نتیجه قهر نکردن اصلاح‌ طلبان با صندوق رای

جواد اطاعت - استاد دانشگاه در روزنامه آرمان نوشت: درانتخابات مجلس نهم در سال ۱۳۹۰ اصلاح‌طلبان هنوز خود را پیدا نکرده بودند و فضای بی اعتمادی بین جناح‌ها وجود داشت. کما اینکه هنوز هم برخی بدبینی‌ها، عدم اعتماد و سوء تفاهم‌ها ادامه دارد.

منتهی این عوامل منفی در سال ۹۰ خیلی بیشتر بود. انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲و انتخابات مجلس در امسال آغازی بود بر پایان این سوء تفاهم ها، بدبینی‌ها و چالش هایی که بین جناح‌های سیاسی در کشور وجود دارد. از طرف دیگر وقتی رویکردهای اخلاقی را مقایسه می‌کنیم می‌بینیم رفتار اصلاح‌طلبان در مقایسه با رقیب اخلاق مدارانه تر است و مردم اینها را می‌بینند و مقایسه می‌کنند. اینها در بعد ایجابی است.

در بعد سلبی، ممکن است اصلاح‌طلبان ایراداتی داشته باشند که دارند و تصمیماتی اتخاذ کرده باشند که نباید می‌کردند ولی در مجموع ترس از اینکه جریان مقابل به قدرت نرسد مردم را به سمت رای به اصلاح‌طلبان سوق می‌دهد. پس ما هم رای ایجابی و هم رای سلبی داریم. رای ایجابی به عملکرد اصلاح‌طلبان در مقایسه با عملکرد جریان مقابلشان برمی گردد. رای سلبی هم مربوط به نگرانی مردم از روی کار آمدن جناح مقابل است.

با این شرایط برخی حتی اگر به اصلاح‌طلبان نقد هم داشته باشند به حاکمیت اصلاح‌طلبان تن می‌دهند. این موارد باعث می‌شود اصلاح‌طلبان به این نتیجه برسند که از رای بیشتری برخوردارند به علاوه دانشگاهیان، نخبگان، صنعتگران و فرهیختگان جامعه بیشتر رویکردهای اصلاحی را می‌پسندند. در مورد تعداد بالای نامزدها در انتخابات اخیر باید گفت؛ مشارکت دو نوع است مشارکت فعالانه و منفعلانه. مشارکت فعالانه حائز اهمیت است و مشارکتی است که مبتنی بر رقابت و تکثر سیاسی باشد. در ایران بیشتر بر تعدد سیاسی و تعداد نامزدها تاکید می‌شود و گفته می‌شود برای هر کرسی مجلس بیشتر از بیست نفر با هم رقابت کردند.

اما در انتخابات در کشورهای دیگر، ملاک تعداد بالای نامزد‌ها نیست و اتفاقا تعداد زیاد نامزدها یک نقطه ضعف است. تعداد زیاد نامزدها نشانه توسعه یافتگی و رقابت نیست، مهم کیفیت نامزد هاست یعنی باید تمامی مردم از گروه‌های فکری مختلف نامزدی را در میان نامزدهای موجود داشته باشند تا رقابت شکل بگیرد. اصلاح‌طلبان هیچ وقت موافق قهر با صندوق‌ها و تحریم انتخابات نبودند. یک اصلاح‌طلب همیشه معتقد است که فرایند توسعه کشور تنها با یک رویکرد دموکراتیک قابل تعقیب است که مهمترین آن انتخابات است.

اصلاح‌طلبان در انتخابات اخیر پاداش این طرز فکر و عمل خود را گرفتند. چون اصلاح‌طلبان به شیوه‌های خشونت‌آمیز اعتقاد ندارند، صندوق رای را شیوه مسالمت‌آمیز برای حل و فصل منازعه بین جریان‌های سیاسی می‌دانند. در کل یک اصلاح‌طلب رویکرد مسالمت‌آمیز دارد و باور دارد که بهترین وسیله چرخش قدرت، گردش نخبگان، تصمیم سازی و تصمیم گیری در مورد سرنوشت کشور، قانونگذاری و اجرای امور مملکت صندوق رای است.