وام‌هایی به نام مشتری، به کام بانک!

روزنامه قانون: دو روز پیش خبری با این عنوان که پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها طی دو سال گذشته بیشتر از حد انتظار و پیش بینی بانک مرکزی بوده است، اعلام شد و این خبر تحت عنوان «سقف وام‌های بانکی شکست» در رسانه‌های کشور درج شد که برای هر خواننده‌ای می‌توانست از جذابیت برخوردار باشد زیرا نشان از پیشرفت بزرگی در نظام بانکی کشور است.

براساس آمار اعلام شده بانک مرکزی، رقم پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها برای سال گذشته چیزی حدود ۴۱۷ میلیارد تومان بوده است در حالی که پیش‌بینی بانک مرکزی برای سال پیش، بیش از ۳۴۰ هزار میلیارد تومان نبوده است. این عملکرد نشان می‌دهد که بانک‌ها حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان نسبت به ۱۲ ماهه سال ۱۳۹۳ بیشتر تسهیلات پرداخته‌اند که نشان از رشد ۲۲ درصدی در پرداخت تسهیلات دارد.

این رقم بالغ بر پیش‌بینی بانک مرکزی برای تسهیلات‌دهی است چراکه به گفته مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی قرار بود در سال قبل بانک‌ها حدود ۲۰ درصد بیش از پیش بینی سال قبل تسهیلات ارائه کنند. از این عملکرد در رسانه‌‌ها تحت عنوان عملکرد بی سابقه شبکه بانکی یاد شده که در صورت درست بودن آن، درواقع یک برد بسیار بزرگ برای نظام بانکی کشور محسوب می‌شود. حال این سوال پیش می‌آید که در شرایط فعلی کشور و با توجه به وجود تحریم‌ها در دو سال گذشته آیا چنین چیزی امکان پذیر است؟ در چنین شرایطی رقم اعلام شده پرداخت تسهیلات بانک‌ها تا چه اندازه می‌تواند واقعی باشد.

دکتر احمد حاتمی یزد، کارشناس امور بانکی در خصوص رقم اعلام شده پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها به «قانون» گفت: از نظر بنده بسیار بعید است رقمی که از سوی بانک‌ مرکزی به‌عنوان رقم پرداخت وام و تسهیلات در طول دو سال گذشته توسط بانک‌هامطرح شده، رقم واقعی باشد. درواقع بخش زیادی از این پرداخت‌ها مربوط به تسهیلاتی است که برای تسویه بدهی‌های گذشته به اشخاص داده می‌شود تا بتوانند معوقات خود را که معمولا مقدار کمی هم نیستند، به بانک پرداخت کنند.

حاتمی یزد در ادامه بیان کرد: بسیار بعید است وصولي واقعی بانک‌ها رقم اعلام شده باشد زیرا فرض بر این است که سال قبل تمام ظرفیت بانک‌ها پرشده و دیگر توانایی پرداخت تسهیلات از سوی آن‌ها وجود ندارد. بنابراین انتظار می‌رود در طول سال بتوانند به میزانی که بدهی از وصولی‌های پیشین در بانک وجود دارد، به مشتری وام و تسهیلات پرداخت کنند. درحالی که اصلا منطقی نیست بانک‌ها به اندازه این رقم اعلام شده، وصولی داشته باشندزیرا این مقدار معادل نیمی از نقدینگی کل کشور است.

وی افزود: منطقا امکان این که در شرایط فعلی که در رکود به سر می‌بریم، بدهکاران بانکی علاقه‌مند باشند با میل خود بدهی‌شان را به بانک‌ها پرداخت کنند و باعث توانمندی بانک‌ها شوند، وجود ندارد. گاهی در چنین شرایطی به شخصی که ۱۰۰ میلیارد تومان بدهی به بانک دارد، ۱۲۰ میلیارد تومان وام از سوی بانک پرداخت می‌شود و شخص، ۱۰۰ میلیارد تومان معوقه خود را پرداخت می‌کند و۲۰ میلیارد باقی‌مانده آن را در دست خود نگه می‌دارد، گاهی نیز تنها به میزان معوقه افراد به آن‌ها تسهیلات پرداخت می‌کنند تا بتوانند بدهی خود را با بانک مربوطه تسویه کنند تا در دفاتر حسابداری بانک‌ها این ارقام به عنوان بدهی معوق افراد به بانک‌ها وجود نداشته باشد. به هر حال این رقم اعلام شده نمی تواند رقم واقعی پرداخت تسهیلات از سوی بانک‌ها باشد و قطعا بازی معوقات است.

این کارشناس امور بانکی در پایان گفت: حالا این که عده‌ای اعلام کنند با وجود میزان زیاد بدهی دولت به بانک‌ها طی این دوسال توانسته‌اند نقدینگی خود را تامین کنند، چیزی جز تبلیغات نیست که متاسفانه این نوع از تبلیغات در کشور ما بی اعتبار است.