چاق‌های کره زمین از لاغر‌ها پیشی گرفتند!

روزنامه وقایع اتفاقیه در گزارشی نوشت: چاق‌ترین مردمان سیاره؛ این عنوانی است که آیندگان می‌توانند نسل ما را با آن خطاب کنند. چاقی و پرخوری تبدیل به مشکلی جهانی شده که مردم را در کشورهای مختلف آزار می‌دهد.

مطالعه جدیدی که در مجله پزشکی لانست به چاپ رسیده نشان می‌دهد برای اولین‌بار در تاریخ بشریت تعداد افرادی که اضافه‌ وزن دارند از تعداد کسانی که با کمبود وزن روبه‌رو هستند بیشتر شده است. اطلاعات این مقاله با جمع‌آوری مطالعات، آمار و اخبار از سرتاسر جهان و نگاه به اطلاعات پزشکی ۱۹,۲میلیون نفر مرد و زن از ۱۸۶ کشور به دست آمده است.

این مقاله از تغییر محسوس در میانگین شاخص توده بدنی افراد و افزایش چشمگیر آن در کمتر از ۴۰ سال یعنی از سال ۱۹۷۵تا ۲۰۱۵خبر می‌دهد. آمار نشان می‌دهد حداقل ۱۰,۸درصد از مردان و ۱۴,۹درصد از زنان در سرتاسر جهان دچار اضافه وزن هستند، درحالی‌که فقط ۸,۸ درصد مردان و ۹,۷ درصد زنان دچار کمبود وزن هستند. (در این آمار شاخص توده بدنی BMI بالای ۳۰ به عنوان اضافه وزن و BMI زیر ۱۸,۵ به عنوان کمبود وزن در نظر گرفته شده است.)

آینده چطور خواهد بود؟

مطالعات چندگانه اخیر نشان می‌دهد شاخص توده بدنی مردان و زنان افزایش یافته است. در سال ۱۹۷۵، شاخص توده بدنی مردان به صورت میانگین ۲۱,۷ و زنان ۲۲,۱ بود، این آمار در سال ۲۰۱۴ به ترتیب ۲۴,۲ و ۲۴,۴ را نشان می‌دهد. می‌توان نتیجه گرفت انسان‌ها هر دهه تقریبا ۱,۵کیلوگرم چاق‌تر شده‌اند.

تحقیقات مشخص کرده است اگر روند کنونی ادامه پیدا کند در آینده‌ای نزدیک حدود یک‌پنجم مردان و زنان در سرتاسر جهان چاق خواهند بود. علاوه‌بر‌این تخمین زده می‌شود حدود شش درصد از مردان و بیش از ۹ درصد زنان با شاخص توده بدنی بالای ۳۵ بسیار چاق به حساب خواهند آمد. این میزان توده بدنی آنها در دایره خطر بسیار بالا و مستعدبودن برای مشکلات قلبی، دیابت و فشار خون قرار خواهد داد. پرفسور مجید عزتی از مدرسه سلامت عمومی در کالج امپریال لندن درباره این آمار می‌گوید: «اگر روند فعلی رشد چاقی از سال ۲۰۱۰ تا سال ۲۰۲۵ ادامه پیدا کند، نه تنها چاقی مفرط جهان را در معرض خطر قرار خواهد داد، بلکه درباره زنان با مشکل دیگری نیز روبه‌رو هستیم و آن افزایش کمبود وزن تا سال ۲۰۲۵ است.

برای جلوگیری از همه‌گیرشدن چاقی شدید، سیاست‌های جدید که می‌تواند باعث کاهش سرعت و جلوگیری از افزایش این پدیده در سراسر جهان شود باید به دقت بررسی و به سرعت اجرا شود. ازجمله این سیاست‌ها برنامه‌های غذایی هوشمند و بهبود آموزش‌های مراقبت‌های بهداشتی است.»

بیشترین و کمترین شاخص توده بدنی

مطالعات نشان می‌دهند کشورهایی کوچک قاره اقیانوسیه ازجمله جزایر پلی‌نزی و میکرونزی، بیشترین شاخص متوسط توده بدنی را دارا هستند. در ساموای آمریکایی نیز متوسط شاخص توده بدنی برای زنان به میزان ۳۴,۸ و برای مردان ۳۲,۲ اعلام شده است. در تعدادی از کشورهای آسیایی و اروپایی متوسط شاخص توده بدنی افزایش نیافته است. درکشورهایی از قبیل سنگاپور، ژاپن، جمهوری چک، بلژیک، فرانسه، سوئیس میزان متوسط شاخص توده بدنی در زنان تقریبا هیچ افزایشی نداشته و کمترین میزان شاخص توده بدنی نیز در تیمور شرقی، اتیوپی و اریترا گزارش شده است. کمترین میزان شاخص توده بدنی برای زنان در تیمور شرقی ۲۰,۸ و برای مردان به میزان ۲۰,۱ در اتیوپی گزارش شده است.

مشکل کمبود وزن هنوز وجود دارد

به گفته محققان، کم وزنی افراد هنوز هم به عنوان یکی از مشکلات مهم در سراسر جهان محسوب می‌شود. یک چهارم از زنان در هند و بنگلادش دچار کمبود وزن هستند. یک‌پنجم از مردهای هند، بنگلادش، تیمور شرقی، افغانستان، اریترا و اتیوپی دچار کمبود وزن هستند.

افرادی که دچار کمبود وزن هستند در خطر مواجه با بیماری‌هایی همچون کم‌خونی، ناباروری و پوکی استخوان قرار دارند.هم‌زمان در ایران رئیس انستیتوی تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور ضمن هشدار به افزایش روند چاقی در دنیا و همچنین ایران، گفت: برنامه «مراقبت از غذا و تغذیه» را درراستای برنامه‌های مبارزه با بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت در سال ٩٥ در کشور اجرائی خواهیم کرد. هدایت حسینی با اشاره به آخرین مطالعات بین‌المللی انجام‌شده روی حدود ٢٠ میلیون نفر جمعیت ١٨٦ کشور جهان، چاقی را یکی از مهم‌ترین مشکلات سلامتی بشر در قرن حاضر بیان کرد.

وی ضمن بیان اینکه وزن ساکنان جهان در ٤٠ سال اخیر روبه‌افزایش بوده، گفت: درحال‌حاضر تخمین زده می‌شود حدود ٦٥٠ میلیون نفر در دنیا دچار مشکل چاقی هستند که از این تعداد ٢٦٦ میلیون نفر آن را مردان و ٣٧٥ میلیون نفر را زنان تشکیل می‌دهند. وی تأکید کرد: بررسی‌ها نشان داده میزان شیوع چاقی در زنان بیشتر از مردان است، به‌طوری‌که درحال‌حاضر ۱۰,۸ درصد مردان و ۱۴,۹ درصد زنان در دنیا مبتلا به چاقی هستند و این در حالی است که ۲,۳ درصد مردان و پنج درصد از زنان اضافه‌وزن بسیاری دارند.حسینی همچنین پیش‌بینی کرد، در صورت ادامه این روند، میزان چاقی دنیا در ١٠ سال آینده، ١٨ درصد در مردان و ٢١ درصد در زنان خواهد شد.

وی با بیان اینکه چاقی زمینه‌ساز ایجاد بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر است، این پدیده را برای نظام سلامت جهانی در کشورهای مختلف هزینه‌ساز خواند.