۱۳۹۴ در آینه گوگل

روزنامه هفت صبح - مصطفی مسجدی آرانی: کمتر از یک هفته به پایان سال 1394 باقی مانده است. سالی که برای هر کدام از ما خطرات خوب و بدی داشته است. یکی از خاطرات خوب این سال، می تواند راه افتادن صفحه ای برای «ترند» در «هفت صبح» باشد؛ صفحه ای که تلاش می کند از دریچه آمار، به شما بگوید که در جامعه ما چه می گذرد.

حالا در پایان سال 1394 و به کمک ابزار آماری گوگل (Google Trends) نگاهی داریم به کلماتی که کاربران فارسی در پرکاربردترین موتور جستجوی ایران و حتی جهان سرچ کرده اند. مطمئنا این آمار می تواند آینه ای برای نمایش خواسته های جامعه ایرانی باشد چرا که در حال حاضر ضریب نفوذ اینترنت در کشور مرز 80 درصد را هم گذرانده است.

بیشترین کلمات جستجو شده

پرجستجوترین کلمات در سال گذشته، در موتور جستجوی گوگل (بخش صفحات اینترنتی)، عبارت بودند از: دانلود عکس، آهنگ، فیلم، ایران، دانلود آهنگ، بازی، google و دختر. مهمترین نکته این آمار، از دل عبارت دانلود بیرون می آید. اینکه کاربر ایرانی همچنان به دانلود آهنگ و فیلم و بازی فکر می کند، غافل از اینکه این کارها می تواند به فرهنگ و هنر کشور ضربه بزند چرا که با نادیده گرفته شدن حقوق مادی و معنوی فرد، عملا به اقتصاد و انگیزه هنرمندان ضربه سختی وارد می شود. خوب است بدانید که پر جستجوترین کلمات ایرانی در سال گذشته با امسال تفاوت چندانی نداشتند و صرفا کلمه دختر توانسته به جمع ده کلمه برتر واقع شود.


کلماتی که جستجویشان رشد داشته است

تلگرام

اما جالب تر از این کلمات که به شکل روتین جستجو شده و می شوند؛ کلماتی هستند که جستجوی آنها در سال ۱۳۹۴ رشد قابل توجهی داشته و به یک معنا در کانون توجه مردم قرار گرفته اند. گوگل می گوید، کلمه ای که بیشترین توجه را در این سال به خود جلب کرده تلگرام بوده است. شبکه پیام رسانی که بخش قابل توجهی از زندگی شخصی، خانوادگی و اجتماعی ما را تحت تاثیر قرار داده و برخی از تحلیلگران را حتی به این سمت برده که بگویند نتیجه انتخابات هفت اسفند، یکی از تاثیرات این شبکه پیام رسان اجتماعی بوده است.

شهرزاد و خندوانه

در مقام دوم کلماتی که بیشترین رشد جستجو را داشتند سریال «شهرزاد» قرار گرفته است. سریالی از حسن فتحی با بازی ترانه علیدوستی، پریناز ایزدیار، علی نصیریان و شهاب حسینی که البته بیش از هر چیز با آهنگ های محسن چاوشی گل کرد و توانست یکی از موفق ترین نمونه های سریال در شبکه خانگی باشد. در رده سوم رشد جستجو هم، کلمه «خندوانه» قرار گرفته است. برنامه رامبد جوان که تا قبل از ماه محرم میهمان ایرانیان بود و توانست با دو برگ برنده جناب خان و استندآپ کمدی، مخاطب زیادی را برای خود، شبکه تازه تاسیس نسیم و به طور کلی صداوسیما جذب کند، به طوری که حالا خیلی از افراد منتظر فصل جدیدی از این برنامه هستند.

سایت هایی که در دل مردم جا باز کردند

رده چهارم تا ششم فهرست سریع ترین رشد میزان جستجو مربوط به دو سایت فروش لوازم و کالای مستعمل و دست دوم است یعنی شیپور و دیوار. جالب است که جستجوی این دو توانسته از سایت دیجی کالا، که پرمخاطب ترین سایت ایرانی برای فروش کالای نو هم هست پیشی بگیرد.

از اینستاگرام تا جی میل

در رده هفتم این رده بندی اینستاگرامی قرار گرفته که محبوب ترین شبکه اجتماعی این روزهای ایرانیان است و از این جهت به کمک تلگرام که یک شبکه پیام رسان است، دو بال پرنده ایرانیان در فضای سایبری را تشکیل داده اند. در رده هشتم این رده بندی سایت رادیو جوان قرار گرفته که یک سایت دانلود موسیقی است و در سال جاری هم برخی از خوانندگان ایرانی به خاطر پخش کارهایشان از این سایت، مدتی ممنوع الکار شدند.

در رده نهم هم جی میل قرار گرفته که احتمالا به خاطر رشد استفاده از گوشی های اندرویدی و نیاز به استفاده از اکانت گوگل یا همان جی میل، میزان جستجوی آن افزایش پیدا کرده است (چون تلگرام هم به انگلیسی و هم به فارسی جستجو شده، در حقیقت ۹ کلمه و در واقع ۱۰ کلمه مورد جستجو قرار گرفته اند.)

این در حالی است که در سال ۱۳۹۳، کلمات داعش، مرتضی پاشایی، دیوار، آپارات، دیجی کالا، رایتل، ورزش ۳ و سامانه سجاد مورد توجه کاربران قرار گرفتند و سریع ترین میزان رشد جستجوی کلمات مربوط به آنها بوده است.

اما در این گزارش، که به نوعی گزارش پایان سال ما محسوب می شود قصد داریم کمی جزیی تر به ترند نگاه کنیم. از این رو کلمات مرتبط با پرجستجوترین کلمات ایرانیان را مورد بررسی قرار می دهیم.

ایرانیان می خواهند چه چیزهایی را دانلود کنند؟

ایرانیانی که کلمه دانلود را در گوگل جستجو می کنند بیش از هر چیز به دنبال دانلود آهنگ بوده اندو فیلم و برنامه در جای دوم و سوم قرار داشتند. کلمات مرتبط با دانلود که جستجویشان در سال ۱۳۹۴ رشد داشته عبارت بودند از دانلود سریال شهرزاد، دانلود تلگرام و دانلود کلش.

کدام عکس ها مورد توجه قرار گرفته است؟

کاربرانی که کلمه عکس را در گوگل جستجو کرده اند به دنبال دانلود عکس، عکس جدید و عکس دختر بودند ولی بیشترین افزایش جستجو در کلمات مرتبط را عکس سوشا مکانی، عکس دختر و پسر و عکس پروفایل دخترانه داشته است.

کاربران وب فارسی به دنبال چه آهنگ هایی هستند؟

کسانی که در گوگل کلمه «آهنگ» یا «اهنگ» را جستجو کردند بیشتر از هر چیز دانلود آهنگ های جدید را مد نظر داشتند اما به طور خاص و از روی عباراتی که جستجوی شان رشد زیادی داشته می توان فهمید که آهنگ های سریال شهرزاد مورد توجه ترین آهنگ یا موسیقی سال بوده و بعد از آن ترانه های آرش، حمید صفت، اشوان، علی بابا و میثم ابراهیمی مورد توجه قرار گرفته است. «ن.و» که هم اسم یک شبکه ماهواره ای و هم نام یک سایت اینترنتی دانلود موسیقی است نیز در میان کلماتی است که جستجوی شان بیش از کلمات دیگر رشد داشته است.

فیلم هایی که کاربران فارسی گوگل به دنبال آنها بودند

کاربران ایرانی که در سال ۱۳۹۴ به دنبال کلمه فیلم در گوگل بودند بیش از هر چیز دانلود فیلم را مد نظر داشتند و همانطور که بارها هم گفته شده دانلود فیلم های مستهجن هم در میان عباراتی است که بیشترین جستجو را به خود اختصاص داده اند.

اما در میان کلماتی که جستجوی شان بیشترین رشد را داشته، فیلم تلگرام، فیلم شهرزاد، فیلم کیمیا، فیلم ۲۰۱۵ و فیلم رستاخیز قرار دارند. این آخری، فیلم احمدرضا درویش با موضوع عاشورا و قیام کربلاست که در سال جاری روی پرده رفت اما با اعتراض بسیار از پرده سینماها پایین کشیده شد. منظور از فیلم تلگرام هم دقیقا روشن نیست اما ظاهرا مراد، کلیپ هایی است که در این شبکه پیام رسان دست به دست می شود.

یک بازی ایرانی در صدر بازی هیا جستجو شده

در مورد بازی ها، بیشترین کلمات جستجو شده دانلود بازی، بازی اندروید و بازی جدید است اما بیشترین میزان افزایش جستجو مربوط به بازی ایرانی «باقلوا» بوده است؛ بازی که محصول شرکتی به نام نردبان اندیشه است و نوعی پازل کلمات به حساب می آید.

این بازی فقط در کافه بازار، بیش از یک میلیون نصب فعال دارد. بعد از «باقلوا» بازی کلش یا همان Cklash of clans قرار گرف۶ته که امسال ورژن جدیدی از خود را هم به بازار عرضه کرد و در ادامه بازی PS۴، فوتبال ۲۰۱۵ و بازی «لسا» قرار دارند. بازی «لسا» یک بازی با محیط دخترانه و زنانه و با تم آرایش و پیرایش است.

چه کلیپ هایی ترند شدند؟

به غیر از اینها ما رد چند کلمه دیگر را هم در میان جستجوی ایرانیان زده ایم. کلمه نخست کلیپ است. ایرانیان بیش از هر چیز به دنبال عباراتت دانلود کلیپ، کلیپ خنده دار و کلیپ ایرانی هستند اما کلیپ هایی که امسال، بیشترین رشد جستجو را داشتند عبارتند از کلیپ جناب خان، توهین فیتیله و سوشا مکانی. البته کلیپ یک پسر ۱۳ ساله که به نوعی، قربانی یک سوءاستفاده جنسی در محیط اینترنتی شده بود هم در میان کلیپ هایی قرار دارد که بیشترین رشد جستجو را داشتند. همچنین عبارات کانال کلیپ تلگرام و خندوانه هم مورد جستجوی مردم قرار گرفته اند.

کدام سایت ها مورد توجه قرار داشتند؟

در میان سایت های اینترنتی، سایت دیوار، سایت سازمان سنجش، سایت دانشگاه آزاد، سایت همسریابی، نی نی سایت و سایت آموزش و پرورش بیشترین جستجو را داشتند که تقریبا می توان همه آنها را در سری سایت های کاربردی گنجاند.

بیشترین رشد جستجو هم مربوط به سایت تلگرام، سایت شهرزاد، سایت خندوانه، سایت شیپور، سایت دیوار، سایت دیجی کالا و سایت آموزش و پرورش بوده است. قرار گرفتن نام سایت دو برنامه تلویزیونی و شبکه خانگی نشان از هنر سازندگان این دو سایت در برقراری ارتباط با کاربران از طریق رسانه های مجازی بوده است.

ایرانیان معنای چه کلماتی را از گوگل پرسیدند؟

و در نهایت این سوال که کاربران ایرانی بیش از هر چیز از گوگل، معنای چه کلماتی را جستجو کرده اند. گوگل می گوید به طور کلی معنای اسم، معنای کلمه و معنای شعر، سه عبارت مرتبط و پر جستجوی امسال بوده اما به طور جزیی، بسیاری از کاربرانش معنای کلمه recently را جستجو کرده اند؛ عبارتی که با تلگرام وارد ادبیات غیررسمی ما شده است.

توضیح اینکه در تلگرام می توان تنظیمات را به گونه ای تغییر داد که آخرین زمان آنلاین شدن فرد به صورت نادقیق یا همان recently (در معنای لغوی اخیرا) نمایش داده شود. همچنین کاربران ایرانی در گوگل به دنبال معنای کلمات سینگل و rell هم بوده اند که باز هر دو کلمه از فضای مجازی وارد ادبیات ایرانیان شده است.

معنای نخستین کلمه مجرد بودن است و کلمه دوم، کوتاه شده کلمه relationship است که به معنای رابطه عاطفی است. معنای اسامی لیا، بارانا، آرتا و لیانا هم عباراتی بوده که جستجوی آنها در گوگل رشد قابل توجهی داشته است. یک ناسزا به زبان ترکی هم مورد توجه کاربران قرار گرفته اما شاید جالب تر از همه این باشد که عبارت «معمای برجام» در سال گذشته، در رده سوم عباراتی قرار گرفته که رشد سرسام آوری در گوگل داشته اند.