واکنش تند اردوغان به اتحادیه اروپا

خبرگزاری ایرنا : اردوغان این روزها به شدت از مواضع کشورهای اروپایی ناراضی است.

واکنش تند رئیس جمهوری ترکیه به حضور دیپلمات های غربی در جلسه محاکمه دو روزنامه نگار منتقد دولت این کشور و احضار سفیر آلمان به وزارت خارجه ترکیه در اعتراض به پخش آهنگ تمسخر آمیز درباره جاه طلبی اردوغان و نقض آزادی بیان موجب واگرایی در روابط ترکیه با اتحادیه اروپا شد.

خشم رجب طیب اردوغان علیه دیپلماتهای غربی شرکت کننده در جلسه محاکمه دو روزنامه نگار مشهور این کشور در استانبول که ارسال کمک تسلیحاتی دولت ترکیه به گروه های مخالف در سوریه را فاش کرده اند و احضار «مارتین اردمان » سفیر آلمان به وزارت خارجه ترکیه در اعتراض به پخش آهنگی تمسخر آمیز درباره رجب طیب اردوغان در یک شبکه تلویزیونی آلمان در هفته جاری موجب خدشه دار شدن روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا شد.

حضور شماری از دیپلمات های غربی در جلسه محاکمه «جان دوندار و اردم گل» دو روزنامه نگار مشهور ترکیه که با درج تصاویری درباره ارسال کمک تسلیحاتی دولت این کشور به گروه های مخالف درسوریه متهم به فاش کردن اسرار دولتی و جاسوسی شده اند، با واکنش تند اردوغان رو به رو شد.

رئیس جمهوری ترکیه در اعتراض به این امر گفته بود: شما آنجا چه کار داشتید؟ دیپلماسی مقرراتی دارد، اینجا کشور شما نیست، شما می توانید داخل ساختمان کنسولگری خود هر جایی بروید، ولی برای رفتن به جاهای دیگر نیاز به مجوز دارید.

از سوی دیگر سه شنبه گذشته سفیر آلمان در آنکارا به دلیل پخش یک آهنگ دو دقیقه ای تمسخر آمیز درباره جاه طلبی و اعمال فشار اردوغان به منتقدان و نقض آزادی بیان در ترکیه در شبکه تلویزیونی «ان.دی.آر» آلمان به وزارت خارجه ترکیه احضار شد.

این دو مساله موجب شد که مناسبات ترکیه با اتحادیه اروپا که با مذاکرات طرفین برای جلوگیری ترکیه از عزیمت آوارگان سوری و پناهجویان خارجی از طریق ترکیه به اروپا ( ترکیه با یونان و بلغارستان که عضو اتحادیه اروپا هستند مرز مشترک دارد) رو به گرمی نهاده و اروپا برای دادن امتیازاتی به ترکیه اعلام آمادگی کرده بود، دوباره خدشه دار شود.

«مینا آندریوا» سخنگوی کمیسیون اروپا در این باره گفت: این اقدام وزارت خارجه ترکیه، مطابق با آزادی رسانه ها و آزادی بیان نیست، مسائلی که از ارزش بالایی در اتحادیه اروپا برخوردار است.
وی اضافه کرد: «ژان کلود یونکر» رئیس کمیسیون اروپا بر این باور است که این اقدام ترکیه بیشتر موجب دوری این کشور از اتحادیه اروپا خواهد شد.

«میشله مونتفرینگ» رئیس گروه پارلمانی ترکیه و آلمان هم در این مورد گفت: «ما با نگرانی شاهد محدودیت آزادی بیان و عمل رسانه ها در ترکیه هستیم ولی اعمال فشار به خبرنگاران آلمانی و دیپلمات های اروپایی موضوع منفی دیگری محسوب می شود، در گروه پارلمانی در این مورد بحث خواهد شد اما آنچه که مشخص این که واکنش اردوغان همکاری دو طرف را دشوار خواهد کرد.»

از سوی دیگر وزارتخانه های خارجه ایتالیا، فرانسه و آلمان نیز با انتشار بیانیه هایی به این دو اقدام ترکیه اعتراض کردند.

وزارت امور خارجه ایتالیا، واکنش رجب طیب اردوغان به حضور دیپلماتهای غربی و سرکنسول آن کشور درجلسه محاکمه خبرنگاران منتقد در استانبول را غیرقابل قبول ارزیابی کرد.
وزارت امور خارجه ایتالیا حضور « فدریکا فراری براو» سرکنسول آن کشور در جلسه محاکمه دو روزنامه منتقد دولت ترکیه در استانبول را اقدامی بر اساس منشور وین در باره دیپلماتها دانست و واکنش اردوغان را رد کرد.

وزارت امور خارجه ایتالیا با عنوان اینکه حضور در چنین جلساتی وظیفه دیپلماتهاست ، افزود: ترکیه خواهان عضویت در اتحادیه اروپا است و دیپلماتهای اروپایی نیز برای مشاهده نقش آزادی بیان و عقیده در ترکیه در این دادگاه حضور پیدا کرده بودند.

فرانسه نیز از حضور دیپلمات های خود در جلسات محاکمه روزنامه نگاران مخالف در ترکیه به عنوان ناظر دفاع کرد.

در بیانیه وزارت امور خارجه فرانسه که روز سه شنبه منتشر شد، با اشاره به حق شرکت دیپلمات ها برای حضور در جلسات قضایی علنی آمده است، دیپلمات ها در سطح جهان اغلب در محاکمه های قضایی به عنوان ناظر شرکت می کنند و این رویکرد با کنوانسیون های وین درباره روابط دیپلماتیک و کنسولی مطابقت دارد.

«ساسون شبلی» معاون سخنگوی وزارت خارجه آلمان در رابطه با اعتراض شدید ترکیه به پخش ترانه ای انتقادی در ‏باره اردوغان در یک شبکه تلویزیوند آلمان، اعلام کرد: آزادی بیان و مطبوعات برای ما غیرقابل مذاکره است.‏

در حدود هشت سال گذشته پیشرفتی در روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا به وجود نیامده و آلمان و فرانسه با اعلام مخالفت تلویحی خود با عضویت کامل ترکیه در این اتحادیه، خواهان برقراری ارتباطی دیگر مانند مشارکت و یا شریک با امتیاز میان اتحادیه اروپا با ترکیه شده اند.
از سال 2005 میلادی که مذاکرات نهایی ترکیه برای عضویت در اتحادیه اروپا آغاز شد، تاکنون بحث در 17 سر فصل از سرفصل های 35 گانه آغاز شده و دو طرف هنوز در این موارد به نتیجه لازم دست نیافته اند.

گرچه بخش عمده ای از خاک ترکیه در قاره آسیا قرار دارد و اکثر مردم این کشور را مسلمانان تشکیل می دهند، اما از زمان ایجاد جمهوری ترکیه در سال 1923 میلادی اکثر دولت های این کشور معتقد بوده اند که ارتباط با اروپاییان منافع آنکارا را بیشتر تامین می کند و در نتیجه بر اروپایی بودن کشورشان تاکید داشته اند.

به رغم این که مذاکرات رسمی عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا در سال 2005 میلادی آغاز شده است، هنوز موانعی عمده بر سر راه عضویت این کشور در این اتحادیه وجود دارد و کشورهای آلمان و فرانسه چندان تمایلی به پذیرش کامل ترکیه در اتحادیه اروپا از خود نشان نمی دهند.

موانع اصلی عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا عبارتند از اختلاف ارضی و سیاسی با بخش یونانی نشین قبرس و اختلاف سیاسی با یونان که هر دو اعضای کامل اتحادیه هستند و عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا بستگی به توافق آنها دارد.

جمعیت حدود 79 میلیونی ترکیه و اسلامی بودن این کشور نیز از جمله مواردی است که مانع پذیرش سهل ترکیه در اتحادیه اروپا می باشند، زیرا جمعیت این کشور بیشتر از جمعیت مجموع حدود شش کشور عضو این اتحادیه است.

برخی کارشناسان عقیده دارند که سیاست های دولت ترکیه در سرکوب مخالفان و جاه طلبی های برخی از مسوولان آنکارا و نقض آزادی عقیده و بیان موجب سردی مناسبات این کشور با اتحادیه اروپا شده است.

ناظران آگاه در آنکارا عقیده دارند که خوش بینانه ترین گمانه زنی در مورد زمان عضویت کامل ترکیه در اتحادیه اروپا، حداقل به 10 سال زمان نیاز دارد و شرایط جهانی و تحولات فعلی در منطقه اگر به همین شکل کنونی بماند، شاید عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا تبدیل به یک رویا برای آنکارا شود.