بوی باروت، بوی دود!

صدرا محقق - روزنامه شرق: «سخنگوی اورژانس کشور از مصدومیت ٤٥ نفر در اثر انفجارهای چهارشنبه آخر سال در کل کشور خبر داد و گفت: بیش‌تر موارد سوختگی درزمینه سوختگی دست‌ها، صورت، چشم، سر و گردن است». این یکی از آخرین خبرهای منتشرشده درباره تبعات چارشنبه‌سوری امسال بود.

همین الان که در حال نوشتن این گزارش هستم از بیرون، صدای انفجارهای مهیب و بزرگ می‌آید. انفجارهایی دور و نزدیک، گویی شهر به یک میدان جنگ واقعی تبدیل شده است. دیشب شب چهارشنبه‌سوری بود و دوباره به سبک و سیاق همه سال‌های گذشته هم‌زمان با این شب تهران و بسیاری دیگر از شهرهای بزرگ کشور صحنه اتفاقاتی مشابه بود، انفجار ترقه‌ها و بمب‌های کوچک دست‌ساز، فشفشه، فرستادن بالن‌های کوچک به هوا و کمی هم روشن‌کردن آتش و پریدن از روی آن.

رسمی که پیش از این از اصلی‌ترین نمادهای چارشنبه‌سوری بوده حالا به جزئی فراموش‌شده و فرعی از ماجرا تبدیل شده است، بقیه رسوم مثل قاشق‌زنی و فالگوش هم که به‌کلی از یادها رفته‌اند. جای این رسم‌های قدیمی و خوش را ، بمب و ترقه‌های چینی و اکلیل و سرنج‌های انفجاری گرفته‌اند. رسم‌های جدیدی که نه صدای خوبی دارند و نه اثرشان خوشایند است. سوختگی، آتش‌سوزی‌های بزرگ، تخریب اماکن عمومی و سلب آسایش مردم تنها بخشی از اثرات این رسم‌های جدید است.

طبق خبرهایی که خبرگزاری‌های کشور تا ساعت ٨ و ٣٠ دقیقه دیشب منتشر کرده بودند مجموعا ٦٩٨ مورد حادثه به ستاد فرماندهی سازمان آتش‌نشانی تهران اعلام شد که شش مورد آن آتش‌سوزی در منازل، ٦ مورد آتش‌سوزی درخت و فضای سبز، ١٨ مورد آتش‌سوزی ضایعات، ٢٨ مورد آتش‌سوزی سطل زباله، ٤ مورد آتش‌سوزی وسایل نقلیه، ٦ مورد سایر اماکن و نیز دو مورد انفجار ترقه بوده است. این حوادث اگرچه تا لحظه تنظیم این خبر تلفات جانی نداشت و فقط ٥ نفر شامل ٣ مرد و ٢ زن بر اثر انفجار مواد محترقه دچار آسیب‌دیدگی جسمی شدند اما تبعات و اثرات مخرب برخی از حوادث آن چیزی کم از انفجارهای واقعی نداشت.

براساس گزارشی که ایسنا منتشر کرد اولین حادثه چهارشنبه‌سوری پایتخت را روز گذشته جوانی ٢٠ ساله رقم زد که در منزل مسکونی‌شان در حال ساخت نارنجک دستی بود. طبق اعلام ستاد فرماندهی آتش‌نشانی در ساعت ١٦:٤٥ این روز یک مورد حادثه انفجار منزل مسکونی به سامانه ١٢٥ اطلاع داده شد که در پی آن نزدیک‌ترین اکیپ مستقر در محل به این منزل مسکونی واقع در ٢٠متری ابوذر اعزام شدند. پس از حضور آتش‌نشانان در محل مشاهده شد که انفجار در طبقه اول یک ساختمان دوطبقه رخ داده و علت آن نیز اقدام جوانی ٢٠ساله برای ساخت مواد محترقه و نارنجک دست‌ساز بوده است که در حین این اقدام ناگهان انفجار شدیدی رخ داده است.

آتش‌نشانان این جوان ٢٠ساله را درحالی‌که به‌شدت دچار آسیب‌دیدگی و سوختگی شده بود خارج کرده و به عوامل اورژانس تحویل دادند. همچنین والدین ٥٥ و ٧٥ساله این فرد نیز به دلیل شکستن شیشه و پرتاب آن به سمت صورتشان دچار مجروحیت شدند. یکی از همسایگان آنان نیز به خاطر شوک شدید ناشی از انفجار دچار حملات عصبی شده بود که وی نیز در اختیار عوامل اورژانس قرار گرفت. براساس گزارش تیم اعزامی آتش‌نشانان به محل حادثه در پی این حادثه درها و پنجره‌های این ساختمان کاملا تخریب شده؛ صدای شدیدی نیز در محل ایجاد شده بود.

همچنین در حادثه‌ای دیگر براساس اعلام سخنگوی سازمان آتش‌نشانی شهر تهران پرتاب یک نارنجک دستی از بیرون به داخل یک خانه باعث انفجار شد که بر اثر این حادثه یک جوان ۲۰ساله مصدوم شد.

سید جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی شهر تهران، گفت: در ساعت ۱۷:۱۱ دقیقه انفجاری در یک منزل مسکونی در محله ۱۳ آبان، رخ داد که اکیپ‌های استقراری بلافاصله به محل اعزام شدند. وی افزود: این انفجار بر اثر پرتاب یک نارنجک دستی از خارج به داخل منزل رخ داد که این انفجار باعث شکستن شیشه‌های اتاق و آسیب‌دیدن یک جوان ۲۰‌ساله شد.

همچنین مجتبی خالدی، سخنگوی اورژانس کشور، از مجروحیت ۱۹ نفر تا ساعت ۱۸ این روز در کشور خبر داد و گفت: خوشبختانه به‌جز یک مورد که حال مجروح وخیم گزارش شده است حال بقیه مجروحان حوادث چهارشنبه آخر سال رضایتبخش است. به گفته وی، تهران و فارس بیشترین مجروحان این روز را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین میانگین سنی مجروحان کمتر از ۲۰ سال است. مجتبی خالدی گفت: تا ساعت ۱۷.۳۰، ۲۷ نفر به دلیل حوادث ناشی از ترقه‌بازی و مواد منفجره در بیمارستان بستری شده‌اند. نخستین قربانی حادثه چهارشنبه آخر سال به دلیل ایست قلبی و در منطقه رباط‌کریم ثبت شد. یک کودک ۱۲ساله در مراغه دچار نقص عضو شده است.

همچنین گزارش شده است که پرتاب یک نارنجک به داخل خودروی فردی که در حال رانندگی در جاده ساوه بود باعث ناشنوایی گوش و کم‌بینایی چشم سمت چپ این فرد شد.

تبعات مخرب حوادث مرتبط با چارشنبه‌سوری البته فقط به حوادث همین روز خلاصه نشد، یک هفته پیش نیز آن‌طور که پایگاه اطلاع‌رسانی شبکه خبر گزارش داد، انفجار مهیبی در یکی از محله‌های اسلامشهر باعث تخریب خانه‌ای چهارطبقه و شکسته‌شدن شیشه‌های خانه‌های اطراف شد. دلیل حادثه، انفجار مواد محترقه بود که در این حادثه آتش‌نشانان هفت مرد را که دچار جراحت شده بودند از خانه خارج کرده و تحویل اورژانس دادند؛ در همان روز حادثه، یک نفر از آسیب‌دیدگان جان خود را از دست داد.

بررسی‌ها نشان داد در این خانه ٥٠ کیلوگرم مواد محترقه نگهداری می‌شد که بخشی از آن منفجر شده بود.

سه روز پس از وقوع حادثه، دو مصدوم دیگر این حادثه نیز جانشان را از دست دادند. گفته شده بود حال چهار مجروح دیگر این حادثه که در بیمارستان‌های تهران بستری هستند نیز وخیم است و احتمال زنده‌ماندن آنها اندک است.