دروغ ۱۳؛ تهدید یا موجی زودگذر؟

خبرگزاری ایسنا: یک روز ««محمود فرشچیان» را می‌کُشند!»، یک‌بار «برج میلاد را کَج می‌کنند»، یک بار «قدیمی‌ترین درخت ایران را می‌سوزانند» و خلاصه هر بار با یک دروغ گویا می‌خواهند سیزده را به‌در کنند؛ که چه؟!

در آشکارترین اتفاق نیز، دسته‌جمعی به طبیعت می‌روند، دور هم جمع می‌شوند و در میان صحبت‌ها و شوخی‌هایشان خبرهایی می‌گویند که پس از چند دقیقه با خنده آن را «دروغ ۱۳» می‌خوانند و این می‌شود بخش پایانی یک سریال نوروزی، آن هم از رسانه‌ی ملی!

سریالی که نتیجه‌ی تلاش‌های شبانه‌روزی‌اش را با دامن‌زدن به یک کار غیرمعمول که چند سالی است از سنتی قدیمی در کشورهایی دیگر، در ایران ما نیز در حال مرسوم شدن است، به پایان می‌رساند.

اتفاقی که از همین چند سال گذشته نخست توسط یک رسانه‌ی مکتوب با خبر جعلی کج شدن برج میلاد آغاز شد و آن سرآغاز یک قدم برای تبدیل حرکتی ناهنجار به سنتی که احتمالا به مرور قدمت‌اش را به قرن‌ها قبل می‌رساند! شد.

اتفاقی که امسال در رسانه‌ی ملی به وضوح به آن پرداخته شد، هم در برنامه‌ای زنده و هم در سریالی نوروزی که احتمالا تعداد زیادی از مردم آن را دیدند.

هر چند نمی‌توان همه‌ی این اتفاق را گردن رسانه‌ انداخت، چون فضای مجازی با پیشی گرفتن از رسانه‌ی همه‌گیر، با قدرت و قوت تمام هر سال، در حال دامن زدن به این اقدام ناهنجار است، و البته ممکن است مانند برخی اتفاقات دیگر در طول سال، اوج گرفتن چنین اتفاقی در فضاهای مجازی یک موج زودگذر باشد، اما همین روند گذرا می‌تواند تهدیدی برای فرهنگ کشور تلقی شود؛ تهدیدی جبران ناپذیر برای الگوها و سنت‌های در حال شکل‌گیری آینده.

به گزارش ایسنا، یکی از معروف‌ترین گمانه‌ها برای پیدایش دروغ آوریل را به اقدام «شارل نهم» پادشاه فرانسه در سال ۱۵۶۴ نسبت می‌دهند که در هنگام اصلاح تقویم گریگوری جشن‌های سال نو را از اول آوریل به اول ژانویه منتقل کرد. پس از آن مخالفان این تغییر همچنان در روز اول آوریل به دید و بازدید عید می‌رفتند، دوستان و آشنایان‌شان این افراد را که بر برگزاری عید در روز اول آوریل اصرار داشتند، دست انداخته و سرِ کار گذاشته و آن‌ها را «احمق‌های آوریل» می‌نامیدند.

روز دروغ آوریل در بسیاری از کشورها به‌عنوان یک روز ویژه با گفتن دروغ‌هایی به شوخی در یکم آوریل گرامی داشته می‌شود؛ کشورهایی مانند بریتانیا، اتریش و نیوزیلند از این جمله هستند.

از چند سال گذشته نیز نخست چند رسانه با مطرح کردن مواردی، آن را دروغ ۱۳ خواندند و پس از آن به مرور این اتفاق ناهنجار در حال همه‌گیر شدن است؛ ویروسی که در روندی نامطلوب، بسیار مضر به‌نظر می‌رسد.