بعیدی نژاد: تحریم آمریکا نقض برجام نیست

خبرگزاری ایسنا: رییس تیم کارشناسی هیات مذاکره کننده هسته ای ایران تحریم های آمریکا علیه برخی اتباع ایرانی بعد از آزمایشات موشکی اخیر کشورمان را نقض برجام ندانست اما در عین حال گفت: اگر هیات عالی ناظر بر برجام مطابق با شروط رهبری این تحریم ها را نقض برجام بداند از این تصمیم اطاعت می کنیم.

حمید بعیدی نژاد درباره دلیل انتشار مطالب و پرسش و پاسخ خود در جمع دانشجویان دانشگاه امام صادق (ع) که دوشنبه شب بعد از نماز مغرب و عشا برگزار شد، در کانال تلگرام خود نوشت: متاسفانه فردی بی نام و نشان از جلسه خصوصی و صمیمانه دیشب میان بنده با دانشجویان عزیز دانشگاه امام صادق (ع) که بیش از سه ساعت طول کشید با بی اخلاقی کامل مبادرت به طرح مطالب و نقل و قول های نادرست و کاملا جهت دار نموده و جالب است که از مبدأ "استانبول" اقدام به توییت کردن آن برای ایجاد التهاب کرده است. بنده مطمئن هستم که این اقدام غیر اخلاقی هیچ نسبتی با دانشجویان شرکت کننده در جلسه که تلاشی بلیغ برای رفع ابهامات خود داشتند، ندارد. برای جلوگیری از انتشار و تحلیل‌های نادرست بعدی به نظرم رسید که روایت درست مطالب ارائه شده را خدمت عزیزان ارایه کنم:

١- در خصوص وارد شدن به یک مذاکرات دو جانبه یا مذاکرات بین المللی ابتدا هر کشوری با توجه به منافع خود تصمیم به مشارکت یا عدم مشارکت در چنین مذاکراتی می‌گیرد. بعد از عبور از این مرحله از تصمیم گیری، در صورت تصمیم به شرکت در مذاکرات، یکی از آفت های مهم مذاکرات، پیش داوری نسبت به سرانجام مذاکرات است. این پیش داوری دو حالت دارد یا آن که مذاکره کنندگان قصد آن داشته باشند که فقط به صورت صوری در مذاکرات شرکت کنند ولی اعتقادی به موفقیت مذاکرات نداشته باشند و در واقع به دنبال شکست مذاکرات باشند، یا آن که پیشداوری آنها بر عکس، ورود به مذاکرات با هدف موفقیت صد در صد مذاکرات و حصول توافق فارغ از محتوای توافق حاصل از مذاکرات باشد. هر دوی این رهیافت ها غلط است. رهیافت صحیح آن است که وقتی کشور تصمیم به ورود به مذاکره گرفت، مذاکره کنندگان تمامی تلاش خود را معطوف به پیشبرد منافع کشور نمایند. کشور نیز طبیعی است که نتیجه را تابع محتوای توافق نهایی که نتیجه مذاکرات است، بداند. اگر محتوای توافق منطبق با منافع ملی نبود و طرف های مذاکرات حاضر به پذیرش خطوط قرمز نظام نبودند مذاکرات با شکست و اگر بر عکس طرف های مذاکرات حاضر به پذیرش اصول و خطوط قرمز کشور بودند، مذاکرات می تواند موفق باشد. در مذاکرات هسته ای این مراحل با همین رهیافت صحیح طی شد.

بعد از تصمیم نسبت به ورود به مذاکرات توسط نهادهای عالی تصمیم گیری در کشور، تمام این دو سال و نیم صرف این شد که ببینیم آیا می توانیم به توافق برسیم یا نه و برای این کار باید طرف های مقابل خطوط قرمز نظام ما را می پذیرفتند. ما تا روزهای آخر هم واقعا نمی دانستیم که آیا مذاکرات موفق خواهد شد یا نه، چون ملاک برای ما حفظ اصول نظام بود. هیچ اعتقاد و یا دستورالعمل سیاسی نداشتیم که مذاکرات به هر قیمتی باید موفق باشد. آقای دکتر روحانی خود بیش از همه بر این امر تاکید داشتند و هیچ گاه به کمتر از حفظ حقوق کشور رضایت نمی دادند.

امروز در مرحله پسابرجام هم همین شرایط صادق است. عده ای مترصد هستند که با مواجه شدن با هر کُندی در اجرای برجام ما اجرای برجام را با شکست روبه‌رو کنیم و ممکن است عده ای هم باشند که بخواهند اجرای برجام تحت هر شرایطی حتی با نقض تعهدات طرف مقابل و به هر قیمتی ادامه یابد. این رهیافت نیز نادرست است. ما رفتار طرف های مقابل خود را کاملا رصد می کنیم و در صورت نقض عهد از سوی آنها بی شک اقدام متقابل را اتخاذ خواهیم کرد.

٢- برای تشخیص موارد نقض عهد طرف های مقابل ساز و کاری در کشور پیش بینی شده است که همان هیات عالی نظارت بر برجام است. این هیات عالی تمام تحولات را دقیقا رصد می کند و بی شک وقتی با موارد نقض عهد روبرو شد، این نقض عهد از سوی طرف های مقابل را اغماض نخواهد کرد و عکس العمل مناسب را نشان خواهد داد.

٣- موضع اساسی جمهوری اسلامی ایران در خصوص توسعه برنامه موشکی آن است که این موضوع هیچ ارتباطی با برجام ندارد و این موضع امروز به صراحت از سوی طرف های مقابل هم به آن اذعان شده است. بر این اساس تحریم هایی که آمریکا در اقدام علیه آزمایشات موشکی کشورمان نسبت به برخی اتباع ایران بعد از آزمایشات موشکی اخیر وضع کرد نیز با وجود آن که مورد مخالفت صریح کشور ما قرار گرفته است، اما از نظر بنده به عنوان یک کارشناس نقض برجام نیست. البته اگر هیات عالی ناظر بر اجرای برجام مطابق با شروط و اصول بیان شده توسط مقام معظم رهبری این تحریم‌ها را نقض برجام تشخیص دهد، قطعا همه باید اطاعت کنیم و یکپارچه با نقض برجام از سوی طرف دیگر مقابله کنیم. در همین چارچوب باید توجه کرد که توسعه برنامه موشکی کشور از اهدافی است که همه ما به عنوان یک هدف ملی از آن دفاع می کنیم اما چگونگی رسانه ای کردن یا رسانه ای نکردن و نوع اطلاع رسانی مربوط به انجام آزمایشات موشکی، خود امری تخصصی است که تصمیم آن با مراجع عالی نظامی و امنیتی کشور است. سیاسی کردن این گونه مسائل به سود منافع کشور نیست و ما باید به تصمیمات نهادهای عالی کشور اعتماد کنیم.

٤- اجرای کامل لغو تحریم ها هدف بسیار مهمی است که در برجام به طور کامل تعریف شده است و باید هم کامل به اجرا درآید. ارزیابی ما آن است که تحریم های مالی و اقتصادی اروپا و تحریم های مالی و اقتصادی ثانویه آمریکا همه از روز اجرای برجام لغو شده اند اما با توجه به برخی مشکلات که در برقراری کامل ارتباطات بانکی میان بانک های ایرانی و بانک های بزرگ جریمه شده اروپایی توسط آمریکا وجود دارد، هنوز برخی موانع برای کامل شدن اجرای برجام در صحنه عمل وجود دارد که تلاش ها برای رفع آنها وجود دارد.

تاکیدات مقام معظم رهبری که لغو تحریم ها نباید روی کاغذ باقی بمانند و باید در عمل به اجرا درآیند یک اصل بسیار مهم و محوری و به مثابه دستورالعمل مذاکراتی برای وزارت امور خارجه است که تا تحقق کامل پیگیری خواهد شد. وجود تحریم های ملی آمریکا نیز برخی کُندی ها در اجرای کامل لغو تحریم ها در عمل ایجاد کرده است. این البته برای ما که در مذاکرات بودیم قابل پیش بینی بود ولی بسیار روشن بود که ما هیچ برنامه ای برای مذاکره جهت لغو تحریم های ملی آمریکا نداشتیم و این تصمیم درستی بود که نظام گرفت ولی امروز از سوی خیلی ها نادیده انگاشته میشود و انتظار تنش زدایی در روابط ما با آمریکا دارند که نادرست است.