بازیگران اصلی در حمله به بن‌ لادن

خبرگزاری ایسنا: پنج سال پیش نیروهای ویژه ایالات متحده اسامه بن لادن را کشتند و به تعقیب و گریزی که پس از حمله عوامل القاعده در یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ آغاز شده بود، پایان دادند. در ادامه شرح مختصری از عوامل کلیدی این حمله می‌خوانیم.

شعار غیر رسمی باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا در کمپین انتخاب مجدد در سال ۲۰۱۲ بسیار ساده بود: «اسامه بن لادن مرده و جنرال موتورز زنده است.»

اوباما

اوباما که پس از بحران مالی جهانی روی کار آمده بود، توانست آمریکا را به روال قبلی بازگرداند، نیروها را از جنگ عراق خلاص کند و ظاهرا با دستور عملیات کشتن بن لادن توانست جنگ هوشمندانه‌ای را علیه القاعده ببرد.

حال پنج سال پس از آن پیروزی، دور دوم ریاست جمهوری اوباما رو به پایان است و تهدیدی که زمانی از سوی القاعده بن لادن حس می‌شد اکنون در ظهور داعش تجلی یافته و جنگ‌افروزی را مجددا در عراق، سوریه، یمن و لیبی آغاز کرده‌اند.

کماندوهای فوق ویژه آمریکا

در نوامبر ۲۰۱۴ یک کماندوی ویژه نیروی دریایی آمریکا به نام رابرت اونیل در رسانه‌ها آمد و از وی به عنوان عاملی یاد شد که تیر مرگ را به سوی بن لادن نشانه رفته بود. وی دو بار بن لادن را از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار داد و یک‌ بار هم زمانی که بن لادن روی زمین افتاده بود، به سر وی شلیک کرد.

این افشاگری برای کماندوهای ویژه غیر عادی بود چرا که آنها خودشان را "حرفه‌ای های بی‌صدا" می‌دانند و مفتخر هستند که عملیات‌های پرمخاطره را در ناشناسی کامل اجرا می‌کنند. اونیل خودش دست به افشاگری زده بود و به گفته خودش می‌خواست تا با خانواده قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر همدردی کند.

از آن زمان، اونیل به عنوان یک کارشناس وارد عمل شده و در شبکه‌های خبری از جمله فاکس نیوز به عنوان تحلیلگر نظامی حضور می‌یابد. وی همچنین خیریه‌ای را راه‌اندازی کرده که برای نیروهای عملیاتی ویژه که قصد گذار به زندگی عادی را دارند، پول جمع‌آوری می‌کند.

ایمن الظواهرای

ایمن الظواهرای، معاون دیرینه بن لادن در پی مرگ رئیس‌اش، جای وی را به عنوان رهبر القاعده گرفت. اما دوره تصدی این پزشک مصری با افول نفوذ گروهش همزمان با رشد گروه داعش روبرو شد. داعش تصرف اراضی در عراق و سوریه را آغاز کرد و حملات چشمگیری در غرب انجام داد.

تحلیلگران بر این باورند که وی همانند بن لادن در مرز متخلخل پاکستان و افغانستان پنهان شده و کنترل عملیاتی وی بر این شبکه تروریستی مشخص نیست. احمد رشید، تحلیلگر و نویسنده پاکستانی می‌گوید، به‌رغم تلاش‌های الظواهری برای قدرت‌گیری مجدد القاعده و روابط مفروض وی با طالبان افغانستان و پاکستان، قدرت این گروه در جنوب آسیا رو به افول گذاشت.

خوی وحشی‌گر داعش، با تندروی‌های فرقه‌ای این گروه و سرکوب‌گری آنها در اراضی تحت اشغال، القاعده را در مقایسه گروهی میانه‌روتر نشان می‌دهد.

همسران بن لادن

اسامه بن لادن پنج بار ازدواج کرده بود اما زمانی که وی در بهار ۲۰۰۲ به پاکستان گریخت، تنها سه همسرش با وی رفتند و جوانترین زن وی "امل" که ظاهرا زن مورد علاقه‌اش بود، بن لادن را همراهی کرده است.

براساس گزارش کمیسیون قضایی پاکستان، امل با اصلیت یمنی در آن شبی که هلی‌کوپتر آمریکایی عملیات‌ خود را آغاز کرد، با همسرش بود. امل گفته بود که پس از نیمه شب با صدایی شبیه توفان از خواب بیدار شده بود. زمانی که این خانواده متوجه حمله شدند، تلاش‌ کردند تا آخرین دفاع را از خود انجام دهند. زمانی که امل یکی از کماندوها را دید که سلاحش را به سمت بن لادن نشانه رفته بود، با فریادهایی که او را باز می‌داشت، از ناحیه زانو هدف اصابت گلوله قرار گرفت.

سه زن بن لادن تحویل مقام‌های پاکستان شدند و سال گذشته به عربستان اخراج شدند. از آن زمان تاکنون خبری از آنها در دست نیست و گمان می‌رود که امل به همراه پنج فرزندش به یمن فرستاده شده باشد.

صهیب اطهر

صهیب اطهر، یک کارشناس پاکستانی آی تی بود که در شب عملیات نیروهای آمریکایی ناخواسته توئیت‌هایی از حمله‌ای که مرگ بن لادن را رقم زد، ارسال کرد. این مرد ۳۴ ساله در ساعات اولیه دوم مه مشغول کار بوده که صدای بالگردها را می‌شنود. وی در پیامی توئیتری می‌نویسد: «ساعت یک بامداد است و هلی‌کوپتری روی ابیت‌آباد پرواز می‌کند. اتفاق نادری است.»

طرفداران توئیتری اطهر در روزهای پس از حمله به بیش از ۱۰۰ هزار تن می‌رسد و وی در درخواست‌های مصاحبه متعدد غرق می‌شود؛ هم از سوی روزنامه‌نگاران و هم سرویس‌های اطلاعاتی پاکستان.

وی ماه پیش به همراه خانواده‌اش راهی اسلام‌آباد شد. وی می‌گوید: «زندگی ادامه دارد. هرگز نخواستم که این را بخشی از زندگی شخصی‌ام کنم.»