جزئیاتی از بزرگترین فساد مالی تاریخ

کحلکی - پایگاه تحلیلی - خبری رصد: خبری منتشر شد که شاید به جرات بتوان آن را بزرگترین افشاگری فساد مالی تاریخ دانست. روزنامه آلمانی زوددویچه سایتونگ با مشارکت حدود ۴۰۰ خبرنگار در سراسر جهان اسنادی را مورد بررسی قرار داده است که شامل فعالیت های افراد ثروتمند و قدرتمند جهان از سال ۱۹۷۷ تا پایان سال ۲۰۱۵ است.

افشای ۱۱٫۵ میلیون سند مالی از یک شرکت حقوقی پانامایی نشان می دهد که چگونه حدود ۱۴۰ سیاستمدار و مدیر برجسته جهان از این شرکت و پناهگاه های مالیاتی برای پنهان کردن ثروت خود استفاده می کنند که درمیان این افراد اسامی افرادی چون رئیس جمهور فعلی آرژانتین ، نخست وزیر ایسلند ، پادشاه عربستان ، امیر سابق قطر ، لیونل مسی ، پدر دیوید کامرون و … به چشم می خورد. این اسناد که حجمی به بزرگی ۲٫۸ ترابایت دارند، پرده از راز چگونگی فرار از مالیات و پولشویی های شخصیت های ثروتمند و یا سیاسی جهان بر می دارد.

اسناد مذکور که به نام «اوراق پاناما» مشهور شده، مربوط به شرکت «موساک فونسکا» است که مقر اصلی آن در پاناما است؛ این شرکت، با ایجاد سازمان های فرضی و جعلی، برای مشتریان خود امکان پولشویی فراهم می کرده است. این شرکت در سال ۱۹۷۷ توسط یورگن موساک (مهاجر آلمانی) و رامون فونسکا در پاناما تاسیس شد. فعالیت های این شرکت بر مبنای حفاظت کامل از مشتریان و خودداری از فاش کردن هویت آنان صورت می گیرد.

سیاستمداران صاحب قدرت، ستارگان دنیای ورزش و حتی تبهکاران بین المللی از مشتریان این شرکت حقوقی بودند. به دنبال افشای این اسناد، ادوارد اسنودن، که در سال ۲۰۱۳ اسرار سازمان امنیت ملی آمریکا را در خصوص شنود های تلفنی از شهروندان آمریکایی برملا ساخته بود و از آن سال در کشور روسیه به سر می برد، روز یک شنبه در توئیتی نوشت که این افشاگری، بزرگترین افشاگری روزنامه نگاری اطلاعاتی در تاریخ به حساب می آید.

اسناد بررسی شده، نشان می دهد که بسیاری از شخصیت های ثروتمند و یا رهبران سیاسی جهان از شرکت های پوششی برای پولشویی، فرار از مالیات و یا فعالیت های مالی غیرقانونی استفاده می کردند. آن چه از مرور این اسناد به دست می آید، آنگونه که گاردین انگلیس نوشته ، شبکه مخفی معاملاتی است که گردش «پول کثیف» در جهانی را که در آن، عده ای نظیر پناهجویان و مردمان کشور های فقیر ، در تامین هزینه های ابتدایی خود نا توان هستند، تسهیل می کند.

 در لیست سیاه اوراق پاناما چه کسانی هستند؟

دویچه وله از اوراق پاناما لیست گسترده ای را استخراج و گزارش کرد که در آن نمایندگانی از ۱۶ کشور جهان حضور داشتند؛ در این لیست، چهره های سیاسی و پولشویانی از آرژانتین، انگلیس، ایتالیا، فرانسه، آلمان، ایسلند، سوئیس، اوکراین، عربستان سعودی، روسیه، گینه، سوریه، پاکستان، هند، رژیم صهیونیستی و چین، حضور فعال داشتند.

در اوراق پاناما، همچنین خبر از وجود نام فوتبالیست معروف، لیونل مسی، در میان اسناد افشا شده داد. در این اسناد آمده است که لیونل مسی و پدر وی، یک شرکت پوششی با نام «مگا استار انترپرایز» تأسیس کرده اند.

از رئیس جمهور آرژانتین تا پدر دیوید کامرون

یکی از مهمترین چهره  های حاضر در این لیست از آرژانتین، ماریسیو ماکری، رئیس جمهور این کشور است. در لیست موسوم به اوراق پاناما، پوروشنکو، رئیس جمهور اوکراین، زیگموندور گونلاگسون، نخست وزیر ایسلند، ملک سلمان پادشاه عربستان و پسر عموی رئیس جمهور سوریه نیز حضور دارند. این اسناد همچنین در شبکه ای مظنون به پولشویی میلیارد ها دلار را نشان می دهد که یک بانک تحریم شده روسی آن را اداره می کرده و نزدیکان ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه در آن دخیل بوده اند.

روزنامه هاآرتص نیز، اعلام کرد که اسامی حدود ۶۰۰ شرکت اسرائیلی و ۸۵۰ سرمایه گذاراسرائیلی در اسناد «اوراق پاناما» موجود است. همچنین ، نام پدر دیوید کامرون، نخست وزیر انگلستان ومقامات ارشد حزب محافظه کار انگلیس نیز، در اسناد فاش شده فساد مالی پاناما به چشم می خورد. در این اسناد، نام شش تن از اعضای مجلس اعیان انگلیس و سه تن از قانونگذاران سابق این کشور و ده ها تن از حامیان مالی احزاب سیاسی انگلیس در میان کسانی که از پناهگاه های مالیاتی استفاده کرده اند، دیده می شود. خبرگزاری آسوشیتدپرس، در این لیست، از حضور سه تن از فرزندان از چهار فرزند نواز شریف، نخست وزیر پاکستان خبر داد و نیز، از حضور دست کم هشت تن از اعضای فعلی و سابق حزب حاکم کمونیست چین در لیست سیاه پاناما خبر داد.

در این لیست، غیر از چهره های سرشناس، نام روسای باند های قاچاق مواد مخدر هم در کنار نهاد های مالی بین المللی، از جمله برخی بانک های آلمانی به چشم می خورد.

فارس نیز گزارش داد که در این فهرست به اسامی ۲۳ نفر غیرایرانی اشاره شده که به علت دور زدن تحریم های ظالمانه تحمیل شده به ایران، خود با محرومیت ها و تحریم هایی مواجه شده اند و برای دور زدن مخفیانه این محدودیت ها به شرکت پانامایی فوق الذکر متوسل شده اند. در عین حال دویچه وله مدعی وجود نام احمدی نژاد در این اسناد شده است.

روسیه انتشار این اسناد را به سیا نسبت داده است. طوماری به امضای ۱۶ هزار نفر در ایسلند برای استعفای نخست وزیر منتشر شده است .

لیونل مسی و میشل پلاتینی در فهرست فراریان مالیاتی

AS با اشاره به مدارک موجود در اوراق پاناما، همچنین خبر از وجود نام فوتبالیست معروف، لیونل مسی، در میان اسناد افشا شده داد. در این اسناد آمده است که لیونل مسی و پدر وی، یک شرکت پوششی با نام «مگا استار انترپرایز» تأسیس کرده اند. این بازیکن آرژانتینی و پدر وی هم اکنون به دلیل فرار مالیاتی در اسپانیا تحت پیگرد قضایی قرار دارند. از دیگر مشتریان فوتبالی موساک، می توان به میشل پلاتینی از فرانسه و خوآن پدرو دامیانی از اروگوئه که یکی از اعضای هیئت بررسی تخلفات مالی فیفا نیز است، اشاره کرد. این اسناد، ارتباط میان شرکت های سری واقع در پناهگاه های مالیاتی با خانواده ها و نزدیکان کسانی چون حسنی مبارک و معمر قذافی، روسای جمهور پیشین مصر و لیبی را نشان می دهد.

واکنش ها به انتشار اوراق پاناما

انتشار این اسناد، واکنش های برخی حاضران در آن را در بر داشت؛ دفتر ریاست جمهوری آرژانتین اعلام کرده که «شرکت فرامرزی» تاسیس شده که در این اسناد به ماکری نسبت داده شده است، شرکتی خانوادگی است و آقای رئیس جمهور، سرمایه ای در این شرکت ندارند. همچنین، پرویز رشید، وزیر اطلاع رسانی پاکستان در حمایت از خاندان نواز شریف گفت که اسناد منتشر شده، اساساً جعلی و دروغین است. بی بی سی نیز از واکنش روسیه خبر داد که انتشار این اسناد را به سیا نسبت داده است. بی بی سی همچنین از قول سیگموندور گونلاگسون، نخست وزیر ایسلند گزارش کرد که اقدامات مالی خود را غیر قانونی نمی داند؛ در عین حال طوماری به امضای ۱۶ هزار نفر در ایسلند برای استعفای نخست وزیر منتشر شده است . در سوئد مسئولان گفته اند درباره اسناد منتشر شده تحقیق می کنند تا ببینند آیا از قوانین سوئد در این زمینه سوءاستفاده شده است یا نه.

در فرانسه فرانسوا اولاند، رئیس جمهور از انتشار این اسناد استقبال کرده و گفته که انتشار آن ها نشانه خوبی است که بتوان با تحقیقات قضایی از فرار مالیاتی جلوگیری کرد. در بریتانیا، فیلیپ هاموند، وزیر خارجه گفته است که در ماه می اجلاسی درباره فساد برگزار می شود و بحث درباره این اسناد و پیامد های آن در اجلاس ادامه خواهد داشت. در این میان، یورو نیوز از واکنش شرکت موساک به انتشار اسناد مشتریانش خبر داد که اقدامات خود را قانونی دانسته و آن ها را مطابق با موازین بین المللی انجام داده است. به دنبال افشای بزرگترین پولشویی تاریخ تا کنون، به گزارش رویترز، سازمان های مالیاتی برخی کشور های جهان از جمله استرالیا و نیوزیلند، تحقیقات و اقدامات خود علیه شخصیت های تابع این کشور ها که نام آن ها در اسناد پاناما ذکر شده است را آغاز کرده اند.