از تحریم اسکار تا نمایش دختربازی در جنگ

خبرگزاری مهر: رئیس سازمان سینمایی در حاشیه سومین نشست تخصصی بازتعریف سینمای دفاع مقدس در جشنواره فیلم "مقاومت" درباره برخی مسائل روز سینمای ایران همچون تحریم اسکار و رابطه سازمان سینمایی و حوزه هنری پاسخگوی خبرنگاران شد. وی در پاسخ به سؤالی درباره صدور پروانه ساخت برای فیلم‌های حوزه هنری تأکید کرد: در این زمینه همه چیز طبق قانون پیشرفته است.

شمقدری درباره برخی شنیده‌ها پیرامون صدور مجوز ساخت به این آثار بدون مطالعه فیلمنامه هم توضیح داد: وقتی حوزه هنری در این برخی زمینه‌ها صاحب‌نظر است و این نظر‌ مشورتی اتحادیه تهیه‌کنندگان را قبول ندارد، گفتیم خیلی خوب حالا که این طور است با مسئولیت خودتان این کار را انجام دهید.

جواد شمقدری با تأیید صدور مجوز ساخت برای فیلمنامه‌های وزه هنری بدون مطالعه فیلمنامه، تأکید کرد: کلیه مسئولیت این ۴ فیلم با حوزه هنری است و خودشان باید پاسخگوی کیفیت نهایی آن‌ها باشند. اگر یک تهیه‌کننده دیگر هم این شرایط را بپذیرد ممکن است به همین ترتیب به او هم پروانه ساخت بدهیم.

رئیس سازمان سینمایی در ادامه درباره آخرین وضعیت اساس‌نامه جدید خانه سینما هم گفت: با برگزاری نشست با رئیس جمهور، دویتان خانه سنیما یک میان‌بر زدند؛ گفتند بگذارید اساسنامه را ما بنویسیم و رئیس‌جمهور هم پذیرفتند. با این حال ما را یک مرحله جلو انداختند ما می‌خواستیم بنویسیم حالا خودشان می‌نویسند!

جواد شمقدری در مورد وضعیت فیلم "یه حبه قند" و اظهارات رضا میرکریمی در خصوص بی‌اطلاعی عوامل این فیلم از تحریم اسکار هم گفت: واقعا صحبتی با ایشان نشده و بی‌اطلاع بوده‌اند ما هم منتظر نظر کتبی حوزه هنری در این باره هستیم. وی در پاسخ به این سوال که آیا لازم نبوده با کارگردان و تهیه‌کننده فیلم صحبت شود گفت: این کار وظیفه حوزه هنری بوده‌است.

اظهارات شمقدری درباره سینمای دفاع مقدس

سومین نشست تخصصی بازتعریف سینمای دفاع مقدس با حضور جواد شمقدری رئیس سازمان سینمایی، جواد جباری مدیرعامل بنیاد فرهنگی روایت و اکبر نبوی در تالار مشتاق هتل پارس کرمان با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.

اکبر نبوی در ابتدی نشست گفت: ما در حد مجال خود در حوزه سینمای دفاع مقدس همفکری می‌کنیم. سال‌های پایداری ملی و دفاع مقدس چکیده حیات فرهنگی و تمدن ایران است و سینمای دفاع مقدس از هم زاویه خطیرترین حوزه فیلمسازی در سینمای کشور است که در نشست آخر با حضور رئیس سازمان سینمایی کشور ومدیر عامل بنیاد فرهنگی روایت در خصوص یکی از کمبودهای سینمای کشور که حضور نیروهای تازه نفس و جوان در این عرصه است صحبت کنیم وبررسی کنیم که مدیران سینمایی برای تقویت حضور نیروهای جوان چه تمهیداتی را اندیشیده اند و چه راه کارهایی را در نظر گرفته‌اند.

جواد شمقدری در پاسخ به این سوال گفت: بحث دفاع مقدس ابعاد مختلفی دارد و چه خوب که در این جشنواره در سه شب این برنامه را گذاشتند. سوالی که مطرح شد در خصوص برنامه ریزی ما برای تربیت نیرو و استمرار جریان سینمای دفاع مقدس است که همینطور نمی‌شود به این مسئله پاسخ داد و نیاز است که ما فرایندی را در ساختار کلی سینمای کشور شکل دهیم.

رئیس سازمان سینمایی کشور ادامه داد: اگر سینمای ایران امروز روی غلتک افتاده و با شاخصه‌هایی که تعریف شده است ما جزو ده و یازده کشور اول سینمای جهان هستیم این روند ادامه پیدا کند، ظرفیت سینمای ایران است که جزو ۵ کشور اول دنیا شود و باید کار فیلمسازان جدید را تجربه کنیم ما نباید این را به حوزه خاصی محدود کنیم ما در حوزه فیلم کودک، اجتماعی، مباحث دین و معرفتی و دفاع مقدس و دیگر موضوع ها باید این کار را انجام دهیم اما کار متفاوت سینمای دفاع مقدس پیش نیاز طولانی دارد که اگر خوب از آن عبور کنیم زود به نتیجه می‌رسیم. ما باید ماهیت سینمای دفاع مقدس را خوب بشناسیم.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: ما روز گذشته از منظر یک کاریکاتوریست دفاع مقدس را دیدیم که من دارم بحث فرهنگی این کار را می‌کنم و وارد بحث سیاسی نمی‌شوم. ما عرق وطنی داریم، ما افتخار به آریو برزن و فردوسی و اسطوره تاریخ تمدنی ایران افتخار می‌کنیم اما چطور هنرمندی به این جا می‌رسد که در عصر خود جوانانی که از آب و خاک او را حمایت کرده اند و تمامی سربندهای آنان آرمان‌هایشان بود را به این شکل در کاریکاتور نشان داده است اما از نظر فرهنگی باید پرسید چه اتفاقی افتاده که این تصویر خلق شده است؟

از نگاه لانگ شات به دفاع مقدس باید به کلوزآپ برسیم

وی افزود: دفاع مقدس قبل و بعد از انقلاب بی‌نظیر است و تحولاتی که امروز در عرصه بین الملل می‌بینیم به دلیل انقلاب ما است و ملت ما در هشت سال مقاومت کردند و امروز هم تهدیدهای جدی بیرونی از این امر می ترسد اما متاسفانه نتوانستیم فرهنگ دفاع مقدس را به خوبی تبیین کنیم. سازنده فیلم "بر بال فرشتگان" خاطرنشان کرد: ما از نگاه لانگ شات به دفاع مقدس باید کلوزآپ‌تر بشویم که باید این تقسیم بندی خوب شکل بگیرد و هشتاد درصد پاسخ جلسه ما داده خواهد شد.

شمقدری ادامه داد: سینمای دفاع مقدس چند مرحله داشته‌است. اول موضوعات اکشن بود، مرحله بعد ژانر دفاع مقدس شکل حماسی پیدا کرد و فیلم‌های خوبی ساخته شد. مرحله بعد مرحله معرفتی بود و عقبه هایی که موتور محرکه رزمنده بود را نشان می داد و ذیل مفاهیمی است که در فرصت بعدی اشاره خواهم داشت. مرحله بعد از این از دید من سینمای دفاع مقدس وارد حوزه اجتماعی شد در این حوزه مثل همه بخش‌های سینمای اجتماعی که مسئله‌ساز است و تمام انتقادات که به مدیریت ما می‌شود به مسائل اجتماعی مربوط می‌شود سینمای اجتماعی خود به خود همراه خود نگاه انتقادی دارد که به مرز سیاه‌نمایی نزدیک می‌شود.

فیلم "دیدار" دختربازی را وارد سینمای دفاع مقدس کرد

وی افزود: از فیلم "دیدار" که به تعبیر آن روزگار دختر بازی را وارد سینمای دفاع مقدس کرده بود و سیاه‌نمایی از جنگ شده بود و سینمای جنگ در این دوره با سینمای اجتماعی قرین شده بود و الآن عمده سینمای دفاع مقدس تا این مرحله آمده و ما از این مرحله جلوتر نرفتیم سینمای دفاع مقدس باید وارد مرحله آرمانی شود یعنی این که بتواند با توجه به آرمان‌هایی که ما در همه حوزه ها در جامعه مطرح می‌کنیم از ازدواج و رفتارهای شهرنشینی و تمام نگاه آرمانی را با این رویکرد بازخوانی کنیم.

رئیس سازمان سینمایی تاکید کرد: ابعاد آرمانی که در جنگ متجلی شد را باید پیدا کنیم که هم نیاز ما است و هم نیاز جامعه جهانی تا اتفاق جدیدی بیفتد اگر این گونه بشود سینمای دفاع مقدس سینمای بی‌خاصیت نخواهد بود و در واقع ماموریت جدی‌تری را بر عهده می‌گیرد کاری که بعد از ۶۰ سال از جنگ جهانی دوم سینمای هالیوود دارد از سینمای جنگ خود بهره برداری می‌کند و فیلم‌هایش که راجع به جنگ است به خوبی از ابعاد سیاسی و عاطفی و فرهنگی استفاده کرده‌اند.

شمقدری ادامه داد: سینمای جنگ در هالیوود ماموریت جدیدی پیدا می‌کند که خود را با سیاست‌های آمریکا عجین پیدا می‌کند شاید اهداف شیطانی و شاید میهن پرستانه پشت این قضایا باشد. با توجه به جایگاه ایران اسلامی در منطقه و دنیا که دارد زمینه سازی برای آینده می‌شود سینمای دفاع مقدس چه مقدار می‌تواند ارتقا پیدا کند.

"اخراجی‌ها" پاسخگوی سوالات مردم بود

وی تصریح کرد: فیلم مسعود ده‌نمکی مثل "اخراجی‌ها" صرفاً به خاطر کمیک بودن مورد اقبال مردم قرار نگرفت چون پاسخ سوالات مردم را می‌داد این گونه شده بود مردم خود را در پیوندهای درون قصه می‌دیدند. در مورد حاتمی‌کیا هم این اتفاق می‌افتد و در "برج مینو" البته این اتفاق نمی‌افتد برای این که با این فیلم ارتباطات منقطع شد و از پاسخ‌های نیاز نسل روز و آینده و گذشته بود نتوانسته بود بازی کند اما "از کرخه تا راین" چقدر خوب این نقش را بازی کرد و چه مقدار خوب رزمنده شیمیایی را قهرمان کند و دیدیم نگاه مردم بعد از آن فیلم چه مقدار تغییر پیدا کرد اگر ما نگاه آرمانی را پیدا و تبیین کنیم. ما باید به فیلمساز خوراک فکری بدهیم در حالت همکاری و نه حالت دستوری!

در ادامه نشست اکبر نبوی خطاب به جباری مدیرعامل بنیاد فرهنگی روایت گفت: شما متولی بخشی از سینمای دفاع مقدس هستید شما جشنواره و آمارها را کنار بگذارید در مجموع حال سینمای دفاع مقدس از نظر شما خوب است؟

جباری نیز اظهار داشت: خیلی مباحث گسترده‌ای در مبحث بازتعریف سینمای دفاع مقدس است. باید سینمای دفاع مقدس را تعریف مجددی بکنیم همانطور که هم حضرت امام و هم مقام معظم رهبری فرمودند دفاع همچنان باقی است و اصل دفاع موضوعی است که در دوره ها و شرایط و زمان مختلف متفاوت است و ما باید بر اساس آن خودمان را هماهنک کنیم.

باید مرز فیلم‌های مربوط به دفاع مقدس و آن‌ها که ظاهر دفاع مقدس دارد را مشخص کنیم

مدیرعامل بنیاد روایت خاطرنشان کرد: صحنه دفاع مقدس بر اساس مقتضیات زمان متغیر است لذا هر کسی امروز فیلمی بسازد که موضوع آن در رابطه با بحث فرهنگی باشد و در جهت بالا بردن روحیه مردم در عرصه‌های مختلف باشد دفاع مقدس است با مقتضیات روز، طبیعی است که اگر بنا باشد کار فرهنگی و هنری در جهت بالابردن روحیه باشد این است که چگونه مردم در مقابله با دشمن باید آشنا باشند.

جباری تاکید کرد: باید مرز فیلم‌های مربوط به دفاع مقدس و آن‌ها که ظاهر دفاع مقدس دارد را مشخص کنیم. خیلی از فیلم‌ها تولید می‌شوند که ارتباطی با دفاع مقدس ندارد ممکن است کاری آپارتمانی باشد و دفاع مقدسی باشد و ما خودمان به این جمع‌بندی رسیدیم و بر این اساس کار می کنیم و این تعریف را باید به ظهور برسانیم. نکته دیگر این که ما از دفاع مقدس که صحنه دفاع فیزیکی ما بوده باید نقبی به امروز بزنیم ما باید از فرهنگ ماندگار دفاع مقدس در عرصه های امروز استفاده کنیم ما در جامعه ناهنجاری های زیاد داریم و باید آن ها را به اثر هنری تبدیل کنیم و تاثیرات ایثارها و گذشت‌ها و فداکاری‌ها و غیره را در فیلم‌ها پیاده کنیم.

مدیران پرسشگر نیستند مدیران باید پاسخ دهند!

در ادامه این نشست نبوی خطاب به جباری گفت: وقتی مسئولین عریان در برخی مسائل حرف می‌زنند فیلمساز هم می‌خواهد عریان حرف بزند و مصلحت سنجی درست و نادرست به میدان می‌آید و همان گونه که مسئول احساس درد می‌کند و می‌خواهد سنگینی درد را با بیان چند جمله سبک کند، فیلمساز که نسبت به همه چیز بیمناک است نیز همین را می‌خواهد بگوید.

وی افزود: نکته دوم این است که ای‌کاش در حوزه سینمای دفاع مقدس جای‌مان عوض نشود. مدیران پرسشگر نیستند مدیران پاسخ دهنده هستند اما یکی از عادت‌های نادرست که در سال‌های گذشته اتفاق افتاده این است که همه پرسشگر شده‌ایم. من پرسش می‌کنم، مسئول پرسش و مردم پرسش و روزنامه‌نگار پرسش می‌کند، مسئول باید بیاید و پاسخ بدهد.

جواد جباری مدیرعامل بنیاد فرهنگی روایت هم در پاسخ گفت: ما آدم معتقد هستیم هر کس در جایگاه خودش مسئول است و هنرمند در جای خود مسئول است و کسی که تصمیم گیر است مسئول است و هنرمند متعهد البته این گونه است و کسی که در این حوزه کار می کند قطعاً متعهد است مثل شاه حاتمی که از سوز دل حرف می‌زند لذا ما هم مطالبه داریم چون یک نفر را پشت این میز گذاشته اند باید جواب بدهد هر کس در حد خود باید جوابگو باشد من به عنوان مدیر پاسخگوی همه دوستان هستم و دنبال این هستم که اشکالات را رفع کنم، اگر بخواهم گزارش بدهم یک ساعت طول می کشد که بگویم چه کارهایی را تا کنون انجام داده‌ام.

جواد شمقدری در ادامه اظهار داشت: در حوزه فرهنگ و سینما ما حلقه‌های مفقوده بزرگ داریم که اساساً چرا فیلمی باید ساخته شود؟ آیا به خاطر پول فیلم ساخته می‌شود؟ مدیر هم که یا مجوز می‌دهد یا رد می‌کند به خاطر این است که بیلان کاری اش پر شود اگر فیلمی را هم رد می‌کند به خاطر این است که باید پاسخگو باشد به مسئولین رده بالاتر و یا مردم و یا رسانه و گروه های اجتماعی و یا حتی مجلس که چه مقدار عقبه فرهنگی دارد معلوم نیست اما ابزار قدرت دارد که نظر را تحمیل می کند.

می‌دانم یک فیلمساز چه مقدار در عرصه فیلمسازی دفاع مقدس تنهاست

شمقدری گفت: در گام اول قانون است که متولی برای پاسخگویی باشد و سازمان سینمایی خوب است، هر کس در حوزه خود مسئول است، مخاطب مسئول است، هنرمند با تمام دغدغه‌هایش که فریم فریم روی فیلم کار می‌کند مسئول است من رئیس سازمان سینمایی هم مسئول هستم. من می‌دانم یک فیلمساز چه مقدار در عرصه فیلمسازی به ویژه دفاع مقدس تنهاست و به همین خاطر با او همذات پنداری می‌کنم. ده عیب او را هم نادیده می‌گیرم و کنار می‌آیم و این همذات‌پنداری منطقی باید میان همه پیدا شود . ما به سهم خود داریم کارهایی انجام می‌دهیم و وقت جدا گذاشتیم و حلقه‌های مفقوده حوزه‌های مختلف را شناسایی کرده‌ایم تا به مدیر بعدی بگوییم این کارهایی است که باید انجام شود.

سومین نشست تخصصی بازتعریف سینمای دفاع مقدس با سوال و جواب برخی حضار پیرامون اظهارات جواد شمقدری به پایان رسید.