دونالد ترامپ در ایران چه می کرد؟

هفته نامه تماشاگران امروز: انتخابات ریاست جمهوری سال آینده آمریکا برای ما بیشتر به خاطر مواضع سیاسی کاندیداهای آن در قبال برجام جالب توجه است اما این انتخابات نکات دیگری هم دارد و سرشار از اتفاقات عجیب و غریب است. یکی اش اینکه از دونالد ترامپ، تندروترین کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا، پیش از این کتاب هایی به فارسی ترجمه و منتشر شده است.


پیش از این روسای جمهور سابق و فعلی آمریکا، کتاب های خاطرات متعددی به فارسی برگردانده شده بود. از دیگر کاندیدای انتخابات سال بعد آمریکا، یعنی هیلاری کلینتون هم دو کتاب خاطرات (یکی با عنوان «دعوت به کاخ سفید») شامل خاطرات دوران بانوی اولی او، دیگری «گزینه های سخت» شامل خاطرات دوران وزارت خارجه اش) به فارسی ترجمه شده بود اما اینکه از یک سیاستمدار جنجالی ایالات متحده که به مواضع تند و جنجالی شهرت دارد، در اینجا کتاب راهنمای سبک زندگی منتشر شود، در نوع خودش پدیده ای به حساب می آید.

دونالد جی ترامپ، قبل از ورود به میدان سیاست، میلیاردری است که ثروتش را از طریق سرمایه گذاری در پروژه های ساختمان سازی پر سروصدایی به دست آورده و چندین بار از سوی وزارت دادگستری به نقض «قانون مسکن منصفانه» متهم شده است.

شرکت او ظرف دو دهه به یک برند معتبر در صنعت ساختمان سازی تبدیل شده و در حال حاضر درآمد اصلی اش از اجاره برندش برای برج هایی است که توسط دیگران ساخته شده. این موفقیت در کسب و کار، به ناشرها انگیزه ای داد تا از او کتاب هایی در زمینه موفقیت مالی و تجاری بگیرند. آن طور که در سایت شخصی خود ترامپ آمده، او ۱۶ عنوان کتاب دارد که اغلب شان در همین حوزه است. حالا نکته اینجاست که از این ۱۶ عنوان، پنج عنوان به فارسی برگردانده شده است.

اولین بار سال ۸۹ بود که کتابی از این کاندیدای جنجالی انتخابات آمریکا در بازار کتاب ما منتشر شد. کتاب «دو مرد با یک پیام؛ چرا می خواهیم شما ثروتمند باشید؟»، تالیف مشترک ترامپ و رابرت کیوساکی است.

قبل از این کتاب، «پدر پولدار پدر بی پول» رابرت کیوساکی حسابی فروخته بود و طبیعتا ناشرها سراغ کتاب های دیگر این نویسنده رفته بودند و این طوری پای ترامپ به بازار کتاب ما باز شد. این کتاب، به عنوان یکی از نسخه های پولدار شدن آسان چنان شهرتی دارد که به رغم حجم ۵۰۰ صفحه ای اش تا به حال سه بار به فارسی ترجمه شده و یک ترجمه اش سه نوبت چاپ دارد (انتشارات طاهریان، چاپ اول ۸۹، چاپ دوم ۹۱، چاپ سوم ۹۲ - انتشارات آیینه دانش، ۹۱- انتشارات نسل نو اندیش، ۹۴).

چهار عنوان کتاب دیگری که از ترامپ به فارسی ترجمه شده از این قرار است: «بزرگ فکر کن» (انتشارات فریور، چاپ اول ۸۹، چاپ دوم ۹۱)، «ترامپ: ۱۰۱ راه موفقیت» (انتشارات سیته، چاپ اول ۸۹، چاپ دوم ۹۳)، «چگونه مثل یک بیلیونر فکر کنید؟» (انتشارات نسل نواندیش، ۹۰) و ترجمه دیگر همان کتاب با عنوان «چگونه در زندگی برنده شوید؟» (انتشارات فرهنگ صبا، ۹۲). به علاوه کتاب «چه کسی لیموناد را اختراع کرد؟ - دید مثبت» (انتشارات نسل نواندیش، چاپ اول ۸۶، چاپ دوم ۸۸) هم هست که مقدمه ای از ترامپ دارد.

ترامپ در کتاب هایش، معمولا با دعوت به پولدار شدن شروع می کند. مثلا شروع کتاب «چگونه مثل یک بیلیونر فکر کنید؟» این طوری است: «در دنیایی که بیش از شش میلیارد جمعیت دارد، فقط ۵۸۷ بیلیونر وجود دارد. این یک باشگاه بسیار اختصاصی است. آیا دوست دارید به ما بپیوندید؟» و بعد از این جملات انگیزاننده، ترامپ به دسته بندی مسائل و ارائه راه حل برای آنها، از دید یک ثروتمند می پردازد.

مثلا در کتاب «چرا می خواهیم شما ثروتمند باشید؟»، در ابتدا رویکردهای مختلف به سرمایه گذاری، طرح و نقد شده است. بعد به پیشینه هر کسی (اینکه از پدر/ مادر/ مدرسه/ دانشگاه چی یاد گرفته ایم) می پردازد و از آنها کلیدهایی برای تفکر اقتصادی بیرون کشیده می شود. بعد پیشنهادهایی برای افزایش سرمایه (که از جمله این پیشنهادها، یکی هم «بازاریابی شبکه ای» یا هرمی است) به دست داد و بعد در فصلی با عنوان «اگر شما جای من بودید، چه کار می کردید؟» به مشاوره گروه های خاص (دانشجوها، افراد با سرمایه کم، کسانی که در دوره انفجار جمعیتی به دنیا آمده اند و ...) می پردازد.

توصیه های ترامپ معمولا کلی است (به خصوص وقتی آنها را در همین کتاب اخیر، با توصیه های رابرت کیوساکی مقایسه می کنیم که همره با عدد و جدول و نمودار هستند). ترامپ بیشتر توصیه به گرفتن وکیل در معاملات دارد، دفتر کار پر زرق و برق را می پسندد (او می گوید «اگر دفتر کار خود را در محله ای ارزان تر بخرید، سریع ترین راه را برای نابودی تجارت خودتان انتخاب کرده اید») بر اهمیت جزییات تاکید بسیار دارد و بر حفظ و مراقبت از ریال به ریال پول ها، حتی به قیمت برچسب خسیسی خوردن تاکید دارد.

با این حال در میان همین توصیه های کلی هم اگر خوب بگردیم، باز خطوط کلی فکری این مرد جنجالی پیداست. مثلا در مقدمه «چگونه مثل یک بیلیونر فکر کنید؟» می خوانیم: «بیلیونرها به فرصت ها یا موانع اهمیت نمی دهند. ما به معقول بودن، به اینکه مردم چه فکر می کنند، چه چیزی متعارف است و یا چه چیزی انتظار می رود، فکر نمی کنیم. ما پیرو شهود و بینش خود هستیم و اهمیتی نمی دهیم که دیگران آن را ابلهانه یا احمقانه تصور کنند.»

به هر حال، اینکه ترامپ کتاب موفقیت در کسب و کار بنویسد، با توجه به روحیه خاص ترامپ که علاقه به نمایش خود به هر شکل ممکن دارد، چندان عجیب نیست. (او قبلا در فیلم های «تنها در خانه ۲» و «وال استریت: پول هرگز نمی خوابد» هم بازی کرده و نقش کاریکاتوری خودش را ارائه داده است) اما اینکه نسخه های ترامپ برای ثروتمند شدن به کار خواننده ایرانی بخورد، سوالی است که برای جواب دادن به آن باید تأمل بیشتری کرد.