پیشنهاد «خودروهای خاص» روی میز دولت

یک سال پیش، زمانی که هنور برجام به توافق نرسیده بود، درخواستی به دولت داده شد که زمینه‌ی واردات هزار خودروی گردشگری را به کشور آسان کند، پیشنهادی که با وجود لغو تحریم‌ها همچنان بدون تکلیف و معطل مانده است.‌

در برنامه‌ ششم توسعه تعداد گردشگران خارجی باید پنج برابر شود، یعنی جمعیتی در حدود ۲۵ میلیون نفر که برای حمل‌ونقل زمینی و جابجایی آن‌ها، مشخصا در این برنامه، بندی اختصاص داده نشده است. این همان چالشی است که چشم‌انداز ۲۰ ساله نیز با آن رو‌به‌رو شده، هدف‌گذاری برای جذب ۲۰ میلیون گردشگر در پایان سال ۱۴۰۴، بدون آن‌که به زیرساخت‌ها، امکانات، شرایط سیاسی و اقتصادی کشور توجه شود.

وضعیت ناوگان حمل‌ونقل گردشگری در ایران نه تنها استاندارد نیست، بلکه ضعیف است. در بسیاری از کشورها، خودروی مورد استفاده‌ گردشگران متناسب با تعداد نفرات شرکت‌کننده در تور، وضعیت جاده و مقصد، میزان مسافت، نوع تور و خدمات مورد نیاز گردشگران، تامین می‌شود، استانداردی که در ایران به ندرت رعایت می‌شود، چرا که اصلا خودروی مختص گردشگران وجود ندارد و به ناچار از همان وسایل نقلیه‌ی عمومی باید استفاده کرد.

گزینه‌های موجود در ایران بسیار محدود است، اتوبوس‌های ۴۴ نفره و ۲۲ نفره و ون‌هایی با ظرفیت ۷ تا ۹ سرنشین که به غیر از خودروهای VIP، صندلی و فضای داخلی، هیچ‌یک از این وسایل برای مسیرهای طولانی در ایران، چندان مناسب نیست. استفاده از بعضی برندهای موجود هم به خاطر نقص فنی، با بیم به خطر افتادن امنیت جان مسافران همراه است.

حتی سعید شیرکوند معاون سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که یک سال پیش از ارائه پیشنهادی به دولت برای تسهیل واردات خودروهای مختص گردشگران خبر داده بود، به وضعیت نامناسب ناوگان زمینی مورد استفاده در این بخش اذعان کرده و گفته بود: خودروهایی هستند که مخصوص گردشگری‌اند و مبلمان آن‌ها به گونه‌ای است که فقط گردشگران می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند و در سفرهای عادی غیر قابل استفاده‌اند. اتومبیل‌هایی هم هستند که فقط در کویرنوردی و طبیعت‌گردی کاربرد دارند‌، اما در داخل کشور امکان ساخت این خودروها وجود ندارد و نمی‌توان از خودروسازان داخلی بخواهیم آن‌ها را بسازند‌، بنابراین از دولت تقاضا کردیم راه ورود این خودروها را به کشور آسان کند. ما از دولت تقاضا کردیم این اتومبیل‌ها با تعرفه گمرکی کمتری به کشور وارد شوند.

طبق آنچه ابراهیم پورفرج، رییس جامعه تورگردانان ایران قبلا گفته بود، درخواست ارائه شده به دولت برای ورود ۵۰۰ دستگاه ون، ۳۰۰ مینی‌باس، تعدادی اتوبوس و ۱۵۰ خودروی آفرود است تا مشکل حمل و نقل گردشگران در ایران حل شود.

حالا بیشتر از یک سال از زمان طرح این پیشنهاد گذشته است، توافق بر سر برجام و لغو تحریم‌ها حاصل شده، دولت وارد مذاکره با غول‌های خودروساز شده، اما هنوز این پیشنهاد بلاتکلیف روی میز دولت مانده است.

مسعود سلطانی‌فر، معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در آخرین اظهار نظری که یک‌سال پیش درباره‌ی این پیشنهاد داشت، به برخی مخالفت‌ها اشاره کرده و گفته بود: برخی وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها با پیشنهاد استفاده از معافیت‌های مالیاتی برای ورود خودروهای گردشگری مخالف هستند،‌ چون معتقدند خودروسازان داخلی ظرفیت تامین این خودروها را دارند و از سوی دیگر معافیت مالیاتی ورود این خودروها از درآمدهای مالیاتی مملکت کم می‌کند.

رییس جامعه تورگردانان ایران به ایسنا می‌گوید:‌ تا وقتی دولت مجوز واردات خودروهای مورد نیاز گردشگران را صادر نکند، بخش خصوصی نمی‌تواند مستقلا وارد عمل شود.

او ادامه می‌دهد:‌ مینی‌باس‌هایی که در داخل ساخته می‌شوند،‌ اتاق‌شان روی شاسی باری سوار شده است، چنین ماشین‌هایی را نمی‌توان استاندارد و مناسب استفاده‌ی گردشگران دانست. ماشین‌های ساخت چین هم که در بسیاری از تورها استفاده می‌شود، نه تنها استاندارد و ایمن نیست، بلکه اصلا جواب جاده‌های ایران را نمی‌دهد.

پورفرج اظهار می‌کند:‌ حمل و نقل گردشگری واقعا با محدودیت مواجه است، نه اتومبیل مناسب داریم و نه راننده‌های آموزش‌دیده. با این حال بعد از گذشت یک‌سال، نتیجه آن پیشنهاد مشخص نشده است.

با آن‌که بارها از انتظار برای راه افتادن سونامی گردشگری در ایران سخن گفته شده و پیوست آن، برای سرمایه‌گذاری ساخت هتل و تخصیص اعتبار ارزان‌قیمت دولتی به منظور حل این مشکل، طرح و برنامه داده شده، اما ظاهرا هنوز حمل و نقل گردشگران به چالش جدی تبدیل نشده که در اجرای تصمیمات مربوط به آن، اقدام عاجلی صورت گیرد.