روحانی: اكنون وقت جبران است

روزنامه شرق: صبح دیروز هواپيماي حامل «حسن روحانی» فرودگاه «مهرآباد» تهران را ترک کرد و پیش از ظهر در فرودگاه «چامپینو» «رم» به زمين نشست. در «مهرآباد»، «علی‌اکبر ولایتی» مشاور امور بین‌الملل مقام معظم رهبری به همراه «اسحاق جهانگیری» معاون اولش او را بدرقه کردند و در «چامپینو»، «پائولو جنتیلونی» وزیر امور خارجه ایتالیا به استقبالش آمد.

پس از فرودگاه «رم» با تشریفات ایتالیایی راهی «کاخ موزه شهرداری» رم شد تا «سرجو ماتارلا» رئیس‌جمهوری ایتالیا به‌طور رسمی از همتای ایرانی‌اش استقبال کند.

پس از ورود کاروان رئیس‌جمهوری به حیاط سنگفرش‌شده کاخ، همتای ایتالیایی‌اش منتظر او ایستاده بود. خودروی حامل رئیس‌جمهوری مقابل در ورودی سالن ایستاد و روحانی پیاده شد. به فاصله یک قدم از خودرو، یک قالی با پس‌زمینه قرمز، روی زمین پهن شده بود؛ قالی‌ای که بسیار شبیه قالی‌های ایرانی بود. پس از مصافحه دو رئیس‌جمهوری، هر دو رو به گارد تشریفات ایستادند و سرودهای ملی دو کشور نواخته شد. دو رئیس‌جمهوری سپس راهی سالن کاخ شدند. در این سالن وزيران همراه روحانی سمت چپ سالن ایستاده بودند و وزيران ایتالیایی در سمت راست. «روحانی» و «ماتارلا» پس از ورود به انتهای سالن رفتند و عکس یادگاری‌شان را با پرچم‌های ایران، ایتالیا و اتحادیه اروپا ثبت کردند.

در کنار پرچم‌ها دو سرباز ایتالیایی با شمایل سربازان ایتالیایی قرون اخیر ایستاده بودند. سپس آنها به سمت هیأت ایرانی رفتند تا مراسم آشنایی با وزرای ایرانی و خوشامدگویی رئیس‌جمهوری ایتالیا به هیأت انجام شود. پس از آن دو رئیس‌جمهوری به سمت چپ سالن رفتند و «ماتارلا»، روحانی را با وزرای ایتالیایی آشنا کرد و آنها به روحانی خوشامد گفتند. در ابتدای صف هیأت ایرانی، «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایستاده بود. پس از او «محمد نهاوندیان» رئیس دفتر رئیس‌جمهوری، «بیژن زنگنه» وزیر نفت، «محمود حجتی» وزیر کشاورزی، «محمدرضا نعمت‌زاده» وزیر صنعت، «حسین فریدون» دستیار ویژه رئیس‌جمهوری، «ولی‌الله سیف» رئیس‌کل بانک مرکزی، «محمدعلی نجفی» مشاور اقتصادی رئیس‌جمهوری و «حمید ابوطالبی» معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهوری و «مجید تخت‌روانچی» معاون اروپا و آمریکای وزیر خارجه ایستاده بودند. هنگامی که رئیس‌جمهوری مقابل صف هیأت ایتالیایی قرار گرفت، یک خانم هم پشت سر روحانی قرار گرفته بود که مترجم رسمی سفارت ایران بود که بر‌اساس شنیده‌ها همسر «حمید معصومی‌نژاد» خبرنگار صداوسیما در «رم» است.

پس از اتمام مراسم استقبال رسمی، مذاکرات دوجانبه آغاز شد و بعد از مذاکرات، هیأت ایرانی در ضیافت ناهار «ماتارلا» حاضر شدند. در این دیدار «روحانی» از همتای ایتالیایی خود برای سفر به ایران دعوت کرد که با استقبال او مواجه شد.

در این دیدار رئیس‌جمهوری، دو ملت ایران و ایتالیا را دارای روابط تاریخی، صمیمی و برخوردار از سابقه تمدنی درخشان دانست و گفت: «امروز اراده دو طرف بر این قرار گرفته تا از فرصت‌های بعد از توافق هسته‌ای به‌خوبی استفاده کرده و همکاری‌های خود را در راستای منافع دو ملت و صلح و ثبات در منطقه و جهان هرچه‌بیشتر گسترش دهند».

روحانی: اکنون زمان جبران است

روحانی با اشاره به اینکه ظرفیت‌های مشترک فراوانی برای ارتقای سطح همکاری‌های تهران - رم وجود دارد، گفت: «دو کشور در سال‌های گذشته به دلیل تحریم‌های ناعادلانه و نادرست نتوانستند از فرصت‌ها و ظرفیت‌های متقابل به‌خوبی استفاده کنند و اکنون زمان جبران است و باید همکاری‌های خود را با تعامل و در راستای منافع متقابل افزایش دهند».

او با اشاره به اینکه شرایط کنونی ایران برای ورود سرمایه و فناوری‌های جدید و سپس همکاری‌های صادراتی کاملا آماده است، افزود: «ایران و ایتالیا می‌توانند در بخش‌های مختلف انرژی، صنعت، معدن، کشاورزی، تبادلات علمی و فرهنگی و نیز فناوری‌های جدید، همکاری‌های مشترک و گسترده‌ای داشته باشند».

روحانی با تحلیل ریشه‌های بی‌ثباتی در منطقه و تأکید بر اینکه ایران کشوری باثبات و مردم‌سالار است، افزود: «برای جمهوری اسلامی ایران ارتقای روابط با اروپا به‌ویژه ایتالیا از اهمیت بسزایی برخوردار است و در فضای جدید ایجاد‌شده باید سطح این روابط هرچه‌بیشتر گسترش یابد». رئیس‌جمهوری ظرفیت‌های ایران در حوزه‌های انرژی، سرمایه انسانی و موقعیت ممتاز جغرافیایی را برشمرد و گفت: «ایران تنها یک کشور ۸۰ میلیونی نیست؛ بلکه در نقطه اتصال آسیای مرکزی، قفقاز و اقیانوس هند قرار دارد که از این موقعیت استراتژیک می‌توان برای صادرات مشترک به‌نحو شایسته‌ای بهره گرفت».

روحانی در ادامه با تأکید بر اینکه برجام می‌تواند الگویی برای حل‌وفصل مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی باشد، از مواضع سازنده ایتالیا در فرایند مذاکرات هسته‌ای کشورمان قدردانی کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران از ابتدا معتقد بود که راه‌حل مسائل جهانی و از‌جمله موضوع هسته‌ای، مذاکره و دیپلماسی است و توافق هسته‌ای نشان داد که دیپلماسی بهترین راه برای حل‌وفصل مسائل و صلح پایدار است».

رئیس‌جمهوری ایران در بخش دیگری از سخنان خود تحولات منطقه‌ای و بی‌ثباتی و ناامنی‌های موجود در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را مورد اشاره قرار داد و گفت: «تهران و رم همچون گذشته می‌توانند در بسیاری از مسائل منطقه‌ای و از‌جمله مبارزه با تروریسم، خشونت و افراطی‌گری با یکدیگر رایزنی و همکاری‌های مفیدی داشته باشند».

او تروریسم را بزرگ‌ترین معضل منطقه و تهدیدی برای اروپا و سراسر جهان دانست و اضافه کرد: «بدون همکاری‌های جامع و جدی نمی‌توان تروریسم را ریشه‌کن کرد و بدون‌شک اگر خاورمیانه بی‌ثبات شود، آثار خسارت‌بار آن به اروپا هم می‌رسد».

روحانی با تأکید بر اینکه مشکلات موجود در برخی کشورهای منطقه راه‌حل سیاسی دارد و نه راه‌حل نظامی، گفت: «ایران و ایتالیا به‌عنوان دو بازیگر مهم در منطقه خاورمیانه و اتحادیه اروپا می‌توانند در مسیری که منافع دو ملت، منطقه و جهان را تضمین می‌کند؛ همکاری‌های مؤثر و سازنده‌ای با یکدیگر داشته باشند».

او تأکید کرد: «برای ریشه‌کن‌کردن تروریسم و ناامنی، مهم این است که تفکر خشونت و افراط‌گرایی از اذهان زدوده شود و زمینه‌های جذب جوانان به این‌گونه تفکرات ریشه‌یابی و مسدود شده و با فرهنگ خشونت مبارزه شود».

رئیس‌جمهوری با اظهار تأسف از اینکه برخی کشورها برای مبارزه با تروریسم فعالیت و اراده جدی ندارند، ادامه داد: «متأسفانه کشورهایی هم وجود دارند که برای تأمین منافع سیاسی کوتاه‌مدت خود در منطقه به‌دنبال استفاده ابزاری از تروریسم هستند؛ لذا باید تلاش کرد تا زمینه حمایت‌های سیاسی، مالی و تسلیحاتی برخی از کشورها از تروریسم قطع شود».

ماتارلا: دنبال جبران عقب‌ماندگی‌ها هستیم

«سرجیو ماتارلا»، رئیس‌جمهوری ایتالیا، نیز در این دیدار با اظهار خرسندی از انجام اولین سفر خارجی روحانی پس از آغاز اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به ایتالیا، آن را نشانه دیگری از دوستی و صمیمیت عمیق دو ملت و دو دولت ایران و ایتالیا دانست و گفت: «ایتالیا مصمم است زمینه‌های دوستی و همکاری خود را با جمهوری اسلامی ایران مستحکم کرده و همکاری‌های پایداری با تهران برقرار سازد».

رئیس‌جمهوری ایتالیا از آغاز دور جدید همکاری‌های پرشتاب ایتالیا با ایران، به‌ویژه در بخش‌های اقتصادی خبر داد و گفت: «شرکت‌های مختلف صنعتی و تجاری ایتالیا بسیار مشتاق حضور و همکاری با ایران هستند. ما با سرمایه‌گذاری و حضور فعالانه به‌دنبال جبران عقب‌ماندگی‌ها و فرصت‌هایی هستیم که تحریم‌ها آنها را از ایتالیا گرفتند».

«ماتارلا» با ابراز رضایت و خشنودی ایتالیا از توافق هسته‌ای و پایان تحریم‌ها علیه ایران و با تأکید بر اشتراک نظر خود با رئیس‌جمهوری کشورمان درباره مسائل مهم منطقه‌ای و بین‌المللی تصریح کرد: «بی‌تردید شرایط جدید به ایران این امکان را می‌دهد که نقش اصلی و ثبات‌آفرین خود را در منطقه هر‌چه‌بیشتر و بهتر ایفا کند».

رئیس‌جمهور ایتالیا تأکید کرد: «ایتالیا هم مانند ایران بر این باور است که دیپلماسی بهترین راه برای دستیابی به صلح پایدار است». او با اشاره به بحران‌های موجود در عراق، سوریه، افغانستان و شمال آفریقا تصریح کرد: «ایتالیا نقش ایران برای حل‌وفصل این بحران‌ها و ثبات منطقه را مؤثر می‌داند و روی آن حساب ویژه‌ای باز می‌کند».

رئیس‌جمهوری ایتالیا در ادامه، تروریسم را خطر واقعی و بزرگ‌ترین تهدید برای جامعه جهانی دانست و اضافه کرد: «برای مقابله با تروریسم همه باید همکاری سازنده و منسجمی را شکل دهند».

«ماتارلا» افزود: «ایتالیا از نقش سازنده ایران برای حل‌وفصل دیپلماتیک مسائل در کشورهای منطقه استقبال کرده و از آن حمایت می‌کند و معتقدیم برای رسیدن به راه‌حل‌های نتیجه‌بخش نیازمند نقش مؤثر ایران هستیم».

هدف؛ بهبود روابط اقتصادی

ایتالیا که به چکمه قاره سبز شهرت دارد، در بین کشورهای این قاره، جایگاه ویژه‌ای برای ایران دارد؛ چراکه این کشور سابقه استعماری در ایران ندارد و از این لحاظ ایرانیان خاطره بدی از این کشور ندارند. از طرف دیگر بسیاری معتقدند که ایتالیایی‌ها به لحاظ رفتاری و میهمان‌نوازی شباهت زیادی به این اخلاق ایرانیان دارند. اما جایگاه ویژه ایتالیایی‌ها نزد ایرانیان ریشه‌ای تاریخی دارد؛ از همان زمان که ایتالیایی‌ها نخستین نیروی دریایی ایران را پایه‌گذاری کردند؛ همان نیروی دریایی‌ای که مقابل ورود نیروهای متفقین و پیاده‌شدن نیروهای آنها به بندرهای ایرانی در خلیج فارس مقاومت کردند و در‌نهایت با وجود مقاومت، متفقین در درگیری دریایی بر ایرانیان غلبه کردند و وارد ایران شدند.

حالا دیگر نیروی دریایی ایران روی پای خود ایستاده و حضوری قوی در خلیج فارس دارد؛ اما هیأت همراه روحانی نشان از آن دارد که رابطه ایران و ایتالیای قرن بیست‌و‌یکم، رابطه‌ای از جنس اقتصادی و صنعتی دارد. ایتالیا از کشورهای اروپایی است که در زمینه‌های کشاورزی، صنعتی و تکنولوژی در درجه خوبی قرار دارد و به‌همین‌دلیل است که وزرای کشاورزی و صنعت، «روحانی» را همراهی می‌کنند و حتی «نجفی» مشاور اقتصادی «روحانی» هم در این سفر حضور دارد. در طرف مقابل ایتالیایی‌ها هم نیاز مبرمی به نفت ایران دارند و پیش از تحریم‌های اتحادیه اروپا در زمستان ٢٠١٢ که از تابستان ٢٠١٣ آغاز شد ایتالیا ازجمله واردکنندگان عمده نفت ایران بود. حالا پس از برچیده‌شدن تحریم‌ها دو کشور قصد دارند که به همان دوران و حتی بهتر از آن دوران برگردند؛ به‌همین‌دلیل است که وزیر نفت به‌عنوان نفر سوم در صف هیأت ایرانی در مراسم استقبال ايستاده بود؛ صفی که نشان از هدف ایران و ایتالیا از این دیدارها دارد؛ «بهبود روابط اقتصادی».