فشن شو در بهشت زهرا

خبرگزاری مهر: تاثر، اشک، فریاد و گاهی جیغ، سمفونی‌ای است که با مرگ یک عزیز اتفاق می‌افتد. اقوام، آشنایان و همسایه‌ها یک به یک سر می‌رسند تا با خانواده داغدار همدردی کرده و خود را برای مراسم خاکسپاری آماده کنند. بعد از تائید مرگ توسط پزشک، جواز دفن از سوی پزشکی قانونی یا مراجع ذیصلاح صادر شده و میت برای انجام مراحل غسل، کفن و خاکسپاری با آمبولانس راهی سردخانه می‌شود.

مراحل خاکسپاری طولانی نیست و بعد از تشییع جنازه در گورستان و خواندن نماز میت مراسم دفن انجام می‌شود و تابلوی فلزی سیاه رنگی که روی آن با خط سفید نام میت، شماره قطعه و ردیف نوشته شده فعلا نقش سنگ‌قبر را ایفا می‌کند.

پس از مدتی (معمولا برای مراسم چهلم) خانواده میت می‌تواند برای قبر عزیز خود سنگ قبر سفارش داده و نصب کند. این سنگ نشانی است برای معرفی میت که روی آن نام و نام خانوادگی، تاریخ زادروز، تاریخ درگذشت، سروده و یا گفتاری پرمعنا درباره فرد درگذشته و نماد و نشانه‌هایی اعم از آیین، ملیت، شغل، علاقه مندی، اماکن متبرکه و گاهی تصاویر که به نام و یاد میت است روی آن حک می‌شود. آمارها می‌گوید در تهران روزانه ۵۷۰ نفر متولد و ۱۵۰ نفر می‌میرند، مرگ‌هایی که شاید چندین برابر بیشتر از تولدها برای خانواده بازماندگان و حتی جامعه هزینه دارد.

هرچند که هنوز قدرت نفوذ فرهنگ، رسانه و توصیه‌ها نتوانسته تغییری در سبک عزاداری‌های پر خرج اموات ایرانی ایجاد کند اما در سالهای اخیر چشم و هم‌چشمی‌ها و تغییر سبک زندگی موجب شده تا ظاهر گورستانهای بزرگ شهر هم به محل فشن و آلبوم عکس اموات تبدیل شود! کافی است در موتورهای جستجوگر اینترنتی جمله سنگ قبر را بنویسید. سایتهای متنوع همراه با تصاویر و مدل‌های مختلف سنگ قبر برای شما معرفی می‌شود. اما بازار فروش سنگ قبر در حاشیه بهشت زهرای تهران هم قدیمی ترین محل برای خرید سنگ قبر است.

نکته قابل تامل این است که با کمی قدم زدن در فضای قطعات بهشت زهرای تهران شاهد سنگ‌های قبر عجیب و غریب و حتی هنری خواهید بود که برخی از این سنگ‌ها به نحوی حکاکی و طراحی شده که شهروندان گاها با آن عکس سلفی می‌گیرند! برای بررسی وضعیت بازار سنگ قبر وارد چندین فروشگاه عرضه سنگ قبور در حاشیه بهشت زهرا(س) شدم. کسادی بازار موجب شد تا فروشندگان با آغوش باز استقبال کرده و تمام تلاش خود را برای جلب رضایت من و فروش یک سنگ قبر به کار ببرند.

از ارائه آلبوم سنگ‌ها تا نوع خط و حتی تصاویر حکاکی شده ...! ویترین اصلی سنگ فروش‌ها تصاویر زنان و دختران فوت شده‌ای بود که تصویر آنها به شکل زیبایی و با جزئیات چهره روی سنگ قبر حکاکی شده بود.

سنگ قبر از ۵۵۰ هزار تومان تا ۶ میلیون!

قیمت سنگ‌ها متفاوت بود. اما می‌توانید با مبلغ حدود ۵۵۰ تا ۸۵۰ هزار تومان یک سنگ قبر خریداری کنید. با این حال هرچقدر پول بدهید آش هم می‌خورید. کیفیت و قیمت سنگ‌های قبر هم در نوع خودش بازار متغیری داشت.

یکی از فروشندگان می‌گفت: هفت روزه کار را تحویل می‌دهم. شما یک میلیون لطف کنید به علاوه شعر و اسم و مشخصات میت در ضمن عکس باکیفیت هم بدهید و سر موعد سنگ شما آماده است. به فروشنده گفتم «می‌خواهم بهترین سنگ را برای قبر عزیزم خریداری کنم» که دست من را گرفت و در انتهای مغازه چند سنگ را نشان داد و گفت «سنگ افغانستان دارم ۴ میلیون تومان؛ سنگ مالزی ۲ میلیون و سنگ کرمان هم اگر بخواهید ۵ میلیون آب می‌خورد.

البته ضخامت سنگ‌ها چند برابر سنگهای معمولی است. مثلا ما می‌توانیم سنگ قبر با ضخامت ۴۰ سانتیمتر هم تراش دهیم که قیمتش بین ۳ تا ۸ میلیون تومان است.

سنگ قبر «نانو» رسید

یک سنگ کاملا سفید و براق و زیبا نظرم را جلب کرد که انگار کیفیت بالایی داشت. فروشنده گفت: این سنگ نانو است! یعنی اصلا سنگ نیست و از مواد شیمیایی تشکیل شده و می‌توانم آن را به قیمت یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بفروشم.

داخل فروشگاه یکی از عرضه کنندگان سنگ قبر غیر از تصاویر زنان و مردانی که حکاکی شده بود چند چهره زن بی حجاب بود که در مورد نحوه طراحی و نصب آن سوال کردم که فروشنده گفت: اگر رنگی بخواهید فقط حکاکی و نقاشی خود عکس ۱.۶ میلیون تومان می‌شود. و در پاسخ به سئوال من که پرسیدم «بهشت زهرا (س) برای نصب این سنگ قبرها ایرادی نمی‌گیرد؟» گفت: معمولا این نوع سنگ و عکس‌ها را در مقبره‌های خانوادگی استفاده می‌کنند. البته در خود قطعات هم نصب می‌کنیم که باید به دور از چشم بهشت زهرا باشد چون وقتی نصب کردیم دیگر کاری ندارند!

بازار داغ دلالی در بهشت زهرای تهران

اما در میان این اظهارات یکی از فروشندگان که البته آشنا هم بود از حاشیه‌ها و مافیای سنگ قبر در بهشت زهرای تهران سخن گفت. او می‌گفت: ما حدود ۳۰ سال است از قدیمی‌های این بازار هستیم اما گاهی حتی هزینه حقوق کارگران خود را نمی‌توانیم تامین کنیم چون فروش سنگ قبر در ماه برای ما بیشتر از ۸ مورد نمی‌شود.

این در حالی است که دلال‌ها بهشت زهرای تهران را محاصره کرده اند. بر اساس گفته‌های این فروشنده به داخل بهشت زهرا(س) رفتیم و چند میت در حال خاکسپاری بودند. تعدادی با در دست داشتن کارت ویزیت از خانواده داغدار می‌خواستند برای ساخت سنگ قبر با آنها تماس بگیرند. من هم به عنوان یکی از اعضای خانواده داغدار با یکی از آنها صحبت کردم و و قتی آدرس مغازه را از او خواستم، گفت: ما کارخانه داریم. شما سفارش بدهید و بعد از دادن بیعانه ۵ روز دیگر سنگ قبر را تحویل بگیرید.

به دلال دیگری گفتم: شما که مجوز ندارید و روی کارت ویزیت خودتان فقط شماره تلفن همراه زدید آیا این کار شما تخلف نیست؟ سوالات من موجب شد تا دلال‌ها مشکوک شده و دور من حلقه زدند و بعد از اینکه متوجه شدند مامور نیستم، گفتند: بهتر است سرت به کار خودت باشد. موضوع را با برخی فروشندگان سنگ در حاشیه بهشت زهرا (س) مطرح کردم و گفتند: شانس آوردید بلایی سرتان نیامد چون همین دلال‌ها از این راه ماهانه ۳ تا ۴ میلیون درآمد دارند بدون آنکه مالیات، کرایه مغازه، هزینه آب و برق و گاز و غیره پرداخت کنند. نکته دیگر اینکه بهشت زهرای تهران هم ظاهرا از این موضوع مطلع است اما اقدامی انجام نمی‌دهد.

ماجرای نصب سنگ‌های قبر با تصاویر نامتعارف

در مورد نصب سنگ قبور با تصویر غیرمتعارف و یا گلدان‌ها و ستون‌های بلند در بالای سنگ قبر سوال کردیم که یکی از فروشندگان گفت: ما سنگ قبر را طراحی و حکاکی می‌کنیم و بعد به خود بهشت زهرا (س) تحویل می‌دهیم و آنها مسئول نصب سنگ هستند.

اما اجازه نصب گلدان یا ستون بالای قبر یا نصب سنگ قبر با عکس افراد بدون حجاب را نمی‌دهند. این در حالی است که وقتی در بهشت زهرا(س) قدم می‌زنید مواردی خلاف گفته این فروشنده را می‌بینید. وی مدعی می‌شود که علت این مسئله آن است که باید به نصاب و سرباز دژبان باج داد. من مدرک یا فیلمی ندارم تا اظهاراتم را اثبات کنم اما این آسیب وجود دارد. نصاب حتی با سرباز تماس می‌گیرد و آنها به سرعت بالای سر ما حاضر می‌شوند و بین ۵۰ هزار تا ۲۰۰ هزار تومان باج می‌گیرند تا اجازه نصب را به ما بدهند. وقتی هم نصب شد دیگر کاری به کارمان ندارند.

پاسخ بهشت زهرای تهران در مورد تخلفات و اظهارات سنگ فروش‌ها

ارتباط با آقای توکلی مدیرعامل بهشت زهرا (س) میسر نشد و موضوع را با روابط عمومی بهشت زهرای تهران مطرح کردیم که در پاسخ گفتند: این که گفته شده دژبان‌ها باج می‌گیرند ارتباطی با بهشت زهرا (س) ندارد هرچند نیروی متخلف در هر دستگاه و نهادی وجود دارد و این کار درست نیست اما اینکه می‌گویند بهشت زهرا(س) کاری به سنگ قبور و تصاویر حکاکی شده ندارد اشتباه است چون گشت‌های ما تمام قطعات را بازرسی می‌کنند و اگر تصویری نامتعارف باشد اول با خانواده تماس گرفته و مهلت می‌دهند و بعد برای اصلاح اقدام می‌کنیم. در مورد دلال‌ها هم قطعا ما نمی‌پسندیم و درست نیست اما خود بهشت زهرا(س) هم عرضه سنگ دارد و قیمتش از بیرون بهتر است.

بهشت زهرا تمامی تذکرات را در روز نخست خاکسپاری همراه با برگه و تراکت به خانواده داغدار اعلام می‌کند که از جمله آن معرفی استانداردهای سنگ مزار است. در مورد مقبره‌های خانوادگی هم همین طور است و اجازه ندارند هر تصویری را روی سنگ قبر حک کنند. حتی ما سنگ قبرهایی را دیدیم که اسمش «سنگ کف دریا» است و بابت این سنگ‌ها هم پول زیادی از مردم می‌گیرند که رئیس سازمان بهشت زهرا (س) برای جلوگیری از سوء استفاده از ناآگاهی و ضرر و زیان افراد، دستور داد، این نوع سنگ‌ها هم کار نشود.