ملک سلمان مصر را خرید!

خبرگزاری ایسنا: پس از امضای توافقنامه ترسیم مرزهای دریایی مصر و عربستان توسط عبدالفتاح سیسی و ملک سلمان بن عبدالعزیز سؤالات زیادی ذهن مصری‌ها را به خود مشغول کرد. بسیاری آن را سند چشم‌پوشی قاهره از جزایری دانستند که از چند دهه یعنی از دهه‌های پنجاه تحت کنترل مصر بوده‌اند.

در جریان سفر ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان به قاهره، شریف اسماعیل، نخست وزیر مصر و محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان توافقنامه‌ای را برای ترسیم مرزهای دریایی میان دو کشور امضا کردند.

بندهای این توافقنامه در ابهام قرار دارد و هنوز جزئیات آن فاش نشده است. منابع مصری و عربستانی می‌گویند این توافقنامه شامل تقسیم اکتشاف نفت و گاز در دریای سرخ بجز منطقه نزدیک به "حلایب" و "شلاتین" است. مستثنی کردن این مناطق برای ممانعت از اعتراضات سودان صورت می‌گیرد چراکه ریاست‌جمهوری سودان حلایب را شهر متعلق به خود می‌داند.

هیچ گونه اطلاعات نهایی درباره جزئیات این توافق‌نامه که به صورت محرمانه در نشست‌های شورای هماهنگی مصر-عربستان امضا شد، وجود ندارد. این نشست‌ها در طول شش ماه گذشته در راستای تحرکات عربستان برای سرمایه‌گذاری و حمایت از اقتصاد مصر صورت گرفت. عربستان اخیرا دستور اختصاص ۳۰ میلیارد ریال را به مصر داد و مجموع کل حمایت مالی عربستان از ۳۰ ژوئن ۲۰۱۳ تاکنون به حدود ۱۴ میلیارد دلار می‌رسد.

به نظر می‌رسد این توافق‌نامه نتیجه دیدارهای رئیس هیئت ثبت و ممیزی املاک عربستان است که آخرین سفر وی در ماه گذشته میلادی صورت گرفت و در آن با جزئیات توافقی که شریف اسماعیل روز گذشته امضا کرد، توافق شد اما پیش از آنکه رئیس‌جمهور دستور اجرایی شدن آن را بدهد باید براساس قانون اساسی، پارلمان با آن موافقت می‌کرد.

به گفته منابع مصری این توافقنامه شامل جزیره‌های "تیران" و "صنافیر" است که از دهه‌های پنجاه تحت کنترل مصر است.

تیران و صنافیر براساس توافق میان دولت‌های دو کشور در جریان نزاعی که مدت اندکی طول کشید تحت کنترل مصر هستند. این مسئله در توافقنامه کمپ دیوید بین مصر و اسرائیل نیز آمده است.

جزایری که در منطقه "ج" درج شده از اماکنی هستند که دارای گردشگران بیشتری در جنوب سیناء می‌باشند، طوری که به طور منظم سفرهای دریایی در این منطقه صورت می‌گیرد. اما اهمیت استراتژیک این جزایر در این است که ورودی و خروجی خلیج العقبه هستند و در صورت بسته شدن دریانوردی در بندر ایلات یا الرشراش اسرائیل تعطیل می‌شود.

به نظر می رسد که این توافقنامه از سوی پارلمان که حامی دولت است، تصویب شود. هرچند که از آغاز انتشار اخبار درباره این توافقنامه، نظام سیسی با انتقاداتی مواجه شده است. احمد النجار، رئیس شورای اداره مؤسسه الاهرام در سخنانی در این باره گفت: این جزایر کاملا مصری هستند و نیروهای ارتش بهای آن را با جان خود در جنگ داده‌اند.

همچنین درخواست‌هایی درباره اعلام جزئیات این توافقنامه به مردم به ویژه با پایبندی نخست وزیر مصر به محرمانه بودن آن ارائه شده است.

به رغم این مسائل اما تصویب این توافقنامه در پارلمان مصر که عربستان از حدود ۱۱ سال پیش خواهان امضای آن است آسان نیست با این حال سخنرانی فردا (یکشنبه) پادشاه عربستان در پارلمان مصر که نخستین در نوع خود به حساب می‌آید، روند اعتراض را تغییر داده است. پارلمان معمولا تصمیمات سیسی را تأیید می‌کند اما این مسئله مانع انتقادات و اعتراضات درباره توافقنامه ترسیم مرزها نمی‌شود. به ویژه اینکه برخی نمایندگان پارلمان از میان مخالفان خواهان بررسی این توافقنامه شده‌اند و آن را خطرناک‌ترین توافقنامه‌ای می‌دانند که در دوره سیسی امضا شده است. همچنین این نمایندگان می‌گویند باید پس از تصویب پارلمان این توافقنامه در روزنامه رسمی منتشر شود.

همچنین سکوت رسمی مصر درباره آنچه رسانه‌ها درخصوص این جزایر می‌گویند نشان می‌دهد که این دو جزیره تحت کنترل عربستان درخواهند آمد به ویژه اینکه چنین اطلاعاتی که درباره امنیت ملی مصر است در صورت انتشار، مسئولان فورا آن را تکذیب می‌کنند اما تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است.

درخواست‌های عربستان برای الحاق این جزایر از سال ۲۰۰۵ در دوره حسنی مبارک، دیکتاتور سابق مصر آغاز شد اما دیدارهای میان دو طرف تا چند سال بدون نتیجه ادامه داشت. در سال ۲۰۱۱ بار دیگر این مذاکرات از سر گرفته شد تا در هفته‌های گذشته به مرحله نهایی رسید.

از سوی دیگر سیسی و ملک سلمان درباره روابط مصر و ترکیه نیز به بحث و گفت‌وگو پرداختند. ملک سلمان بر لزوم حل اختلافات میان مصر و ترکیه تأکید کرد اما سیسی گفت که باید طرف ترکیه‌ای طرح خوبی را ارائه دهد به ویژه اینکه مصر مشکلات زیادی را تحمل کرده است. ملک سلمان وعده داد که شخصا برای حل این مسئله در سریع‌ترین زمان ممکن وارد عمل شود. سیسی بر لزوم توقف حملات رسانه‌ای ترکیه علیه نظام مصر تأکید کرد.

مسئله مهمی که در توافقنامه‌های امضا شده دیده می‌شود ایجاد پل ارتباطی میان مصر و عربستان و گذاشتن نام ملک سلمان بر پروژه‌ای است که میلیاردها دلار خرج آن می‌شود. این پروژه در دوره مبارک نیز مطرح شده و نام ملک فهد را روی آن گذاشته بودند. این پروژه با اعتراضات زیادی به دلیل خطرات زیست محیطی آن بر دریای سرخ مواجه شد اما قاهره و ریاض می‌گویند که پروژه ایجاد پل در روند سفر و تجارت میان دو کشور نقش دارد.