هشدار! آدرس‌های اینترنتی رو به اتمام

ایسنا: نسخه ۴ پروتکل اینترنت دیگر توان پاسخگویی نیازها را ندارد و عبور به نسخه ۶ ضروری شده است و بازنگری در سیستم‌های شبکه‌ای و تغییر پیکربندی صدها میلیون کامپیوتر در سراسر جهان را می‌طلبد. در این راستا برای نخستین بار در ایران، با همکاری شرکت ارتباطات زیرساخت و سازمان فناوری اطلاعات، تست IPv۶ بر بستر موبایل توسط اپراتور دوم با موفقیت انجام شد.


آدرس IP یا Internet Protocol Address شناسه‌ای است که پروتکل به وسیله آن می‌فهمد که داده‌ها یا درخواست‌ها به کدام کامپیوتر فرستاده یا از کدام یک دریافت خواهند شد.

پروتکل IPv۴ از آدرس‌های ۳۲ بیتی تشکیل شده است؛ بدین معنی که این فضا اجازه آدرس‌دهی حدود ۴.۳ میلیارد آدرس را می‌دهد، در حالی که IPv۶ از آدرس وب ۱۲۸ بیتی تشکیل شده که امکان بهره‌گیری از ۲ به توان ۱۲۸ آدرس یکتا را امکان‌پذیر می‌کند ‌و ظرفیت میلیاردها آدرس جدید را دارد.

در واقع IPv۴ یک بستر برای آدرس‌های اینترنتی است که کشورهای جهان از آن استفاده می‌کنند اما با توجه به افزایش دستگاه‌هایی که از پروتکل اینترنت استفاده می‌کنند در آینده نزدیک هیچ IPv۴ آزادی باقی نخواهد ماند و کمبود این آدرس مشکلاتی برای شرکت‌های دولتی و خصوصی ایجاد می‌کند، بنابراین برای افزایش تعداد آی‌پی‌های آزاد، نسخه ۶ آن با نام IPv۶ طراحی شد که در بیشتر کشورهای جهان پیاده‌سازی شده و یا در حال پیاده‌سازی است.

عمر برنامه‌ریزی‌های جدی ایران برای گذر از IP نسخه ۴ به ۶ به دولت قبل و حضور رضا تقی‌پور در وزارت ارتباطات باز‌می‌گردد که ایجاد شبکه ملی اطلاعات را در گروی IP نسخه ۶ دانست و این موضوع با نزدیک شدن به زمان هشدار برای حرکت کشور به سمت IPv۶ و به پایان رسیدن آدرس‌های IPv۴ بیشتر مورد توجه مسوولان حوزه IT قرار گرفت و دستورالعمل «مهاجرت از IPv۴ به IPv۶» از جمله مصوبات شورای عالی فناوری اطلاعات بود.

افزایش فضای آدرس‌دهی، پیکربندی خودکار، امنیت بالاتر، مسیریابی کاراکتر،‌ سهولت در ارتباطات چندگانه و پشتیبانی قوی از امکانات چندبخشی از جمله مزایای نظام آدرس‌دهی نسخه ۶ است که در سند راهبردی گذر به این نظام در مهرماه سال ۹۰ و از سوی کمیته راهبری مهاجرت به IPv۶ و گروه ضربت مهاجرت به IPv۶ ایران تدوین شد.

همچنین همایش گذر از IPv۴ به IPv۶ در آبان ۹۳ برگزار شد و محمود واعظی در این همایش از اتمام ظرفیت IPv۴ سخن گفت و با اشاره به ما مشکلات ایران در این زمینه، لزوم گذر از IPv۴ بهIPv۶ را تشریح کرد.

واعظی در آن زمان اعلام کرد ما نسبت به موقعیت کشور و برنامه پنجم توسعه بسیار عقب هستیم و ادامه این عقب‌ماندگی موجب گسترش شکاف بین ایران و جهان از نظر تکنولوژی می‌شود و ما برای تعامل با دنیا مجبوریم این گذر را با سرعت بیشتری طی کنیم که از نظر صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز سودآور است.

سیدمحمدحسن محمدفر - عضو کمیته گذر از IPv۴ بهIPv۶ - نیز در آن همایش نسبت به وضعیت ایران در این گذر ابراز تاسف و اعلام کرد تقریبا ۱۰ درصد از کاربران منطقه به IPv۶ گذر کرده‌اند و کشورهای متعددی هستند که ضریب استفاده از IPv۶ در آن‌ها به ۹ هم رسیده است، در حالی که در کشور ما هنوز استفاده‌ای از IPv۶ صورت نگرفته و تنها در برخی بخش‌ها تجهیزات مربوط به این حوزه آماده شده است.

با توجه به اینکه تقریبا از سال ۲۰۱۲ دیگر IPv۴ کارکرد ندارد، در سطح بین‌المللی طی سال‌های گذشته تلاش‌های متعددی در حوزه گذر به IPv۶ صورت گرفته و حدود ۷۶ درصد از کشورها به IPv۶ مهاجرت کرده‌اند و اگر ما خود را به این سطح نرسانیم در آینده از نظر فنی با مشکلات متعددی مواجه خواهیم شد.

در همین راستا علی‌اصغر انصاری - معاون توسعه و مدیریت شبکه ملی اطلاعات- نیز از فراهم شدن زیرساخت فنی مورد نیاز برای پشتیبانی از آدرس‌های عددی نسخه شش و آمادگی زیرساخت فنی برای پشتیبانی از IPv۶ خبر داد.

به اعتقاد جهانگرد -رییس سازمان فناوری اطلاعات ایران- با وجود اینکه در حال حاضر بیش از ۱۰ میلیون IPv۴ در کشور فعال است، با کمبود مواجه هستیم و با توجه به مطالعات صورت‌گرفته و به منظور پیاده‌سازی سرویس‌های جدید، حدود چهار برابر ظرفیت فعلی به آدرس‌های عددی اینترنتی (IP) نیاز داریم.

وی در همایش گذر از IPv۴ به IPv۶به هماهنگی‌هایی که در این زمینه با اپراتورهای اصلی شبکه ثابت و موبایل و همچنین شرکت ارتباطات زیرساخت صورت گرفته اشاره و اظهار کرده بود: براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته این گذر حدود پنج تا شش سال زمان خواهد برد، زیرا ما نمی‌خواهیم به سازمان‌های مختلف و بخش‌هایی که تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مطابق باIPv۴ را خریداری کرده‌اند فشاری وارد شود.

در حال حاضر مهاجرتی در این حوزه صورت نگرفته است، اما برخی موسسات تجهیزات متعلق به IPv۶ را خریداری کرده‌اند که به صورت پایلوت و با همکاری شرکت‌هایی مانند شرکت‌های ارتباطات زیرساخت و مخابرات استان تهران به‌طور آزمایشی اجرای این طرح دنبال می‌شود.

طبق اظهارات جهانگرد تا سال ۱۳۹۷ به تدریج حذف دامنه‌های IPv۴ آغاز خواهد شد و این گذر در ایران تا سال ۱۴۰۰ صورت خواهد گرفت.

بنا بر آخرین خبرها از گذار به IPv۶، برای نخستین بار در ایران، اپراتور دوم با همکاری شرکت ارتباطات زیرساخت و سازمان فناوری اطلاعات، تست IPv۶ را بر بستر موبایل با موفقیت به پایان رساند.

با توجه به توسعه یافتن کاربرد خدمات دستگاه به دستگاه و اینترنت اشیا (IoT) که می‌تواند منجر به برقراری ارتباط میان بسیاری از دستگاه‌ها مانند موبایل‌ها، دوربین‌ها و حتی لوازم خانگی و قاب عکس‌های دیجیتال بر بستر اینترنت شود، نیاز به توسعه پروتکل IP بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند.

امروزه با افزایش دارندگان موبایل، لپ‌تاپ و رایانه‌های شخصی هشدار برای به پایان رسیدن آدرس‌های IPv۴ رنگ و بوی جدی‌تری به خود گرفته و با وجود صدها میلیون استفاده‌کننده اینترنت و در حالی‌که آدرس‌های اینترنتی بر روی تلفن‌های همراهی که از جستجوگرهای اینترنتی کوچک استفاده می‌کنند و وسائل بازی و خانگی مانند یخچال و تلویزیون و... که به زودی و برای راحتی و کارایی بیشتر قرار است به اینترنت وصل شوند، لزوم دستیابی به IPv۶ مشخص می‌شود.