ربات‌ها چه شغل‌هایی را از ما می‌گیرند؟

مجله دیجی کالا - زهرا غلامی: ربات‌ها چند درصد از شغل انسان‌ها را تصاحب خواهند کرد؟ این سوالی است که ذهن کارشناسان اقتصاد و دانشمندان کامپیوتر را به خود مشغول کرده است. اما آنچه که همه‌ی صاحب‌نظران روی آن توافق دارند، این است که اتوماسیون شغل‌های انسانی را تهدید می‌کند.


یکی از موضوعات مورد مناقشه‌ی کارشناسان در این عصر، غلبه‌ی ربات‌ها در زمینه‌های کاری صنعتی و خدماتی است. در حال حاضر با ورود اتوماسیون به کارخانه‌های تولیدی، ربات‌ها بسیاری از شغل‌ها را از انسان‌ها گرفته‌اند. به مرور زمان، این روند به همین شکل ادامه خواهد داشت و انسان‌های بیشتری شغل‌شان را از دست خواهند داد. کارشناسان معتقدند که تا ۲۵ سال آینده، ۵۰ درصد مشاغل به دست ربات‌ها خواهد افتاد.

شغل‌های خدماتی و شغل‌هایی که نیاز به مهارت خاصی ندارند بیش از هر تخصص دیگری تحت‌ تاثیر این تغییر قرار خواهند گرفت. به عنوان مثال، رانندگی اتوبوس، انبارداری، صندوق‌داری فروشگاه، فروشنده‌گی بلیت، همه از جمله‌ شغل‌هایی هستند که از دست انسان‌ها گرفته خواهند شد. کارشناسان اقتصاد متفق‌القول هستند که تکنولوژی، بازار کار را دچار تغییر و دگرگونی می‌کند و در عین حذف دسته‌ی خاصی از شغل‌ها، زمینه‌های کاری دیگری را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، با توجه به افزایش اتوماسیون و ربات‌ها، نیاز به برنامه‌نویسان یا کارشناسان رباتیک بیشتر خواهد شد.

البته در مورد درصد کاهش استخدام جهانی اختلاف نظر زیادی وجود دارد. گروهی از دانشمندان کامپیوتر و اخلاق‌گرایان ماشینی، معتقد هستند که تا سال ۲۰۴۵، اتوماسیون، میزان اشتغال جهانی را به ۵۰ درصد کاهش خواهد داد. در حال حاضر، این رقم حدودا بالای ۶۰ درصد است. اما در این میان، چه کسانی بازنده خواهند بود.؟ «موشه واردی» (Moshe Vardi)، یک دانشمند کامپیوتر در دانشگاه رایس می‌گوید، افرادی که مهارت‌هایشان در حد متوسط است، بیکار خواهند شد.

اما تخصص‌هایی مثل وکالت، پزشکی، برنامه‌نویسان کامپیوتر در رده‌ی بالایی قرار دارند؛ و افراد با این تخصص‌ها تحت تاثیر قرار نخواهد گرفت. چرا که حتی هوشمندترین ماشین‌ها هم نمی‌توانند مهارتی مثل خلاقیت را کسب کنند. از طرف دیگر، شاغلانی مثل کارکنان سرویس‌های غذایی آنقدر درآمد کمی دارند که جایگزین کردن آن شغل ارزش هزینه‌ی اتوماسیون را ندارد. هرچند کارمندان ورود داده، کارمندان هتل و تقریبا همه‌ی کسانی که در سرویس‌های ارسال و دریافت کار می‌کنند، از این موضوع ضربه خواهند خورد.

براساس گزارشی که اخیرا توسط دانشکده‌ی آکسفورد مارتین منتشر شده، اتوماسیون در کشورهای هند و چین، به ترتیب، ۶۹ و ۷۱ درصد شغل‌ها را تحت تاثیر قرار خواهد داد. این رقم برای ایالات متحده‌ی آمریکا ۴۷ درصد خواهد بود. واردی البته به این نکته اشاره می‌کند که در این مرحله، اندازه‌گیری دقیق و جامع درصد کاهش‌ شغل‌ها چندان میسر نیست. اما در هر صورت، یک تغییر و تحول شکل خواهد گرفت. واردی می‌گوید: «ما باید خیلی جدی به این موضوع فکر کنیم که وقتی ماشین‌ها می‌توانند تقریبا هر کاری را انجام بدهند، انسان‌ها باید چه کار کنند.»