نمره ناپلئونی تلویزیون در عید ۹۵

یوسف بهروز - پایگاه تحلیلی - خبری رصد: بازه زمانی تعطیلات نوروزی فرصت مناسبی است تا صدا و سیما با تدارک برنامه های جذاب و سرگرم کننده اوقات فراغت مخاطبان خود را «غنی تر از گذشته» عرضه کند. امری که با توجه به فعالیت گسترده انبوه شبکه های فارسی زبان ماهواره ای و غیرمجاز در ایام تعطیلات، امروزه بیش از پیش ضروری به نظر می رسد و متاسفانه بضاعت کارنامه برنامه های تفریحی و سرگرم کننده و جذاب در نوروز امسال (حتی در مقایسه با سال های قبل) برخلاف انتظار چندان در خور و شایسته این نهاد جریان ساز نبود.

اغراق نیست که اگر بگوییم آثار نمایشی عرضه شده در بسته تولیدات تلویزیونی در سال ۹۵ عمدتا آثاری سر در گم و کم محتوا بودند که توانستند توجه تعداد اندکی از مخاطبان را به خود جلب کنند و در این میان اگر چند برنامه انگشت شمار جذاب را از آنتن پخش برنامه های صدا و سیما نادیده می گرفتیم،طبیعتا کارنامه «مردودی» برای این رسانه مهم در نوروز ۹۵ تعلق می گرفت که با عنایت به همین اندک برنامه های جذاب و با اندکی اغماض نمره ناپلئونی صدا و سیما در نوروز ۹۵ کمی خوشبینانه به نظر می رسد! با این مقدمه کلی به سراغ ارزیابی مختصری از برنامه های سرگرم کننده ارائه شده در نوروز ۹۵ از شبکه های پرمخاطب و اصلی سیما می رویم…

برنامه های تحویل سال

فرمول کلی برنامه های تحویل سال در سال های اخیر، استفاده از یک مجری خوش چهره اما نه چندان مسلط و قوی، دعوت از چند میهمان سرشناس در برخی موارد «کم شناس!» و پخش چند سرود و ترانه بهاری بود که این فرمول همیشگی با کمترین خلاقیت امسال هم عینا تکرار شد تا نسخه واحدی از گونه های مختلف همین «برنامه ثابت» را در شبکه های مختلف نظاره گر باشیم. طبیعتا نباید انتظار داشته باشیم چنین برنامه یکنواخت و کسل کننده و دور از خلاقیتی بتواند تماشاگر آن چنانی داشته باشد.

سریال های نوروزی

سریال های نوروزی امسال، در میان مخاطبان کمترین مشتری را در مقایسه با سال های گذشته داشت و در حالی که همه انتظار پخش حداقل یک سریال جذاب نوروزی را از انبوه شبکه های سیما داشتند اما همین آرزو نیز برای مخاطبان تلویزیونی برآورده نشد تا خلاء برنامه های نمایشی جذاب داستانی بیش از پیش در نوروز ۹۵ احساس شود. سریال های نوروزی که همیشه یکی از نقاط قوت برنامه های تلویزیونی به شمار می رفت امسال «پاشنه آشیل» صدا و سیما شد تا پس از چند سال، آنتن سیما کاملا از سریال پرمخاطب خالی بماند. «قرعه» ، «بیمار استاندارد» و «زعفرانی» که به ترتیب از شبکه های سوم، اول و دوم به نمایش درآمدند به دلیل ضعف عمده ساختاری فیلمنامه و چند پارگی داستان و غیرجذاب بودن محتوا برای چنین ایامی با وجود برخورداری از برخی عوامل فنی چون بازیگران خوب و … نتوانست در مقایسه با سریال های نوروزی گذشته اقبال مخاطبان را به همراه داشته باشد تا در این وضعیت خلاء سریال نوروزی «پایتخت» و «نقی معمولی» و دار و دسته اش بیش از پیش به چشم آید.

سریال های نوروزی امسال، در میان مخاطبان کمترین مشتری را در مقایسه با سال های گذشته داشت و در حالی که همه انتظار پخش حداقل یک سریال جذاب نوروزی را از انبوه شبکه های سیما داشتند اما همین آرزو نیز برای مخاطبان تلویزیونی برآورده نشد.

در این میان، «خودزنی» مسئولان بخش نمایشی سیما با جایگزینی سریال «بیمار استاندارد» به جای «دودکش۲» که در گذشته مخاطبان خوبی را در نوروز تجربه کرده بود نیز مزید بر علت شد تا کارنامه صدا و سیما در این بخش باز هم ضعیف تر شود.

فیلم های سینمایی

در حالی که انتظار می رفت در نوروز شاهد پخش بسیاری از آثار ارزنده سینمای ایران و جهان باشیم، صدا و سیما ترجیح داد نه به سراغ پرمخاطب ترین آثار سینمایی ایران برود و نه از فیلم های برگزیده و جدید سینمای دنیا سراغی بگیرد. پخش چند اثر معدود و پرمخاطب ایرانی و یک یا ۲ فیلم برگزیده اسکار «سال های گذشته» هم تنها بضاعت صدا و سیما در این عرصه بود تا آنتن فیلم های سینمایی در شب در اختیار چندین فیلم اکشن و حادثه ای (آن هم متعلق به سینمای غرب) قرار گیرد و البته چند پخش هندی و کره ای هم که «نمک همیشگی» این بخش محسوب می شوند!…

جنگ ها و مسابقه های سرگرم کننده

در این عرصه ۲ برنامه جذاب در آنتن سیما وجود داشت که هر ۲ متعلق به شبکه نسیم بود. جنگ های شبانه «خندوانه» و «دورهمی» به ترتیب متعلق به کارگردانان امتحان پس داده ای چون رامبد جوان و مهران مدیری در این عرصه بی رقیب بودند و توانستند مخاطبانی را جذب کنند. (هر چند که اثر تولیدی «مهران مدیری» با نقاط ضعف فاحشی نیز مواجه بود) در عرصه مسابقات، نیز شبکه «نسیم» مسابقه جذاب «هوش برتر» را برای اولین بار با اجرای امیرحسین مدرس راهی آنتن کرد که خلاقیت این شبکه در ارائه آن جالب توجه و دلگرم کننده بود.

در این میان، پخش مراحل نهایی مسابقه هنری «شب کوک» هم توانست مخاطبان قابل توجهی را برای این برنامه دست و پا کند… اما دیگر جنگ ها و مسابقات سرگرم کننده سینما مثل «آقای گزارشگر» با افت فاحشی در اجرا و محتوا مواجه بود…

برنامه های «گفت و گو» محور

در بسته برنامه های « گفت و گو محور» بدون تردید، پخش برنامه تلویزیونی «صفر-صفر» با اجرای «رضا رشید پور» که در بدترین زمان پخش ۱۲ دقیقه بامداد به بعد! از شبکه سوم پخش شد، گوی سبقت را از سایر برنامه ها ربود. هر چند همین برنامه نیز در قسمت های پایانی از اوج فاصله گرفته بود، اما تسلط و مهارت حرفه ای مجری در طرح سوال های چالشی از میهمانان برنامه همچنان آن را جذاب نشان داد.

جای خالی «کلاه قرمزی»

در پخش برنامه تلویزیونی کودک و نوجوان، حذف «کلاه قرمزی» از برنامه های نوروزی این بخش را دچار افت زیادی کرد و این برنامه که حتی مخاطبانی در سایر گروه های سنی بزرگسال نیز داشت، روی آنتن نرفت تا در این بخش هم شاهد افت مخاطب باشیم. در این بخش مثل همیشه داریوش فرضیایی (عمو پورنگ) یکه تاز بود و گرچه نتوانست جای خالی کلاه قرمزی را پر کند اما در این عرصه همچنان حرف اول را زد.

و چند برنامه جدید…

در نوروز ۹۵، برنامه های «۳ ستاره» و «۳ شو» هر دو از شبکه سوم سیما روی آنتن رفتند که اولی برنامه ای مبتنی بر نظرسنجی مردمی درباره بهترین سیما در سال ۹۴ با اجرای «احسان علیخانی» و دومی نیز برنامه ای ترکیبی از بخش های نمایشی (با اجرای مهران غفوریان و بیژن بنفشه خواه) بود و این برنامه ها نیز جزو برنامه هایی بودند که به صورت نسبی، بینندگانی را پای قاب جادویی تلویزیون نشاندند. اما با همه این تفاسیر و با توجه به مطالب عنوان شده در مجموع، دستپخت برنامه سازان تلویزیونی (به خصوص در بخش های نمایشی) در نوروز ۹۵ چنگی به دل نزد که همین امر باعث افت نسبی مخاطبان مهم ترین رسانه کشور در نوروز ۹۵ بود…