در چه شرایط نرخ سود کاهش می‌یابد؟

خبرآنلاین: تائب رییس اتاق بازرگانی تهران گفت:« وقتی تقاضا بیشتر از عرضه باشد نرخ های پایین سود بانکی الزاما اثر خود را نمی گذارند چون موجب به وجود آمدن رانت می شود.»

پدرام سلطانی، نائب رییس اتاق بازرگانی تهران درباره تاثیر کاهش نرخ سود بانکی را بر نظام اقتصادی کشور گفت:« درباره اثرکاهش نرخ سودبانکی که در سال گذشته انجام شد،به نظر نمی رسد مطالعه ای درباره تاثیری که گذاشته،مطالعه ای انجام شده باشد.لذا موضوعی که من اظهار نظر می کنم یک استنباط عمومی است. اول این امر طبیعی است که نرخ سود بانکی هرچقدر پایین تر باشد انگیزه برای سرمایه گزاری های مولد افزایش پیدا می کند.البته باید به دو طرف جریان مالی توجه کنیم یعنی عرضه و تقاضا.»

وی ادامه داد:« اگر بین عرضه و تقاضا اگر شکاف زیادی بیفتد،به این مفهوم که تقاضا بیشتر ازعرضه باشد، نرخ های سود پایین الزاما اثر خود را نمی گذارند چون موجب به وجود آمدن رانت می شود. به این معنی که آن هایی که ارتباطات بهتری دارند یا می توانند دسترسی آسان تری پیدا کنند،از این نرخ های پایین بهره مند می شوند و برای کسانی که از طریق معمولی می خواهند تسهیلات دریافت کنند این کار به راحتی انجام نمی شود.»

وی عنوان کرد:« اما نکته مهم این است که در حال حاضر یک شکاف بی سابقه در نرخ سود بانکی و نرخ تورم در کشور ما به وجود آمده به این مفهوم که در حال حاضر فاصله بین تورم و نرخ سود بانکی تقریبا از ۱۲ درصد نیز بیشتر است. شاید این هیچگاه در نظام بانکی و تامین مالی ما همچین وضعیت وجود نداشته است. همیشه نرخ سود بانکی در حدود تورم یا در خیلی مواقع حتی کمتر از تورم بوده و با اگر بیشتر هم بوده در حد ۳ الی ۴ درصد بوده است. پس طبیعی است که نرخ سود بانکی در این شرایط چاره ای به جز کاهش ندارد.»

سلطانی افزود:« در حال حاضر اخباری که به ما رسیده این است که سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی که نیازی به استفاده از تسهیلات بانکی ندارند و از اخذ تسهیلات اجتناب می کنند. حتی آنهایی که مازاد سرمایه در گردش و مازاد نقدینگی دارند،به سپرده گذاری در بانک ها روی آورده اند . دلیلش هم این است که نرخ سود بانکی از نرخ سود تولید و تجارت پیشه گرفته و این طبیعتا نه به نفع تولید کشور و نه به نفع تشکیل سرمایه گذاری های جدید و نه حتی نظام بانکی. چون تعادل عرضه و تقاضا در حال بهم خورده است.»

این فعال اقتصادی خاطرنشان کرد:«شرایط کنونی سبب شده از تقاضاهای سالم و موثر دارد کم شود و تقاضاهایی که در بازار وجود دارد و یا تقاضاهای غیرشفاف یا ناسالم است یا از سر استیصال است. یعنی کسانی که گرفتار هستند به هر قیمتی نقدینگی هایشان را تهیه کنند.»

نائب رییس اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه متوسط نرخ سود بانکی نباید بیشتر از تورم باشد،گفت:« نرخ سود بانکی به طور متوسط نباید ۱۰ الی ۲۰ درصد بیشتر از نرخ تورم باشد. به این مفهموم که اگر نرخ تورم ۱۰ درصد باشد نرخ سود بانکی باید ۱۱ الی ۱۲ درصد باشد ،لذا با نرخ تورم ۱۰ درصد باید نرخ سودی بین ۱۱ تا ۱۲ داشته باشیم و این هنوز جای کاهش وجود دارد.»

او تاکید کرد:«البته گفتنی است که به جهت انبوه مطالبات معوق که موجب شده تعادل عرضه و تقاضا به نفع تقاضا سوق یابد و عرضه کاهش پیدا کند سبب شده تا ما به راحتی نتوانیم به نرخی که اشاره شد،برسیم و این جای نگرانی دارد چون در حال حاضر صنعت ما نیاز به تسهیلات با نرخ سود منطقی دارد ولی از سوی دیگر بخش قابل توجهی از منابع نظام بانکی هم درگیر مطالبات معوق است و نمی تواند نقدینگی مورد نیاز متقاضیان را تامین کند.»
به گفته وی بانکها تمایل دارند در این شرایط هزینه خود را از بخش کمتری از سپرده هایی را که می تواند به تسهیلات گیرندگان جدید بدهد تامین کنند ،در نتیجه از آنها نرخ سود بالاتری را در این زمان مطالبه خواهد کرد.»