اصغر فرهادی مخالف حکومت نیست

کافه سینما - ترجمه از ارغوان اشتری: روزنامه نیویورک تایمز در مقاله ای به فیلم های خاورمیانه در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۶ پرداخته است.

امسال در جشنواره فیلم کن خاورمیانه شکوفایی بزرگی دارد. آخرین فیلم اصغر فرهادی فروشنده برای نخل طلا رقابت می‌کند. در حالی که تصادف ساخته محمد دیاب درباره ظهور و سقوط انقلاب مصر افتتاحیه بخشی نوعی نگاه است.

سردبیر سابق کایه دو سینما، ژآن میشل فرودون که منتقد slate.fr است، می‌گوید: «حضور فیلم‌هایی از خاورمیانه و دنیای عرب در سال‌های اخیر بسیار ضعیف بوده است. اما امسال چشمگیر‌ترین سال است.»

یکی از فیلم‌هایی که بی‌صبرانه انتظار نمایشش می‌رود، فروشنده داستان زوجی در تهران را روایت می‌کند. این زوج بازیگرانی آماتور هستند که مرگ دستفروش نوشته آرتور میلر را بازی می‌کنند.‌‌ همان گونه که در جدایی نادر از سیمین (برنده اسکار بهترین فیلم خارجی زبان در سال ۲۰۱۲) دیدیم آقای فرهادی روی سطوح مختلفی کار می‌کند تا داستانی را روایت کند که در عین حال شخصی و هم جهانی است.

تهیه کننده فرانسوی که در تهیه فیلم با اصغر فرهادی مشارکت دارد؛ آلکساندر ماله-گی می‌گوید: «(در فروشنده) یک داستان، جنبه اخلاقی و ابعاد اجتماعی، طبقه اجتماعی و بُعد مذهبی وجود دارد. اصغر فرهادی مخالف حکومت نیست. اما همه چیز‌ها در میان دیالوگ ها(فیلمنامه) اتفاق می افتد. سینمای او چنین است.»

«فروشنده درباره عماد (شهاب حسینی) و رعنا (ترانه علیدوستی) است که زندگیشان دستخوش دگرگونی می‌شود زمانی که باید به دلیل تعمیرات آپارتمان خود را ترک کنند. آن‌ها در نمایشنامه آرتور میلر بازی می‌کنند. آقای فرهادی باید فیلمنامه را به دولت ارایه کند پیش از آنکه اجازه فیلمبرداری در تهران رابگیرد و با مشکلی روبه رو نبوده است.»

فیلم آخرین اثری بود که به بخش مسابقه اضافه شد چون آقای قرهادی تا نیمه‌های ماه فوریه فیلمبرداری را تمام نکرده بود. او فیلم را به مدیر کن تیری فرمو زمانی ارایه کرد که فهرست اولیه فیلم‌های بخش مسابقه در اواسط ماه آوریل اعلام شده بود. ماله گی می‌گوید: «فروشنده روز بیست ویکم ماه می‌نمایش داده می‌شود در اخرین روز جشنواره اما از حالا علاقه پخش کنندگان آمریکایی را جلب کرده است.»

امسال از ایران وارونگی ساخته بهنام بهزادی در بخش نوعی نگاه نمایش داده می‌شود. وارونگی درتهران معاصر داستان نیلوفر (سحر دولتشاهی) یک زن تقریبا سی ساله مجرد را روایت می کند که ترجیح می‌دهد تنها بماند بجای انکه همراه مادر بیمارش شهر را ترک کند که به توصیه دکتر به دلیل مشکلات تنفسی باید از تهران برود.

بهزادی در یادداشت تبلیغاتی فیلم می‌نویسد: «تهران یکی از آلوده‌ترین شهرهای دنیا است و آلودگی هوا به اوج خود می‌رسد زمانی که شرایط جوی وارونه می‌شود. نیلوفر هرگز حق یا فرصت انتخاب نداشته است. او به نداشتن حق انتخاب خو گرفته است. او نیاز به وارونگی دارد تا خودش را به خود و دیگران یادآوری کند تا به حق مطبوع او احترام بگذارند.»

الکساندر ماله‌گی امیدوار است آسان شدن روابط تجاری میان ایران و غرب کار را برای فیلمسازان ایرانی آسان‌تر کند تا از منابع اروپایی بتواند سرمایه جذب کنند.