین تکلیف حساب های جاری مازاد آنها کند.»

به زبان ساده تر اگر کسی حساب های مازاد خود را نبندد بانک رأسا حساب او را مسدود خواهد کرد، در صورتی که بانک مجبور به این اقدام شود دارنده حساب برای دریافت موجودی اش با مشکلاتی مواجه می شود. بنابراین توصیه ما این است که اگر حساب غیرمتمرکز و مازادی در بانک ها دارید قبل از پایان این مهلت و با آرامش برای تعیین تکلیف آن اقدام کنید. حداقل در این مورد که پای پول در میان است عادت دقیقه نودی ایرانی را کنار بگذارید و سر فرصت به بانک مراجعه کنید.

بانک ها جریمه می شوند

بانک مرکزی در مورد اجرای این دستورالعمل جدی است چرا که جریمه نقدی بانک ها در صورت اجرا نکردن مقررات حساب جاری به صراحت در این بخشنامه بیان شده است. در این مورد که با عنوان «به کارگیری ماده ۴۴ قانون پولی و بانکی به منظور ایجاد ضمانت اجرایی برای مقررات حساب جاری» به آن تاکید شده، ذکر شده است: «با هدف رعایت کامل مفاد دستورالعمل جدید و نیز پیشگیری از بروز تخلف، بانک های متخلف مشمول مجازات های انتظامی موضوع ماده ۴۴ قانون پولی و بانکی کشور خواهند شد.

بنابراین در دستورالعمل جدید مهمترین ابزار اجرای مقررات به نحو مطلوبی لحاظ شده است. ماده ۴۴ قانون پولی و بانکی کشور خواهند شد. بنابراین در دستورالعمل جدید مهمترین ابزار اجرای مقررات به نحو مطلوبی لحاظ شده است.

ماده ۴۴ قانون پولی و بانکی کشور، تخلف از دستورات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را موجب اعمال مجازات های انتظامی تذکر کتبی به مدیران یا متصدیان متخلف، پرداخت مبلغی روزانه تا حداکثر ۲۰۰ هزار ریال برای ایام تخلف و ممنوع ساختن بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی از انجام بعضی امور بانکی به طور موقت یا دائم دانسته است.

بانکداری متمرکز چیست؟

اما یکی از اهدافی که در این بخشنامه به آن تاکید شده است، گسترش بانکداری متمرکز از این طریق است. بر اساس یک تعریف کلی، سیستم بانکداری یکپارچه سیستمی است که کلیه محصولات و خدمات بانکی و عملیات راهبری و مدیریت آنها را از طریق دسترسی به پایگاه داده های مشترک و متمرکز در قالب یک سیستم ارائه می شود که انعطاف پذیری این سیستم و مشتری محوری از ویژگی های مهم آن است.

بدون ایجاد یک بانک اطلاعاتی متمرکز و یکپارچه، خدمات الکترونیک به صورت جزیره ای و غیرهمسان ارائه خواهد شد.

افزایش رضایتمندی مشتریان از طریق ارائه محصولات و خدمات متنوع، افزایش بهره وری عملیاتی، افزایش کارایی و بهره وری منابع انسانی، مدیریت هزینه های عملیاتی و نگه داشت و توانایی بیشتر در تبعیت و انطباق با الزامات قانونی داخلی و خارجی از جمله مزایای بانکداری متمرکز است. صرف حضور مشتری در شعبه برای بانک هزینه آور است.

توسعه خدمات الکترونیک مبتنی بر بانکداری جامع امکان کنترل لحظه ای سود و زیان و رند جذب منابع و اعطای تسهیلات فراهم می آورد. بنابراین فراهم آوردن امکانات بانکداری متمرکز الکترونیک در دراز مدت سبب کاهش چشمگیر هزینه ها خواهد بود.

همچنین ایجاد زیرساخت های اطلاعاتی و عملیاتی مناسب جهت تصمیم گیری و دسترسی به اطلاعات (درون سازمانی و برون سازمانی)، بهبود توانایی پاسخگویی به نیازها و تغییرات بازار، افزایش سرعت پاسخگویی و روان سازی فرآیندها، افزایش توان ارزیابی عملکرد بانک ها، ایجاد توانایی رهگیری و پیگیری مشتریان، محصولات، کاربران، اسناد، مستندات و تراکنش ها، بر اساس انواع شاخص های بازیابی و افزایش قابلیت نظارت بر عملیات بانکی از جمله سایر مزایای راه اندازی سیستم جامع بانکی است.

دشواری دسترسی و خرید نرم افزارهای خارجی، دشواری انطباق نرم افزارهای خارجی با عملیات بانکی داخلی، عدم طراحی و تهیه نرم افزار core banking بانک های دولتی داخل، دشواری جذب و نگهداری نیروهای متخصص در این زمینه، دشواری های ناشی از عدم شناخت مدیران و دستگاه های ناظر و بازرس و محدودیت های ناشی از آیین نامه های معاملاتی از جمله مشکلاتی است که در این سال ها، بانک ها برای استقرار بانکداری متمرکز با آن مواجه بوده اند اما به نظر می رسد بانک مرکزی با این بخشنامه خواسته است قاطعیت این نهاد را برای استقرار سیستم یکپارچه بانکی نشان دهد.