وضع مالی طلبه ها در ایام تحصیل و پس از آن

مجله روشن - رضا تاران: این سال ها در افواه عمومی باب است که با دیدن یک طلبه جوان هم همه به یاد وضع خوب و پولی می افتند که از پارو بالا می رود. احتمالا به این سبب که جمهوری اسلامی ایران با مدیریت روحانیت گره خورده است اما واقعا طلبه های مشغول در فاصله مشق و بحث چگونه و از چه راه زندگی را می گذرانند؟ شهریه های مراجع؛ ولی پولی که مراجع به آنها می دهند، چقدر است و از کدام منبع تامین می شود؟

شهریه

کمک مالی است که ماهانه از طرف مراجع به طلبه ها پرداخت می شود.


چرا شهریه می دهند؟

دوره دروس طلبگی طولانی است و طلبه ها در ده سال اول تحصیل تمام وقت مشغول تحصیل و تبلیغ دین هستند و امکان اشتغال هم زمان ندارند. پس مراجع برای گذران نسبی زندگی و رفع ضروریات، مبلغی به آنها کمک می کنند.

شهریه کسانی که درآمدی مستمر دارند، در مسیر درس خواندن توقف کنند، بعد از تحصیل شاغل شوند، قطع می شود - جز شغل هایی که در راستای تبلیغ اسلام است مجازند بخشی از شهریه را دریافت کنند. ساز و کاری برای اجرای قواعد وجود دارد اما بسیاری اخلاقا قوانین را رعایت می کنند.

چه کسانی شهریه می دهند؟

پرداخت شهریه توسط یک عالم، نشانه ای از مرجعیت است. شهریه توسط مراجع تقلید داده می شود. هر مرجع با توجه به تعداد مقلدانش و پرداخت وجوهات توسط آنها می تواند شهریه پرداخت کند. پرداختی یک مرجع می تواند از هزار تومان شروع شود، به ۵۰ یا صد هزار تومان برسد.

برخی از مراجع که مقلدان بیشتری دارند مستمر شهریه می دهند. برخی نیز هر از چند ماهی شهریه می دهند که بدان «تقسیمی» می گویند؛ این مراجع معمولا در منطقه ای خاص مقلد دارند با وجوهاتی اندک. با فوت مرجع شهریه او نیز قطع می شود.

چه زمانی شهریه می دهند؟

زمان پرداخت شهریه پنج روز اول هر ماه قمری است. برخی از دفترهای شهریه تا بیستم ماه شهریه می دهند. روز اول و آخر شهریه صف ها بسیار شلوغ است.


چگونه شهریه می دهند؟

اسم های طلبه ها در دفتر شهریه ثبت شده است. طلبه ها برای گرفتن شهریه در صف هایی بعضا طولانی می ایستند تا نوبت شان شود. دفاتر مراجع برای هر طلبه کارت شهریه صادر می کنند تا با کارت مراجعه کند. بعضی از دفاتر، شهریه را به کارت طلبه ها واریز می کنند تا از اتلاف وقت شان در صف ها جلوگیری شود.

معیارهای پرداخت شهریه چیست؟

دو معیار اصلی برای پرداخت شهریه وجود دارد؛ اولی میزان سطح علمی است. هر مقدار در سطح علمی بالاتر باشی، شهریه بیشتری می گیری. طلبه های متأهل دو برابر طلبه های مجرد شهریه می گیرند. البته قاریان قرآن و نهج البلاغه شهریه بیشتری می گیرند.

شهریه از چه منبع مالی تامین می شود؟

شهریه از محل خمس پرداخت می شود و بودجه ای دولتی نیست. یک مسلمان، یک پنجم از سود خالص سالیانه اش را به مرجع تقلیدش پرداخت می کند و تبلیغ اسلام یکی از مصارف خمس است. از نظر شیعه، خمس، واجب شرعی است. معمولا نمایندگان مراجع در استان ها مسئول جمع آوری خمس اند.

طلبه ها چقدر شهریه می گیرند؟

مقدمات مجرد: ۵۰ هزار تومان

مقدمات متاهل: ۹۵ هزار تومان

سطح یک مجرد: ۸۵ هزار تومان

سطح یک متاهل: ۱۵۰ هزار تومان

سطح دو مجرد: ۱۱۰ هزار تومان

سطح دو متاهل: ۲۱۰ هزار تومان

سطح سه مجرد: ۱۵۰ هزار تومان

سطح سه متاهل: ۲۸۰ هزار تومان

این ارقام، سال ۹۰ است و ممکن است مقداری افزایش یافته باشد.